Tránh phá vỡ quy hoạch cây trồng chủ lực

Những năm qua, tình trạng phá vỡ quy hoạch diện tích nhiều nhóm cây trồng chủ lực đã tạo ra những hệ lụy đáng ngại về mất cân bằng dinh dưỡng thổ nhưỡng; khó kiểm soát dịch hại; năng suất cây trồng không ổn định…

Để phát triển bền vững, một trong những yếu tố quan trọng là các địa phương cần tuân thủ quy hoạch diện tích cây trồng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Chăm sóc hồ tiêu tại huyện Cư M'gar (tỉnh Đắk Lắk).

Chăm sóc hồ tiêu tại huyện Cư M'gar (tỉnh Đắk Lắk).

Nhiều cây trồng vượt quy hoạch

Hồ tiêu là cây trồng chủ lực của nước ta. Tổng diện tích trồng hồ tiêu trên cả nước hiện là khoảng 131,8 nghìn héc ta, tập trung ở vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) Nguyễn Như Cường cho biết, theo quy hoạch đến năm 2020, tầm nhìn 2030, diện tích trồng hồ tiêu của cả nước ở mức 50.000ha, diện tích cho sản phẩm là 47.000ha. Như vậy, diện tích hồ tiêu hiện nay vượt gấp đôi so với quy hoạch. “Việc ồ ạt mở rộng diện tích trồng hồ tiêu khiến nhiều năm giá nông sản này giảm mạnh. Khi giá hồ tiêu xuống thấp, người dân chặt bỏ chuyển sang trồng cây khác, ảnh hưởng đến sản lượng, chất lượng hồ tiêu và nguồn dinh dưỡng đất”, ông Nguyễn Như Cường phân tích.

Tương tự, giai đoạn 2016-2019 là “thời hoàng kim” của cây mít Thái, có thời điểm giá lên đến 60.000 đồng/kg. Nông dân các tỉnh ồ ạt trồng loại cây này. Hệ lụy là năm 2022, do ảnh hưởng dịch Covid-19, thị trường Trung Quốc hạn chế thu mua, giá mít Thái sụt giảm xuống chỉ còn 2.000-3.000 đồng/kg khiến nhiều hộ chặt bỏ, chuyển sang cây trồng khác…

Hay như với sầu riêng, là cây trồng đang có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của ngành hàng trái cây nước ta. Tại một số địa phương, diện tích trồng sầu riêng đang tăng nhanh. Tuy nhiên, việc xuất khẩu trái cây này còn phụ thuộc vào một vài thị trường nên tiềm ẩn nguy cơ “được mùa - mất giá”... Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Nông Nguyễn Thị Tình cho hay, theo quy hoạch phát triển đến năm 2025, diện tích sầu riêng của tỉnh là 5.000ha, song đến cuối năm 2022, toàn tỉnh đã có 6.139ha sầu riêng, vượt xa quy hoạch. “Nếu nông dân sản xuất sầu riêng tự phát, không theo quy chuẩn xuất khẩu sẽ dẫn đến cung vượt cầu, lúc đó giá bán có thể thấp và không hiệu quả", bà Nguyễn Thị Tình lo ngại.

Theo thống kê của Bộ NN& PTNT, diện tích cây trồng chủ lực ở nhiều địa phương đang vượt quy hoạch. Điển hình như: Dưa hấu (Quảng Ngãi), hành tím (Sóc Trăng), thanh long (Bình Thuận), mía tím (Hòa Bình), sầu riêng, hạt tiêu… ở một số tỉnh.

Gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ

Đánh giá về hệ lụy từ việc phá vỡ quy hoạch diện tích một số cây trồng, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Trung cho biết, quy hoạch diện tích cây trồng đều căn cứ vào điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu; nhu cầu thị trường... Tuy không chính xác trong từng thời điểm cụ thể nhưng quy hoạch luôn có tính chiến lược, vì lợi ích lâu dài.

Để kiểm soát chặt chẽ diện tích cây trồng, đặc biệt là cây ăn quả, Bộ NN&PTNT đã ban hành Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 và 2030. Trong đó, đề án xác định 14 loại cây ăn quả chủ lực, gồm: Thanh long, xoài, chuối, vải, sầu riêng, nhãn, cam, bưởi, dứa, chôm chôm, mít, chanh leo, bơ, na. Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt Nguyễn Như Cường, khi ban hành đề án này, Bộ NN&PTNT dựa trên nghiên cứu về lợi thế đất đai, thời tiết, khí hậu, cây trồng và nhu cầu thị trường trong nước, quốc tế. Tuy nhiên, tính pháp lý của đề án không cao bằng quy hoạch, bởi đề án chỉ mang tính định hướng loại cây trồng, quy mô, diện tích, vùng trồng.

Để kiểm soát diện tích, bảo đảm vấn đề tiêu thụ, theo Chủ tịch Hiệp hội hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam Hoàng Thị Liên, việc quy hoạch vùng trồng cần tính đến điều kiện tự nhiên để hồ tiêu cho chất lượng, năng suất tốt nhất. Điều quan trọng là các vùng trồng hồ tiêu cần đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ, chế biến sâu, canh tác bền vững, tạo vùng nguyên liệu theo chuỗi…

Từ góc nhìn địa phương, đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Bắc Giang cho rằng, quy hoạch diện tích cây trồng không phải là khung cứng, rập khuôn. Tuy nhiên, các địa phương cần chủ động kiểm soát diện tích. Vùng trồng cần đáp ứng điều kiện về thổ nhưỡng, khí hậu, tưới tiêu… Một yếu tố căn bản nữa là cần căn cứ nhu cầu thị trường để điều chỉnh, đưa ra những khuyến cáo kịp thời cho nông dân.

Ở góc độ quản lý, Cục trưởng Cục Trồng trọt Nguyễn Như Cường khẳng định, Bộ NN&PTNT tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát diện tích cây trồng theo từng năm để có định hướng phát triển kịp thời. Ngoài ra, Bộ cũng sẽ bổ sung quy hoạch một số cây trồng chủ lực, có vai trò trong an ninh lương thực, khả năng cạnh tranh cao tại thị trường nội địa và xuất khẩu. Mặt khác, Nhà nước cũng cần có chế tài đủ mạnh để người dân và chính quyền địa phương thực hiện sản xuất theo quy hoạch.

Có thể thấy, sự phát triển của bất cứ loại cây trồng hay sản phẩm nào cũng cần gắn với vùng sản xuất, chế biến, tiêu thụ… mới bảo đảm tính bền vững. Nông sản Việt Nam cần tập trung vào chất lượng, xây dựng thương hiệu, khẳng định uy tín, qua đó từng bước mở rộng thị trường và nâng cao kim ngạch xuất khẩu, góp phần phát triển bền vững ngành Nông nghiệp.

Báo Hànộimới

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nông thôn chuyển mình trong dòng chảy mới

Nông thôn chuyển mình trong dòng chảy mới

Không còn sản xuất manh mún, phụ thuộc vào kinh nghiệm truyền thống, nhiều vùng nông thôn hôm nay đang từng bước ứng dụng công nghệ vào sản xuất, thay đổi tư duy phát triển kinh tế đến mở rộng thị trường tiêu thụ… 

Lào Cai mở rộng diện tích dâu tằm

Lào Cai mở rộng diện tích dâu tằm

Trồng dâu nuôi tằm tiếp tục được tỉnh Lào Cai xác định là ngành hàng chủ lực của tỉnh trong những năm tới, với mục tiêu mở rộng diện tích, hình thành các vùng chuyên canh và xây dựng chuỗi liên kết sản xuất bền vững.

Hướng tới giá trị bền vững trong nghề trồng dâu, nuôi tằm

Hướng tới giá trị bền vững trong nghề trồng dâu, nuôi tằm

Được xác định là loại cây trồng chủ lực, nhiều địa phương của tỉnh đang từng bước nâng cao năng suất, chất lượng cây dâu tằm. Từ những diện tích sản xuất nhỏ trước đây, nghề trồng dâu, nuôi tằm đang từng bước chuyển mình theo hướng hàng hoá, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và liên kết chuỗi giá trị. 

Khát vọng làm giàu từ cây na của người phụ nữ Tày thôn Báu

Khát vọng làm giàu từ cây na của người phụ nữ Tày thôn Báu

Từ những thửa ruộng hiệu quả kinh tế thấp ở thôn Báu (xã Bảo Thắng), chị Đoàn Thị Dung đã mạnh dạn lựa chọn hướng đi mới với cây na. Thành công từ mô hình kinh tế gia đình đưa người phụ nữ dân tộc Tày này trở thành hạt nhân lan tỏa tinh thần đổi mới tư duy sản xuất, mở ra hướng đi hiệu quả cho nông nghiệp địa phương.

Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với UBND tỉnh Lào Cai

Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với UBND tỉnh Lào Cai

Sáng 21/5, tại trụ sở UBND phường Cam Đường, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Hoàng Trung làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Lào Cai về phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và bảo tồn, phát triển cây dược liệu quý trên địa bàn tỉnh.

Khám phá rừng chè Shan tuyết trăm năm tuổi ở Hồng Ngài

Khám phá rừng chè Shan tuyết trăm năm tuổi ở Hồng Ngài

Trong những khu rừng già, giữa mây ngàn, gió núi ở Hồng Ngài - thôn biên giới xa nhất xã Y Tý hiện nay vẫn còn quần thể chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Nhân Ngày Chè thế giới (21/5), Báo và Phát thanh - Truyền hình Lào Cai trân trọng giới thiệu với bạn đọc những hình ảnh phóng viên mới ghi nhận tại rừng chè cổ thụ Shan tuyết lớn nhất thôn Hồng Ngài.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khảo sát mô hình sản xuất dược liệu và cây ăn quả tại xã Bắc Hà

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khảo sát mô hình sản xuất dược liệu và cây ăn quả tại xã Bắc Hà

Tiếp tục chuyến công tác tại tỉnh Lào Cai, chiều 20/5, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do đồng chí Hoàng Trung - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm Trưởng đoàn đã khảo sát mô hình công nghệ cao sản xuất dược liệu quý tại Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải và Trại Nghiên cứu và Sản xuất rau quả Bắc Hà, xã Bắc Hà.

Mùa quả chín ở phường Trung Tâm

Mùa quả chín ở phường Trung Tâm

Mỗi độ hè về, phường Trung Tâm bước vào mùa trái chín với nhiều loại cây ăn quả đồng loạt cho thu hoạch. Khắp các triền đồi, khu vườn, những chùm mận đỏ au, bưởi căng mọng, thanh long, dưa lê, dưa hấu… nối nhau vào vụ, mang lại nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân. Không chỉ giúp phát triển kinh tế, các vườn cây ăn quả còn mở ra hướng đi mới cho du lịch trải nghiệm nông nghiệp ở địa phương.

Mùa ba ba sinh sản và nỗi lo của người nuôi

Mùa ba ba sinh sản và nỗi lo của người nuôi

Cứ khoảng tháng Ba âm lịch hàng năm, thủ phủ nuôi ba ba gai tại xã Thượng Bằng La và xã Cát Thịnh lại bước vào mùa sinh sản. Dù thời tiết thuận lợi hứa hẹn một vụ giống bội thu, nhưng nỗi lo “được mùa mất giá” đang đặt ra bài toán nan giải cho người chăn nuôi nơi đây.

Liên Sơn cụ thể hóa nghị quyết bằng phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng từ cơ sở

Liên Sơn cụ thể hóa nghị quyết bằng phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng từ cơ sở

Đảng bộ xã Liên Sơn đang tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, trọng tâm là phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và chỉ số hạnh phúc. Đồng thời, địa phương chú trọng xây dựng Đảng, hệ thống chính trị vững mạnh, phấn đấu năm 2026 hoàn thành toàn bộ 30/30 chỉ tiêu Nghị quyết đề ra.

Bảo Yên và Bản Liền đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin, khử trùng môi trường chăn nuôi đợt I năm 2026

Bảo Yên và Bản Liền đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin, khử trùng môi trường chăn nuôi đợt I năm 2026

Hiện nay, các xã Bảo Yên và Bản Liền đang đồng loạt triển khai đợt tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi, tiêm phòng bệnh dại và vệ sinh, khử trùng tiêu độc môi trường chăn nuôi đợt I năm 2026, nhằm chủ động phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm; bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và góp phần phát triển chăn nuôi bền vững tại địa phương.

Cựu chiến binh phường Âu Lâu bản lĩnh trên mặt trận kinh tế

Cựu chiến binh phường Âu Lâu bản lĩnh trên mặt trận kinh tế

Từng trải qua những năm tháng chiến đấu gian khổ, trở về với đời thường, những cựu chiến binh phường Âu Lâu tiếp tục khẳng định bản lĩnh trên mặt trận mới - mặt trận kinh tế. Với ý chí kiên cường, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên, họ đã mạnh dạn phát triển sản xuất để làm giàu cho gia đình, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

fb yt zl tw