Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, nhiệm vụ phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) đã được khẳng định là một trong những nhiệm vụ trọng yếu trong chiến lược phát triển KH&CN của Đảng và Nhà nước. Thông qua việc phát triển hệ thống doanh nghiệp KH&CN sẽ giúp ứng dụng công nghệ, các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ vào sản xuất kinh doanh, tạo ra các sản phẩm mới có giá trị cao, nâng cao năng lực sản xuất bằng việc làm chủ công nghệ.
Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, Nghị quyết đề ra bảy nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc "thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp". Đặc biệt, có chính sách đủ mạnh khuyến khích tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng với chính sách hỗ trợ khởi nghiệp và thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước khởi nghiệp tại Việt Nam...
Thể chế hóa quan điểm lãnh đạo của Đảng, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng dự án Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thay thế Luật Khoa học và công nghệ 2013. Cùng với đó, hệ thống các quy định về thuế đang được nghiên cứu sửa đổi trong dự án Luật sửa đổi Luật thuế thu nhập doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về đất đai, đấu thầu cũng đang được sửa đổi theo các văn bản mới.
Do vậy, nhiều nội dung quy định tại Nghị định 13/2019/NĐ-CP đã không còn phù hợp, chưa thể chế kịp thời các quan điểm chỉ đạo mới của Đảng và Nhà nước và cần thay thế để phù hợp và thống nhất với hệ thống pháp luật.
Những hạn chế trong việc thực hiện Nghị định 13/2019/NĐ-CP
Theo Bộ KH&CN, số lượng doanh nghiệp KH&CN được cấp còn hạn chế so với tiềm năng, về cơ bản mới chỉ đáp ứng 30% mục tiêu đặt ra tại các chiến lược phát triển KH&CN; trong số đó số doanh nghiệp KH&CN hình thành từ các viện, trường hoặc chuyển đổi từ các tổ chức KH&CN công lập rất hạn chế, chiếm tỷ lệ nhỏ trong số doanh nghiệp KH&CN được cấp Giấy chứng nhận.
Bên cạnh đó, số lượng doanh nghiệp KH&CN được thụ hưởng chính sách ưu đãi hạn chế. Cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp KH&CN không đầy đủ, thiếu thông tin, chưa được kiểm chứng. Mặc dù trách nhiệm báo cáo về kết quả hoạt động là một trong những nghĩa vụ được quy định của doanh nghiệp KH&CN (chế tài của việc không thực hiện báo cáo trong 3 năm là thu hồi Giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN), tuy nhiên số lượng doanh nghiệp tuân thủ chế độ báo cáo chỉ chiếm 30%-40% tổng số doanh nghiệp.
Hệ thống quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp KH&CN đã hình thành từ trung ương đến địa phương (cấp tỉnh). Tuy nhiên, ngoài một số thành phố lớn, nhìn chung yêu cầu đối với hệ thống quản lý ở các tỉnh vẫn chưa đáp ứng yêu cầu do thiếu sự quan tâm của lãnh đạo, thiếu cán bộ, năng lực thực hiện chính sách chưa đáp ứng. Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến chính sách phát triển doanh nghiệp KH&CN chưa đạt được kết quả tương xứng với tiềm năng.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính việc chứng nhận doanh nghiệp KH&CN
Bộ KH&CN cho biết, việc dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 13/2019/NĐ-CP về doanh nghiệp khoa học và công nghệ bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm chỉ đạo tại các Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, về phát triển kinh tế tư nhân, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tránh mâu thuẫn, chồng chéo trong quản lý và thực thi các quy định về doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Đồng thời kế thừa những quy định của Nghị định số 13/2019/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN mà việc thực hiện không có những vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các điều khoản cụ thể để khắc phục các vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước; rà soát các nội dung quy định chi tiết tại các Nghị định của Chính phủ, Thông tư của các Bộ hướng dẫn để nghiên cứu, bổ sung vào trong dự thảo Nghị định cho thống nhất, đồng bộ.
Xây dựng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho doanh nghiệp KH&CN có tính khả thi cao, không chồng chéo và có hiệu quả để hỗ trợ hình thành và phát triển hệ thống doanh nghiệp KH&CN. Tăng cường trách nhiệm các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện các chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Rà soát đối tượng, điều kiện được chứng nhận doanh nghiệp KH&CN để phù hợp với thực tiễn và tăng cường số lượng doanh nghiệp KH&CN. Đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến việc chứng nhận doanh nghiệp KH&CN, đảm bảo thuận lợi cho việc triển khai cấp giấy chứng nhận trực tuyến.
Bộ KH&CN đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng TTĐT của Bộ.
