Thực tiễn năm 2025 tại xã Trấn Yên cho thấy, khi vai trò chủ thể của nông dân được khơi dậy đúng cách, gắn với tổ chức Hội Nông dân làm nòng cốt, thì nông nghiệp không chỉ tăng trưởng về quy mô, mà còn chuyển mình theo hướng xanh, hiện đại và bền vững, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
Những năm qua, thực hiện chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, xã Trấn Yên đã xác định rõ hướng đi: phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung, chuyên canh, gắn với chuỗi giá trị và nhu cầu thị trường.
Trong định hướng đó, Hội Nông dân xã giữ vai trò nòng cốt trong việc tổ chức, vận động, hỗ trợ hội viên đổi mới tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật và tham gia các mô hình kinh tế tập thể.
Từ lợi thế về điều kiện tự nhiên và đất đai, Trấn Yên đã hình thành những vùng sản xuất quy mô lớn, mang tính đặc trưng. Điển hình là vùng trồng dâu nuôi tằm với diện tích 712 ha, sản lượng kén tằm hằng năm đạt khoảng 1.200 tấn.
Cùng với đó, việc đầu tư nhà máy ươm tơ tự động trên địa bàn đã giải quyết căn bản bài toán đầu ra, tiêu thụ toàn bộ sản phẩm kén tằm của nông dân, tạo sự yên tâm trong sản xuất.
Bên cạnh đó, vùng quế trên 6.048 ha, trong đó hơn 3.250 ha quế hữu cơ đạt tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, đang trở thành trụ cột quan trọng của kinh tế nông nghiệp địa phương.
Các vùng cây ăn quả (251,6 ha), chè (45,7 ha), dược liệu (55,8 ha), nuôi thủy sản (101,6 ha) tiếp tục được quy hoạch, mở rộng theo hướng bền vững, từng bước nâng cao giá trị gia tăng.
Chăn nuôi cũng có bước phát triển rõ nét với 208 cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung; trong đó có 145 cơ sở chăn nuôi gia cầm quy mô từ 1.000 con/lứa trở lên. Đáng chú ý là các mô hình liên kết sản xuất lớn, tiêu biểu như Hợp tác xã MQ với mô hình chăn nuôi gà thương phẩm quy mô 40.000 con/lứa, liên kết nuôi trên 80.000 con/lứa, góp phần hình thành chuỗi sản xuất - tiêu thụ ổn định, giảm rủi ro cho người chăn nuôi.
Điều đáng nói ở Trấn Yên không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng, mà ở cách tổ chức sản xuất và vai trò của người nông dân trong toàn bộ tiến trình phát triển. Xác định nông dân là trung tâm, Hội Nông dân xã đã tập trung làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn hội viên ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, từng bước tiếp cận chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Nếu nông dân không hiểu rõ mình là chủ thể, là người quyết định sự thành bại của quá trình phát triển, thì mọi chủ trương, chính sách đều khó đi vào cuộc sống. Vì vậy, hội xác định phải làm cho hội viên hiểu rõ quyền lợi đi đôi với trách nhiệm, từ đó chủ động tham gia, không trông chờ, ỷ lại.
Từ cách làm đó, phong trào phát triển kinh tế tập thể tại Trấn Yên có bước chuyển mạnh. Toàn xã hiện có 48 hợp tác xã do hội viên nông dân làm chủ, 71 tổ hợp tác và 35 dự án phát triển kinh tế tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” tiếp tục được đẩy mạnh, với 1.136 hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.
Không dừng lại ở sản xuất, phương thức tổ chức kinh doanh nông nghiệp cũng từng bước được đổi mới. Hiện nay, xã Trấn Yên có 16 sản phẩm OCOP; nông nghiệp phát triển theo hướng nông nghiệp xanh, tuần hoàn, hữu cơ, gắn với du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực nông thôn.
Song hành với phát triển kinh tế, phong trào chung sức xây dựng nông thôn mới tại Trấn Yên ghi dấu ấn đậm nét của sự đồng thuận trong Nhân dân. Hội Nông dân xã đã vận động hội viên hiến trên 10.000 m² đất, đóng góp hơn 9.000 ngày công lao động để bê tông hóa 9,1 km đường giao thông nông thôn, góp phần hoàn thiện hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống.
Nhiều mô hình tự quản về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu được xây dựng và nhân rộng. Toàn xã đã triển khai 15 mô hình bảo vệ môi trường; 5 mô hình “Bóng đèn an ninh”, 7 mô hình “Đường hoa hội nông dân tự quản”, gắn với phong trào “Xóm sáng - xanh - sạch - đẹp; thôn văn minh; người dân hạnh phúc”. Những việc làm cụ thể, thiết thực ấy đã làm thay đổi diện mạo nông thôn, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào vai trò dẫn dắt của tổ chức hội.
Ông Nguyễn Đăng Bảy, thôn Làng Qua, xã Trấn Yên chia sẻ: Trước đây, nhiều việc nghĩ là của Nhà nước, của chính quyền, giờ thì bà con hiểu, làm đường, giữ gìn môi trường, xây dựng xóm làng văn minh chính là vì cuộc sống của mình, con cháu mình.
Thực tiễn từ Trấn Yên cho thấy, phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới là một quá trình bền bỉ, đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và cách làm bài bản. Từ những kết quả đạt được,Hội Nông dân xã đã rút ra nhiều kinh nghiệm có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.
Theo ông Nguyễn Minh Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Trấn Yên, yếu tố có ý nghĩa nền tảng là xây dựng khối đoàn kết, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, đồng thời tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền các cấp. Công tác tuyên truyền phải được tiến hành thường xuyên, cụ thể, phù hợp với từng nhóm đối tượng, giúp nông dân hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của mình trong phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, từ đó chủ động tham gia, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại.
Cùng với đó, việc củng cố tổ chức hội vững mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được xác định là điều kiện then chốt. Một kinh nghiệm quan trọng khác là huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ nông dân; hướng dẫn hội viên tiếp cận kịp thời, sử dụng vốn đúng mục đích; chú trọng phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội trong xây dựng nông thôn mới...
Từ những nền tảng đã có, Hội Nông dân xã tiếp tục đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật; vận động hội viên phát triển các mô hình nông nghiệp sạch, hữu cơ, công nghệ cao gắn với du lịch, tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ, xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương; tham gia xây dựng hạ tầng, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
Thực tiễn ở Trấn Yên cho thấy, khi nông dân được đặt đúng vị trí trung tâm, được trao cơ hội và niềm tin, họ không chỉ là lực lượng sản xuất, mà còn là chủ thể kiến tạo tương lai nông thôn. Đó chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một vùng quê đáng sống - nơi nông nghiệp phát triển xanh, hiện đại và nông thôn mới thực sự bền vững.
