Thôn Nà Thì, xã Thống Nhất có 50/60 hộ dân phát triển nuôi ngựa bạch với tổng đàn gần 200 con.
Anh Hoàng Văn Trọng, thôn Nà Thì cho biết: Nhận thấy chăn nuôi ngựa bạch cho giá trị kinh tế cao, từ năm 2015, gia đình đã bán toàn bộ đàn trâu để đầu tư mua ngựa bạch giống. Nhờ được gia đình chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn ngựa sinh trưởng và tăng đàn hằng năm. Theo đó mỗi năm gia đình xuất bán từ 2 đến 3 con. Từ đầu năm 2025 đến nay, gia đình đã bán 3 con ngựa đem lại thu nhập trên 70 triệu đồng. Ngoài phát triển nuôi ngựa sinh sản, gia đình đầu tư máy nấu cao ngựa phục vụ nhu cầu khách hàng. Hiện gia đình đang tiếp tục chăm sóc 10 con ngựa bạch.
Tương tự, người dân thôn Vinh Tiên cũng chú trọng phát triển chăn nuôi ngựa bạch. Ông Ma Văn Đình, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Vinh Tiên cho biết: Toàn thôn hiện có 80/192 hộ dân phát triển chăn nuôi ngựa với tổng đàn trên 250 con, chủ yếu là ngựa bạch. Nhờ chăn nuôi ngựa, người dân có thu nhập trung bình 40 đến 50 triệu đồng/năm.
Theo thống kê, toàn xã Thống Nhất hiện có trên 500 hộ dân phát triển chăn nuôi ngựa với tổng đàn hơn 1.500 con, chủ yếu là ngựa bạch; tập trung là một số thôn như: Nà Thì, Vinh Tiên, Nà Lái… Để đàn ngựa phát triển tốt, người dân chú trọng chăm sóc và bổ sung thức ăn; quan tâm phòng, trị bệnh cho đàn ngựa; hằng năm chính quyền xã phối hợp với cơ quan chuyên môn tổ chức từ 2 đến 3 lớp tập huấn lồng ghép về các kỹ thuật chăn nuôi, trong đó có kỹ thuật chăm sóc ngựa cho bà con.
Ngoài ra, cấp ủy, chính quyền xã cũng chỉ đạo phòng chuyên môn quan tâm, hỗ trợ người dân tiếp cận với các nguồn vốn vay ưu đãi. Luỹ kế đến nay, toàn xã có 52 dự án vay vốn theo Nghị quyết số 08 ngày 10/12/2019 của HĐND tỉnh về chính sách đặc thù khuyến khích đầu tư, phát triển hợp tác, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2020 - 2025 và Nghị quyết 15 ngày 17/7/2021 của HĐND tỉnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 08 để phát triển chăn nuôi ngựa với số tiền khoảng 24 tỷ đồng.
Bà Hoàng Thị Tàu, Trưởng Phòng Kinh tế, xã Thống Nhất cho biết: Toàn xã hiện có 2 hợp tác xã chăn nuôi ngựa bạch. Để tạo điều kiện cho các hộ dân phát triển chăn nuôi, phòng chuyên môn đã tham mưu UBND xã quan tâm hỗ trợ con giống cho người dân. Theo đó, dự kiến trong tháng 11/2025, chính quyền xã sẽ triển khai hỗ trợ người dân 100 con ngựa giống, kinh phí từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Ngoài ra, phòng sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức lồng ghép các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho người dân để nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Tin tưởng rằng, với sự chủ động của người dân cùng sự quan tâm hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương, mô hình chăn nuôi ngựa bạch trên địa bàn xã Thống Nhất sẽ ngày càng phát triển. Qua đó, góp phần giúp người dân tăng thu nhập, vươn lên làm giàu trên mảnh đất quê hương.
