Cùng dự hội nghị có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.
Theo Bộ Xây dựng, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, chiều dài gần 419 km, tổng mức đầu tư khoảng hơn 8,3 tỷ USD đã hoàn thành công tác thiết kế ranh giải phóng mặt bằng, toạ độ tim tuyến, ga; hoàn thành công tác rà soát, đo đạc điều chỉnh hướng tuyến; bàn giao hướng tuyến cho 9 tỉnh, thành phố có tuyến đường đi qua để triển khai. Các địa phương đã lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng và triển khai các phần việc liên quan. Chủ đầu tư đang lựa chọn tư vấn lập báo cáo tác động môi trường; chuyển đổi mục đích sử dụng rừng; lập dự toán các gói thầu tư vấn thiết kế; lập báo cáo nghiên cứu khả thi; tính toán, đăng ký nhu cầu vốn để trao đổi với các đối tác.
Đối với các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc khác gồm: tuyến Hà Nội – Đồng Đăng có chiều dài 156km, tổng mức đầu tư khoảng 6 tỷ USD; tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái chiều dài khoảng 187km, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 7 tỷ USD. Hiện nay, các cơ quan chức năng đang tiến hành các bước về lập quy hoạch; lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; xây dựng dự thảo trình cấp có thẩm quyền một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư phát triển hai tuyến đường sắt trên.
Về tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, có chiều dài 1.541 km từ Hà Nội tới Thành phố Hồ Chí Minh, có tổng mức đầu tư khoảng hơn 67 tỷ USD. Hiện nay, các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị và địa phương đã lập hồ sơ ranh giải phóng mặt bằng, toạ độ tim tuyến, bàn giao cho các địa phương để triển khai công tác giải phóng mặt bằng; tiến hành các bước mời thầu tư vấn hỗ trợ chuẩn bị dự án; rà soát hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật.
Cùng với đó, đánh giá khả năng, giải pháp, cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước tham gia dự án; tổ chức các hội thảo với các tổ chức, hiệp hội trong và ngoài nước để chia sẻ kinh nghiệm; xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về các nội dung liên quan dự án; đang xây dựng các đề án về phá triển nguồn nhân lực, phát triển ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam…
Về đề xuất của VinSpeed tham gia dự án, trên cơ sở nghiên cứu cơ sở pháp lý, Bộ Xây dựng đề nghị Công ty VinSpeed nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án, trong đó cần làm rõ tính khả thi, tiến độ, hiệu quả đầu tư…
Sau khi lãnh đạo các bộ, ngành thảo luận và đề xuất các nhiệm vụ thúc đẩy triển khai các dự án, kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan đã nỗ lực triển khai các nhiệm vụ được giao, đạt được một số kết quả cụ thể.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, việc xây dựng các tuyến đường sắt kể trên "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi", do đó các bộ, ngành, cơ quan, địa phương phải quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó, có trọng tâm, trọng điểm; phân công “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền” để thúc đẩy mạnh mẽ triển khai.
Cho biết, việc hợp tác xây dựng, kết nối các tuyến đường sắt Việt Nam - Trung Quốc đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phối hợp xây dựng khung các nhiệm vụ, thời gian, lộ trình thực hiện và nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, cơ quan, địa phương; đặc biệt làm việc tích cực với các đối tác thúc đẩy triển khai các dự án.
Trong đó, để khởi công tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng vào ngày 19/12 tới tại 5 điểm, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng căn cứ mục tiêu này để xây dựng đường găng tiến độ chi tiết, báo cáo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phân công công việc cụ thể cho từng bộ, ngành liên quan, tổ chức thực hiện khoa học, bài bản để triển khai dự án và góp phần hình thành, phát triển ngành công nghiệp đường sắt của Việt Nam.
Thủ tướng chỉ rõ, các bộ, ngành phải chủ động, làm việc với phía đối tác; lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và Báo cáo nghiên cứu khả thi; kiến nghị các cơ chế, chính sách mới; khẩn trương chốt hướng tuyến để các địa phương thực hiện giải phóng mặt bằng; tập trung xây dựng bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn; xây dựng các phương án, huy động đa dạng nguồn vốn như vốn vay, vốn ngân hàng, vốn trái phiếu, đầu tư công, vốn hợp tác công tư, vốn trong nước, vốn nước ngoài…
Cùng với đó, tiếp tục đàm phán với phía đối tác để tập trung chuyển giao công nghệ, tập trung vào 2 lĩnh vực quan trọng là sản xuất đầu máy kéo và hệ thống thông tin tín hiệu, xây dựng và hình thành công nghiệp đường sắt; xây dựng phương án đào tạo nguồn nhân lực, cả ngắn hạn, trung hạn, dài hạn theo 3 mức công nhân kỹ thuật, kỹ sư, tiến sĩ…
Yêu cầu các bộ ngành, địa phương phối hợp xử lý các vấn đề, vướng mắc liên quan đến kỹ thuật, địa chất, đất đai, mặt bằng…, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Ngoại giao tiếp tục thúc đẩy việc hợp tác triển khai các tuyến đường sắt kết nối theo tinh thần Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc.
Thủ tướng nhấn mạnh, các bộ, ngành phải triển khai công việc khẩn trương, nghiêm túc, khoa học, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, phân công “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền”, dưới sự chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, báo cáo tiến độ với Thủ tướng vào thứ 2 hàng tuần.
