Nhắc đến Văn Chấn, điều đầu tiên nhiều du khách nhớ tới là chè Shan tuyết. Những ngày nghỉ đầu năm 2026, thôn Suối Giàng - “thủ phủ” của chè Shan tuyết tiếp tục là điểm đến của đông đảo du khách. Chị Nguyễn Xuân Hồng - du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: "Tôi thực sự bị thu hút bởi những cây chè cổ thụ và cảnh sắc cũng như văn hóa của đồng bào Mông nơi đây”.
Với 950 ha chè, trong đó 500 ha là chè Shan tuyết, cây chè không chỉ là sinh kế quan trọng của hàng nghìn hộ dân mà những sản phẩm chè Suối Giàng còn là niềm tự hào của người dân địa phương và của tỉnh. Hiện đã có 13 sản phẩm chè của Văn Chấn đạt chứng nhận OCOP, trong đó 10 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao.
Cùng với thế mạnh về cây chè, Văn Chấn còn được thiên nhiên ưu đãi nguồn khoáng nóng - yếu tố quan trọng để phát triển du lịch nghỉ dưỡng.
Homestay Hướng Kim của gia đình anh Sa Văn Hướng nổi bật với dịch vụ tắm khoáng nóng, tắm lá thuốc người Thái và ẩm thực dân tộc. Mỗi năm, homestay đón khoảng 700 lượt khách lưu trú và hàng nghìn lượt khách trải nghiệm. Không chỉ mang lại nguồn thu ổn định, mô hình còn góp phần quảng bá văn hóa bản địa.
Cách đó không xa, Homestay Giáp Hoài của chị Hoàng Thị Thu Hoài với hàng chục phòng tắm, 9 bungalow có thể phục vụ cùng lúc 120 khách. Mỗi năm, cơ sở thu hút hàng nghìn lượt khách, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương.
Chị Hoài tâm sự: “Tận dụng thế mạnh bản sắc văn hóa, nguồn suối khoáng và được sự hỗ trợ của chính quyền, gia đình tôi cùng nhiều hộ dân trong thôn đã chọn đầu tư phát triển kinh tế từ du lịch cộng đồng. Làm du lịch cộng đồng vừa nâng cao thu nhập, vừa giúp bảo tồn văn hóa của người Thái chúng tôi”.
Ngoài ra, Văn Chấn còn có tiềm năng phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với phát triển du lịch. Điển hình là mô hình trồng dâu tây kết hợp du lịch trải nghiệm của gia đình chị Nguyễn Thị Thanh Hiếu ở thôn Hà Thịnh. Với 5.000 m² đất, mô hình mang lại doanh thu khoảng 400 triệu đồng/năm, lãi ròng hàng trăm triệu đồng.
Chị Hiếu chia sẻ: “Qua tìm hiểu và học tập kinh nghiệm, tôi thấy nơi đây có thể kết hợp nông nghiệp hữu cơ với du lịch sinh thái nên quyết định đầu tư. Du khách vừa tham quan vừa trải nghiệm thu hái sản phẩm, tạo nên sự khác biệt”.
Năm 2025, tổng lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng tại Văn Chấn đạt hơn 143.400 lượt; doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 129 tỷ đồng.
Bên cạnh kết quả đạt được cũng phải thẳng thắn nhìn nhận tiềm năng thế mạnh của Văn Chấn hiện chưa được khai thác tương xứng. Doanh thu du lịch của địa phương còn khiêm tốn; hạ tầng du lịch, nhất là giao thông vùng cao còn thiếu đồng bộ; mô hình du lịch cộng đồng phát triển chưa đều, chất lượng dịch vụ chưa cao. Nông nghiệp hữu cơ mới ở giai đoạn đầu; diện tích được chứng nhận còn nhỏ, chưa đủ cho xuất khẩu quy mô lớn. Nguồn nhân lực du lịch nông nghiệp chất lượng cao còn thiếu; liên kết vùng và liên kết chuỗi giá trị chưa chặt chẽ... Đây là những “nút thắt” cần tháo gỡ để biến tiềm năng thành động lực phát triển.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Văn Chấn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định: “Đột phá phát triển kinh tế du lịch gắn với nông nghiệp hữu cơ và văn hóa bản địa” là một trong ba trọng tâm.
Đồng chí Hoàng Thị Huế - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Văn Chấn cho biết: Mục tiêu đến năm 2030, doanh thu du lịch của xã đạt 370 tỷ đồng, có khoảng 20% dân số trong độ tuổi lao động tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào ngành du lịch, góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người đạt trên 50 triệu đồng/người/năm.
Xã Văn Chấn sẽ tiếp tục quan tâm quy hoạch phát triển các vùng du lịch sinh thái, nông nghiệp hữu cơ có tính liên kết vùng. Đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông với việc mở rộng tuyến đường vào điểm du lịch, xây dựng cầu qua suối Nhì, đầu tư hệ thống điện - nước, xử lý rác thải, đảm bảo môi trường xanh - sạch - đẹp. Chú trọng hạ tầng số với mục tiêu phủ sóng 4G/5G toàn xã, lắp đặt wifi miễn phí tại các điểm du lịch, xây dựng "Chợ 4.0" kết nối thương mại điện tử.
Nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh nông nghiệp, xã tiếp tục có cơ chế, chính sách động viên cơ sở sản xuất, hợp tác xã, hộ nông dân nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch. Phấn đấu có ít nhất 34 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có 1 sản phẩm 5 sao từ trà Shan tuyết. Các hộ dân, hợp tác xã được khuyến khích áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.
Bản sắc văn hóa - điểm nhấn thu hút du khách sẽ tiếp tục được quan tâm với việc tập trung xây dựng mỗi bản làng, mỗi dân tộc trở thành một điểm đến văn hóa với kiến trúc truyền thống, ẩm thực, lễ hội, nghề thủ công đặc sắc; tổ chức thường niên các lễ hội như lễ hội trà Shan tuyết, Gầu Tào... Đồng thời, quan tâm mở các lớp tập huấn kỹ năng phục vụ, quản lý homestay, hướng dẫn viên du lịch và khuyến khích thanh niên địa phương tham gia ngành du lịch.
“Chúng tôi đã thành lập Hợp tác xã Du lịch Suối Khoáng để liên kết nghỉ dưỡng khoáng nóng, homestay cộng đồng, trải nghiệm nông nghiệp hữu cơ và thưởng thức ẩm thực dân tộc” - chị Hoàng Thị Thu Hoài, Homestay Giáp Hoài, cho biết.
Một yếu tố quan trọng tạo nên sự thành công của mỗi địa phương khi phát triển du lịch là không làm đơn lẻ, không đi một mình, mà cần có sự liên kết và quảng bá. Vì vậy, bên cạnh triển khai liên kết sản xuất với tiêu thụ sản phẩm; liên kết nội vùng trong xã; mở rộng thị trường qua đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử..., Văn Chấn sẽ triển khai kết nối với các điểm du lịch trọng điểm trong tỉnh và khu vực Tây Bắc như: Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Sa Pa…; hợp tác với doanh nghiệp lữ hành quảng bá hình ảnh ra các tỉnh trong nước và quốc tế.
Từ những gốc chè cổ thụ mờ sương, dòng suối khoáng nóng ấm áp đến những vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ và sự đồng lòng quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và người dân, vùng đất Văn Chấn chắc chắn sẽ trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn của Lào Cai và vùng Tây Bắc. Du lịch nơi đây hứa hẹn tiếp tục góp phần làm thay đổi diện mạo và mang lại cuộc sống ấm no cho người dân.
