Tránh phá vỡ quy hoạch cây trồng chủ lực

Những năm qua, tình trạng phá vỡ quy hoạch diện tích nhiều nhóm cây trồng chủ lực đã tạo ra những hệ lụy đáng ngại về mất cân bằng dinh dưỡng thổ nhưỡng; khó kiểm soát dịch hại; năng suất cây trồng không ổn định…

Để phát triển bền vững, một trong những yếu tố quan trọng là các địa phương cần tuân thủ quy hoạch diện tích cây trồng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Chăm sóc hồ tiêu tại huyện Cư M'gar (tỉnh Đắk Lắk).

Chăm sóc hồ tiêu tại huyện Cư M'gar (tỉnh Đắk Lắk).

Nhiều cây trồng vượt quy hoạch

Hồ tiêu là cây trồng chủ lực của nước ta. Tổng diện tích trồng hồ tiêu trên cả nước hiện là khoảng 131,8 nghìn héc ta, tập trung ở vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT) Nguyễn Như Cường cho biết, theo quy hoạch đến năm 2020, tầm nhìn 2030, diện tích trồng hồ tiêu của cả nước ở mức 50.000ha, diện tích cho sản phẩm là 47.000ha. Như vậy, diện tích hồ tiêu hiện nay vượt gấp đôi so với quy hoạch. “Việc ồ ạt mở rộng diện tích trồng hồ tiêu khiến nhiều năm giá nông sản này giảm mạnh. Khi giá hồ tiêu xuống thấp, người dân chặt bỏ chuyển sang trồng cây khác, ảnh hưởng đến sản lượng, chất lượng hồ tiêu và nguồn dinh dưỡng đất”, ông Nguyễn Như Cường phân tích.

Tương tự, giai đoạn 2016-2019 là “thời hoàng kim” của cây mít Thái, có thời điểm giá lên đến 60.000 đồng/kg. Nông dân các tỉnh ồ ạt trồng loại cây này. Hệ lụy là năm 2022, do ảnh hưởng dịch Covid-19, thị trường Trung Quốc hạn chế thu mua, giá mít Thái sụt giảm xuống chỉ còn 2.000-3.000 đồng/kg khiến nhiều hộ chặt bỏ, chuyển sang cây trồng khác…

Hay như với sầu riêng, là cây trồng đang có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của ngành hàng trái cây nước ta. Tại một số địa phương, diện tích trồng sầu riêng đang tăng nhanh. Tuy nhiên, việc xuất khẩu trái cây này còn phụ thuộc vào một vài thị trường nên tiềm ẩn nguy cơ “được mùa - mất giá”... Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Nông Nguyễn Thị Tình cho hay, theo quy hoạch phát triển đến năm 2025, diện tích sầu riêng của tỉnh là 5.000ha, song đến cuối năm 2022, toàn tỉnh đã có 6.139ha sầu riêng, vượt xa quy hoạch. “Nếu nông dân sản xuất sầu riêng tự phát, không theo quy chuẩn xuất khẩu sẽ dẫn đến cung vượt cầu, lúc đó giá bán có thể thấp và không hiệu quả", bà Nguyễn Thị Tình lo ngại.

Theo thống kê của Bộ NN& PTNT, diện tích cây trồng chủ lực ở nhiều địa phương đang vượt quy hoạch. Điển hình như: Dưa hấu (Quảng Ngãi), hành tím (Sóc Trăng), thanh long (Bình Thuận), mía tím (Hòa Bình), sầu riêng, hạt tiêu… ở một số tỉnh.

Gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ

Đánh giá về hệ lụy từ việc phá vỡ quy hoạch diện tích một số cây trồng, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Trung cho biết, quy hoạch diện tích cây trồng đều căn cứ vào điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu; nhu cầu thị trường... Tuy không chính xác trong từng thời điểm cụ thể nhưng quy hoạch luôn có tính chiến lược, vì lợi ích lâu dài.

Để kiểm soát chặt chẽ diện tích cây trồng, đặc biệt là cây ăn quả, Bộ NN&PTNT đã ban hành Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 và 2030. Trong đó, đề án xác định 14 loại cây ăn quả chủ lực, gồm: Thanh long, xoài, chuối, vải, sầu riêng, nhãn, cam, bưởi, dứa, chôm chôm, mít, chanh leo, bơ, na. Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt Nguyễn Như Cường, khi ban hành đề án này, Bộ NN&PTNT dựa trên nghiên cứu về lợi thế đất đai, thời tiết, khí hậu, cây trồng và nhu cầu thị trường trong nước, quốc tế. Tuy nhiên, tính pháp lý của đề án không cao bằng quy hoạch, bởi đề án chỉ mang tính định hướng loại cây trồng, quy mô, diện tích, vùng trồng.

Để kiểm soát diện tích, bảo đảm vấn đề tiêu thụ, theo Chủ tịch Hiệp hội hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam Hoàng Thị Liên, việc quy hoạch vùng trồng cần tính đến điều kiện tự nhiên để hồ tiêu cho chất lượng, năng suất tốt nhất. Điều quan trọng là các vùng trồng hồ tiêu cần đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ, chế biến sâu, canh tác bền vững, tạo vùng nguyên liệu theo chuỗi…

Từ góc nhìn địa phương, đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Bắc Giang cho rằng, quy hoạch diện tích cây trồng không phải là khung cứng, rập khuôn. Tuy nhiên, các địa phương cần chủ động kiểm soát diện tích. Vùng trồng cần đáp ứng điều kiện về thổ nhưỡng, khí hậu, tưới tiêu… Một yếu tố căn bản nữa là cần căn cứ nhu cầu thị trường để điều chỉnh, đưa ra những khuyến cáo kịp thời cho nông dân.

Ở góc độ quản lý, Cục trưởng Cục Trồng trọt Nguyễn Như Cường khẳng định, Bộ NN&PTNT tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát diện tích cây trồng theo từng năm để có định hướng phát triển kịp thời. Ngoài ra, Bộ cũng sẽ bổ sung quy hoạch một số cây trồng chủ lực, có vai trò trong an ninh lương thực, khả năng cạnh tranh cao tại thị trường nội địa và xuất khẩu. Mặt khác, Nhà nước cũng cần có chế tài đủ mạnh để người dân và chính quyền địa phương thực hiện sản xuất theo quy hoạch.

Có thể thấy, sự phát triển của bất cứ loại cây trồng hay sản phẩm nào cũng cần gắn với vùng sản xuất, chế biến, tiêu thụ… mới bảo đảm tính bền vững. Nông sản Việt Nam cần tập trung vào chất lượng, xây dựng thương hiệu, khẳng định uy tín, qua đó từng bước mở rộng thị trường và nâng cao kim ngạch xuất khẩu, góp phần phát triển bền vững ngành Nông nghiệp.

Báo Hànộimới

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nâng tầm giá trị cây chè

Nâng tầm giá trị cây chè

Với hơn 15.000 ha, cây chè giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, tạo sinh kế cho người dân ở nhiều địa phương của tỉnh. Tuy nhiên, sản lượng lớn chưa đồng nghĩa với giá trị kinh tế cao khi chè xuất khẩu vẫn chủ yếu ở dạng thô, vùng nguyên liệu có nơi bị thu hẹp, thiếu chăm sóc. Chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu đang là yêu cầu cấp thiết để cây chè phát huy hết tiềm năng.

Cần có giải pháp đồng bộ

Xây dựng hạ tầng cấp nước sinh hoạt tại các đô thị nhỏ: Cần có giải pháp đồng bộ

Hiện nay, tại các đô thị lớn trên địa bàn tỉnh, hệ thống cấp nước sinh hoạt cơ bản đáp ứng nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, ở nhiều đô thị nhỏ và khu vực trung tâm các xã được định hướng phát triển đô thị, hạ tầng cấp nước vẫn thiếu hoặc chưa theo kịp tốc độ phát triển, làm ảnh hưởng đến đời sống, đồng thời trở thành “điểm nghẽn” đối với phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và thu hút đầu tư.

UBND tỉnh Lào Cai làm việc với Đoàn công tác Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam - Đài Loan (Trung Quốc)

UBND tỉnh Lào Cai làm việc với Đoàn công tác Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam - Đài Loan (Trung Quốc)

Sáng 9/11, tại Vườn quốc gia Hoàng Liên, đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai đã có buổi làm việc với Đoàn công tác Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam – Đài Loan (Trung Quốc) do ông Lin, Chin -Chang, Chủ tịch Tập đoàn Eastern Ever International Co., Ltd làm Trưởng đoàn.

Kiên quyết chống lấn chiếm, san lấp hành lang dòng chảy, ao, hồ

Kiên quyết chống lấn chiếm, san lấp hành lang dòng chảy, ao, hồ

Nhằm lập lại kỷ cương không gian mặt nước, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2481/QĐ-UBND, đưa 93 đập thủy điện, 190 hồ, ao tự nhiên cùng hàng trăm tuyến sông, suối vào diện thiết lập hành lang bảo vệ nghiêm ngặt. Qua đó, buộc chính quyền cơ sở phải vào cuộc tháo gỡ những vướng mắc để giữ nguyên vẹn ranh giới hệ thống nguồn nước.

Lào Cai hoàn thành 200 công trình giao thông nông thôn

Lào Cai hoàn thành 200 công trình giao thông nông thôn

Theo báo cáo của 90/99 xã, phường, đến nay, toàn tỉnh Lào Cai có 787 công trình đường giao thông nông thôn, trong đó, 683 công trình đã được phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật, 559 công trình khởi công, 200 công trình đã hoàn thành.

Khe Tối đã sáng

Khe Tối đã sáng

Cuối thu, nắng vàng như mật ong trải xuống những triền rừng quế xanh thẫm. Gió mang theo hương quế thơm nồng bay xa, quyện vào hơi đất ẩm của buổi sớm. Chúng tôi theo anh Hà Văn Ngọt - Bí thư Chi bộ thôn Kiên Lao, xã Quy Mông ngược lên khu Khe Tối - Khe Ba. Tuyến đường bê tông uốn lượn dưới tán rừng, thấp thoáng những ngôi nhà khang trang. Đâu đó, tiếng cười nói của người bóc quế vọng lại giữa đại ngàn. Khe Tối - cái tên từng gắn với đói nghèo, tối tăm và lạc hậu giờ đây đã bừng sáng.

Chăn nuôi bền vững bắt đầu từ an toàn sinh học

Chăn nuôi bền vững bắt đầu từ an toàn sinh học

Dịch tả lợn châu Phi tiếp tục gây sức ép lên ngành chăn nuôi Lào Cai, khiến hàng trăm hộ dân chịu thiệt hại, nhiều gia đình dè dặt trước quyết định tái đàn. Thực tế ấy đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi phương thức sản xuất, từ chăn nuôi theo kinh nghiệm sang chủ động kiểm soát dịch bệnh, coi an toàn sinh học là điều kiện tiên quyết. Phát triển chăn nuôi bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn để bảo vệ sinh kế người dân.

Người dân xã Xuân Quang đóng góp trên 6 tỷ đồng để làm đường giao thông

Người dân xã Xuân Quang đóng góp trên 6 tỷ đồng để làm đường giao thông

Thực hiện Nghị quyết số 46 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về việc phát triển giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040, từ đầu năm đến nay, xã Xuân Quang triển khai thực hiện 36 công trình đường giao thông nông thôn, với tổng chiều dài trên 52 km, tổng vốn đầu tư hơn 35 tỷ đồng.

Xúc tiến đầu tư, thương mại lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Lào Cai: Kết nối giao thương, mở rộng thị trường nông sản

Xúc tiến đầu tư, thương mại lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Lào Cai: Kết nối giao thương, mở rộng thị trường nông sản

Từ quảng bá sản phẩm đặc trưng đến ký kết các thỏa thuận hợp tác, Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Lào Cai năm 2026 tạo thêm cơ hội kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và thu hút nguồn lực phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Chăn nuôi đại gia súc - đòn bẩy từ chính sách

Chăn nuôi đại gia súc - đòn bẩy từ chính sách

Từ sự chủ động thay đổi phương thức sản xuất của người dân đến những chính sách hỗ trợ thiết thực của Nhà nước, chăn nuôi đại gia súc ở Lào Cai đang từng bước chuyển dịch theo hướng hàng hóa, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Các nguồn lực hỗ trợ không chỉ giúp người dân có thêm điều kiện đầu tư chuồng trại, mở rộng quy mô đàn vật nuôi mà còn tạo động lực để hình thành những mô hình chăn nuôi an toàn, bền vững.

Trồng cà chua trên đất ruộng thiếu nước ở Cu Vai

Trồng cà chua trên đất ruộng thiếu nước ở Cu Vai

Từ những thửa ruộng bậc thang thiếu nước, sản xuất lúa kém hiệu quả, gia đình chị Giàng Thị Dí ở bản Cu Vai, xã Hạnh Phúc đã mạnh dạn chuyển sang trồng cà chua. Sau gần ba tháng, cây cà chua phát triển tốt, quả sai trĩu cành, mang lại nguồn thu đáng kể. Mô hình không chỉ giúp khai thác hiệu quả diện tích đất canh tác khó khăn, mà còn gợi mở hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở vùng cao.

Thác Bà mùa thu hoạch bưởi “tiến vua”

Thác Bà mùa thu hoạch bưởi “tiến vua”

Thời điểm này, vùng bưởi Đại Minh, xã Thác Bà đang bước vào mùa thu hoạch. Qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ giống bưởi đặc sản được biết đến là bưởi “tiến vua”, đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Trấn Yên: Trên 350 người tham gia “Ngày cuối tuần cùng dân”

Trấn Yên: Trên 350 người tham gia “Ngày cuối tuần cùng dân”

Sáng 7/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Trấn Yên phối hợp với Trung đoàn 921 tổ chức “Ngày cuối tuần cùng dân” tại thôn Minh Quán 4, thu hút trên 350 người tham gia. Hoạt động gắn với hưởng ứng Tháng cao điểm “Vì người nghèo”, thiết thực chào mừng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Gỡ "nút thắt" giao thông ở vùng cao Sơn Lương

Gỡ "nút thắt" giao thông ở vùng cao Sơn Lương

Ở Sơn Lương, một con đường bê tông hoàn thành không chỉ giúp người dân bớt nhọc nhằn, mà còn mở thêm cơ hội đưa nông sản ra thị trường, phát triển sản xuất và cải thiện đời sống. Tuy nhiên, phía sau những tuyến đường đã hoàn thành vẫn còn không ít đoạn dốc, đường đất đang chờ được nối dài, đặt ra yêu cầu tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư.

Nông nghiệp khai thác dư địa tăng trưởng

Nông nghiệp khai thác dư địa tăng trưởng

Trong chặng nước rút, ngành nông nghiệp tập trung khai thác hiệu quả các vùng sản xuất chủ lực, đẩy mạnh gieo trồng vụ đông, nâng chất lượng nông sản và tháo gỡ khó khăn về thị trường. Gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ là hướng đi quan trọng để nâng giá trị nông sản, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm.

fb yt zl tw