Anh Trương Văn Việt ở thôn Nghĩa Hưng, xã Nghĩa Tâm là một trong những hộ nuôi dúi có quy mô trên địa bàn. Từ năm 2017, nhận thấy thị trường tiềm năng, anh Việt đã đầu tư hơn 200 triệu đồng để xây dựng chuồng trại, mua con giống dúi má đào.
Theo anh Việt, quy trình nuôi dúi không khó nhưng cần thực hiện nghiêm ngặt, như: thức ăn phải khô ráo, chuồng trại phải thông thoáng, nuôi tách biệt với các con vật khác, thường xuyên được vệ sinh sạch sẽ; thực hiện phun khử trùng 1 tháng/lần để dúi không bị mắc bệnh ngoài da, nhiễm khuẩn, viêm phổi hay bị bệnh tiêu chảy. Chuồng nuôi dúi được thiết kế khá đơn giản, chỉ cần dùng gạch men (ốp lát sàn nhà) ngăn thành các ô có chiều dài, rộng và cao khoảng 60cm nên không tốn nhiều diện tích.
Anh Việt chia sẻ: "Thức ăn chủ yếu của dúi má đào là thân cây tre, mía, ngô, gạo nếp - là những sản phẩm nông nghiệp rất phổ biến ở địa phương. Trung bình, chi phí thức ăn cho mỗi cá thể dúi từ khi sinh đến khi xuất bán chỉ khoảng 30.000 đồng, trong khi giá dúi trên thị trường khá cao, dúi má đào thương phẩm giá bán từ 500.000 đồng/kg. Thịt dúi thơm, ngon, có giá trị dinh dưỡng cao nên việc tiêu thụ khá thuận lợi. Hiện tôi xuất bán chủ yếu đến các tỉnh Quảng Ninh, Hà Nội, Vĩnh Phúc… và một số nhà hàng trên địa bàn tỉnh”.
Ngoài nuôi dúi, anh Việt còn nuôi nhím. Đến nay, gia đình anh đã có trên 400 con nhím bố mẹ và 200 con dúi má đào. Bình quân mỗi năm gia đình anh xuất bán ra thị trường 200 con nhím giống với giá bán 2,5 triệu đồng/cặp, trên 150 con dúi giống với giá bán từ 800.000 đồng đến 2 triệu đồng/cặp; xuất bán 5 tấn dúi và nhím thương phẩm ra thị trường mang lại tổng thu nhập gần 800 triệu đồng, trong đó riêng thu lãi từ dúi đạt 350 triệu đồng mỗi năm.
Trên địa bàn huyện Văn Chấn hiện nay, người dân chủ yếu nuôi 2 loại dúi là dúi má đào và dúi mốc, tập trung nhiều ở các xã Thượng Bằng La, Nghĩa Tâm và bắt đầu lan tỏa tới các xã: Cát Thịnh, Suối Giàng, Suối Bu… Các mô hình này chủ yếu do người dân tự phát với quy mô nhỏ. Kỹ thuật cũng tự mày mò tìm hiểu trên Internet hoặc qua kinh nghiệm truyền miệng của các hộ nuôi trước.
Theo những người nuôi, điều khó nhất trong nuôi dúi vẫn là cho chúng sinh sản. Ngoài đạt đủ cân nặng, độ tuổi và có các biểu hiện, còn cần lưu ý việc ghép con đực - cái sao cho phù hợp và cần phải theo dõi thường xuyên. Nếu không phù hợp, dúi cắn nhau thì phải tách ra ngay cũng như khi dúi sinh sản cần phải tách ngay con đực để tránh dúi đực cắn chết dúi con.
Tuy nhiên, dúi sinh sản khá nhanh, một năm 1 con dúi mẹ đẻ khoảng 3 lứa, mỗi lứa từ 2 - 5 con. Mỗi con từ khi sinh ra tầm 2 - 3 tháng là có thể bán giống, những con dúi thương phẩm sau 1 năm có thể đạt trọng lượng từ 1,5-1,8kg/con. Chi phí ban đầu để nuôi dúi cũng chỉ cần tối thiểu 50 triệu đồng nên được nhiều bạn trẻ lựa chọn để khởi nghiệp.
Bạn trẻ Triệu Sinh Huy ở thôn Khe Nước, xã Cát Thịnh cho biết: "Sau nhiều năm nuôi lợn, gà chưa thành công, cuối năm 2022, tôi quyết định chuyển sang nuôi dúi. Với 30 con giống ban đầu, vừa làm, vừa tự mày mò, tôi đã dần tích luỹ cho mình những kiến thức, kinh nghiệm. Nuôi dúi cũng không quá khó, không tốn công chăm sóc, ít dịch bệnh, thức ăn đều có thể tự trồng nên chi phí thấp. Hiện giờ mô hình của gia đình đã có 100 con, trong đó có 50 con dúi sinh sản. Tôi dự định sẽ tiếp tục tự nhân rộng mô hình lên tầm 200 con rồi sẽ bắt đầu bán ra thị trường. Đầu ra hiện đang khá tốt, giá giống nhỏ khoảng 500.000 đến 1 triệu đồng/con, con trưởng thành thì 700.000 đồng/kg, hứa hẹn sẽ mang lại thu nhập cho gia đình”.
Có thể thấy, thành công của những mô hình nuôi dúi đã mở ra hướng đi mới, giúp người dân khai thác tốt diện tích sẵn có tại nông hộ, nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, để mô hình được nhân rộng, cần phải làm tốt công tác tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, lựa chọn con giống bảo đảm và tìm kiếm đầu ra ổn định cho người dân.
Hoài Anh
