LCĐT - Việc sáp nhập các xã, thôn ở vùng cao trong tỉnh đã và đang góp phần sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Tuy nhiên, ở một số địa phương, cán bộ, công chức và người dân vẫn còn trăn trở trước những khó khăn, bất cập khi triển khai sáp nhập.
Những kết quả bước đầu...
Theo Nghị quyết số 18 - NQ/TW ngày 25/12/2017, Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, Lào Cai là tỉnh có nhiều xã, thôn, bản chưa đủ tiêu chuẩn, do vậy nằm trong diện phải tổ chức sáp nhập. Trên thực tế, ngày 6/6/2017, UBND tỉnh đã xây dựng Đề án “Rà soát, sắp xếp, ổn định dân cư gắn với xây dựng nông thôn theo hướng giảm thiểu các thôn dưới 50 hộ, giai đoạn 2017 - 2020” và Kế hoạch số 253 /KH-UBND ngày 24/8/2018 về sáp nhập thôn, tổ dân phố giai đoạn 2018 - 2020.
Việc tổ chức sáp nhập xã, thôn đã được Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh nghiên cứu, rà soát, đánh giá và từ đó đề ra chủ trương, phương án để hướng dẫn các địa phương trong tỉnh thực hiện có lộ trình cụ thể, phù hợp với điều kiện từng địa phương. Vì vậy, hầu hết cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân các địa phương đồng thuận việc sáp nhập, sắp xếp tổ chức bộ máy ở các xã, thôn để hoạt động hiệu quả hơn.
 |
| Do đặc thù vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nên việc sáp nhập các xã, thôn cần được tính toán kỹ lưỡng. |
Đến hết năm 2017, toàn tỉnh đã sáp nhập được 189 thôn, tổ dân phố. Riêng năm 2018, tỉnh sáp nhập thêm 83 thôn (với 2.355 hộ/9.883 nhân khẩu) thuộc 10 xã của 5 huyện/thành phố (trong đó có 19 thôn dưới 50 hộ). Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2020, toàn tỉnh sẽ sáp nhập 16 xã và 1.010 thôn, tổ dân phố chưa đạt 50% tiêu chí quy mô về dân số, diện tích.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng và các địa phương, tính đến thời điểm này, kết quả thực hiện sáp nhập các thôn, bản vùng cao cơ bản đảm bảo lộ trình đề ra nhưng trong thời gian tới, việc triển khai sáp nhập các xã, thôn, bản ở vùng cao dù được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng thuận nhưng vẫn phát sinh những vướng mắc, bất cập cần khắc phục.
… còn nhiều băn khoăn
Là địa phương có số xã nằm trong diện phải sáp nhập lớn nhất tỉnh (8 xã sáp nhập còn 4), huyện Si Ma Cai đã nghiên cứu, chuẩn bị phương án về cán bộ, cơ sở vật chất cho đơn vị hành chính mới và cả việc sáp nhập các thôn cho xã mới. Theo đánh giá của huyện, chủ trương và phương án sáp nhập nhận được sự đồng thuận của nhân dân nhưng vấn đề khó nhất hiện nay là công tác sắp xếp cán bộ.
Theo ông Phan Kế Toại, Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy Si Ma Cai thì việc sắp xếp cán bộ đang là “bài toán” khó, bởi mỗi xã hiện nay có 7 chức danh công chức và 5 chức danh lãnh đạo, khi sáp nhập, số cán bộ dôi dư rất lớn (gần 50 người). Hiện nay, tất cả công chức các xã đều đã đạt chuẩn, còn trẻ và được tuyển dụng qua thi tuyển nên không thể cho nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ việc. Chính điều này đang gây tâm lý lo lắng cho không ít cán bộ, công chức.
Thực tế, không chỉ khó khăn trong sáp nhập xã mà việc sáp nhập thôn ở Si Ma Cai cũng có những bất cập cần giải quyết. Theo kế hoạch, trong 3 năm (2018 - 2019 và 2020), Si Ma Cai sẽ sáp nhập từ 91 thôn xuống còn 59 thôn, nhưng tính riêng trong năm 2018, huyện mới sáp nhập được 13 thôn đủ điều kiện. Việc sáp nhập thôn vẫn phát sinh những bất cập, vướng mắc về công tác nhân sự, khoảng cách địa lý… Bên cạnh đó, các thôn ở vùng cao có diện tích rộng, địa hình chia cắt, mỗi thôn có nhiều khu dân cư nhỏ và không tập trung nên rất khó quản lý nếu sáp nhập.
 |
| Lãnh đạo xã Sán Chải (Si Ma Cai) tuyên truyền về công tác sáp nhập xã, thôn với cán bộ cơ sở. |
Tại một số huyện trong tỉnh thời gian này, việc triển khai sắp xếp thôn, bản ở vùng cao đang thu hút sự quan tâm của cán bộ, công chức và nhân dân địa phương. Tuy nhiên, nhiều xã vẫn đang loay hoay “chọn bộ máy cho thôn mới”, bởi thôn mới sẽ có nhiều dân tộc khác nhau với đặc điểm văn hóa, tập quán sinh hoạt và tiếng nói riêng… Do đó, việc tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân sẽ gặp không ít khó khăn.
Là cán bộ xã có nhiều năm gắn bó với nhân dân vùng cao, đồng chí Đàm Sông Hương, Bí thư Đảng ủy xã Làng Giàng (huyện Văn Bàn) cho biết: Xã Làng Giàng có số thôn phải sáp nhập khá lớn (từ 12 xuống còn 7 thôn), hiện địa phương đã hoàn tất thủ tục để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sáp nhập, nhưng Đảng ủy xã vẫn trăn trở là sau khi sáp nhập các thôn, nhà văn hóa vốn chỉ phục vụ sinh hoạt cho vài chục hộ, nay phải phục vụ gần 200 hộ thì việc tìm được địa điểm đặt nhà văn hóa thôn cũng là vấn đề lớn. Đặc biệt, lựa chọn cán bộ thôn có đủ năng lực để lãnh đạo thôn mới với số dân đông hơn, diện tích lớn hơn cũng là “bài toán” khó…
Đối với những vấn đề mà cấp ủy đảng, cán bộ cơ sở còn băn khoăn khi tổ chức sáp nhập xã, thôn ở vùng cao, bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng phòng Xây dựng chính quyền, Sở Nội vụ cho biết: Để tiếp tục triển khai thực hiện việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2018 - 2020 đúng theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Sở Nội vụ phối hợp với các huyện, thành phố tiếp tục rà soát, xây dựng lộ trình sáp nhập thôn, tổ dân phố sao cho phù hợp. Tuy nhiên, để đảm bảo tính ổn định, thống nhất, không gây xáo trộn về tư tưởng, sinh hoạt của cán bộ, công chức và nhân dân thì các địa phương cần tổ chức thực hiện sáp nhập đảm bảo theo trình tự, quy định, phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Bên cạnh đó, chính quyền các cấp cần kịp thời nắm bắt, tháo gỡ, giải quyết những vướng mắc ngay từ cơ sở theo thẩm quyền;
Chủ trương sáp nhập xã, thôn là một chủ trương đúng, khi tổ chức thực hiện, ngoài quyết tâm cao với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở thì trong triển khai, các địa phương không nên quá máy móc, khiên cưỡng cố sáp nhập những xã, thôn có đặc thù về diện tích, địa hình.
