Tết Đoan Ngọ: Giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt

Tết Đoan Ngọ (ngày 5/5 Âm lịch) từ lâu đã trở thành ngày Tết truyền thống, cái Tết sum họp đầm ấm của người Việt Nam sau Tết Nguyên đán.

0:00 / 0:00
0:00

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày "diệt sâu bọ"

Tết Đoan Ngọ hay còn gọi là Tết Đoan dương, là ngày lễ truyền thống gắn liền với quan niệm về sự tuần hoàn của thời tiết tại một số quốc gia châu Á như Việt Nam, Triều Tiên, Nhật Bản và Trung Quốc. Tại nước ta, ngày lễ này thường rơi vào thời điểm nắng nóng kéo dài, sâu bọ phát triển nhiều nên còn được dân gian gọi là ngày "diệt sâu bọ" hay "giết sâu bọ". Năm 2026, ngày Tết Đoan Ngọ rơi vào thứ Sáu, ngày 19/6 Dương lịch.

Theo truyền thuyết dân gian, vào một năm trúng mùa, nông dân đang ăn mừng thì sâu bọ kéo đến tàn phá hết cây trái, thực phẩm đã thu hoạch. Giữa lúc người dân lo lắng, một ông lão tên là Đôi Truân xuất hiện và hướng dẫn mỗi nhà lập một đàn cúng đơn giản gồm bánh gio, trái cây, rồi ra trước nhà tập thể dục. Người dân làm theo và lập tức tiêu diệt được đàn sâu bọ. Ông lão dặn thêm, hằng năm vào đúng ngày này cứ làm theo lời dặn sẽ trị được chúng. Để tưởng nhớ ơn đức, người dân gọi đây là ngày Tết "diệt sâu bọ".

Tên gọi Tết Đoan Ngọ cũng ra đời từ đó do giờ cúng thường diễn ra vào giữa giờ Ngọ. Cho đến nay, lễ cúng này được duy trì nhằm mục đích phát động phong trào bắt sâu bọ, tiêu diệt sâu bệnh hại cây trồng và cầu mong một vụ mùa bội thu.

Nét đẹp sum họp và các tục lệ độc đáo

Tại một số làng quê Việt Nam, nếp xưa của ngày Tết Đoan Ngọ vẫn được trân trọng gìn giữ. Đây là dịp sum họp gia đình đầm ấm với nhiều tục lệ gắn kết, khiến con cháu dù làm ăn xa xôi cũng cố gắng thu xếp trở về.

z7951943990595-152f5ad10a65f2ee1dbabcea69b55733.jpg
Mâm cúng Tết Đoan ngọ được chuẩn bị chu đáo, thể hiện tấm lòng biết ơn. (Ảnh: Kiều Lê)

Vào thời điểm này, cây trái bắt đầu đơm hoa kết trái, do đó hoa quả là lễ vật cúng tổ tiên không thể thiếu trong mâm lễ của mọi gia đình với ước nguyện cầu mong mùa màng bội thu. Tùy thuộc vào từng địa phương và vùng miền mà mâm lễ cúng sẽ có những món ăn khác nhau theo tập quán riêng.

Ngay sau lễ cúng là các tục lệ giết sâu bọ đặc trưng. Tất cả các thành viên trong nhà sẽ quây quần cùng nhau ăn rượu nếp, bánh tro và các loại quả chua với quan niệm để diệt trừ sâu bọ bên trong cơ thể, đồng thời xua đuổi hết bệnh tật.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Chiều 6/7, UBND phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai đã tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) phường Âu Lâu trên phạm vi toàn quốc nhằm lựa chọn biểu trưng chính thức đại diện cho hình ảnh, bản sắc và khát vọng phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa, quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, phát huy vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Nằm ở độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, Y Tý (Lào Cai) từ lâu được biết đến là “vùng đất mù sương” sở hữu nét đẹp thiên nhiên và văn hóa bản địa độc đáo. Những năm gần đây, hạ tầng giao thông nơi đây ngày càng được đầu tư đồng bộ, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra bài toán khó: Làm thế nào để phát triển du lịch mà vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Kịch tính nội dung xuất phát đồng hành nam 117 km

Kịch tính nội dung xuất phát đồng hành nam 117 km

Tiếp tục các nội dung thi đấu của Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026, sáng 30/6, các tay đua tranh tài ở nội dung cá nhân xuất phát đồng hành nam 117 km. Cuộc đua diễn ra sôi nổi, thể hiện trình độ chuyên môn và chiến thuật của các đội mạnh trên cả nước.

[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San

[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San

Từ những loại thảo dược của núi rừng cùng bí quyết gia truyền được gìn giữ qua nhiều thế hệ, người Dao ở xã Cốc San đã tạo nên thứ rượu men lá mang hương thơm đặc trưng, vị êm nồng khó quên. Mỗi giọt rượu không chỉ là sản vật của núi rừng mà còn chứa đựng nét đẹp văn hóa, tri thức dân gian và niềm tự hào của cộng đồng người Dao nơi đây.

Đền thiêng dưới chân núi Đán Tượng

Đền thiêng dưới chân núi Đán Tượng

Giữa không gian thanh bình của vùng đất Hợp Thành, đền Tượng nép mình dưới chân núi Đán Tượng. Theo truyền ngôn qua nhiều thế hệ của người dân địa phương, xưa kia xuất hiện đàn voi rừng về đây kiếm ăn - hình thành địa danh Đán Tượng - nơi voi tụ hội.

Hấp dẫn ẩm thực vùng cao Si Ma Cai

Hấp dẫn ẩm thực vùng cao Si Ma Cai

Trong khuôn khổ Lễ hội "Si Ma Cai - Hương sắc vùng cao", chiều 27/6 Hội thi ẩm thực và bày hoa quả nghệ thuật đã diễn ra rất sôi nổi, thu hút sự tham gia của hàng chục đội thi đến từ các cụm dân cư trên địa bàn.

Rực rỡ những "đoá hoa rừng”

Rực rỡ những "đoá hoa rừng”

Tại trung tâm xã vùng cao biên giới Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai vừa diễn ra màn múa sênh tiền quy mô lớn nhất Việt Nam. Trong tiếng nhạc sênh tiền rộn rã, hàng trăm thiếu nữ Mông khoác trên mình những bộ váy áo thổ cẩm rực rỡ, uyển chuyển theo từng nhịp điệu, như những “đóa hoa rừng” bừng nở giữa đại ngàn.

fb yt zl tw