Năm 2026 được xác định là năm bản lề với dự toán thu ngân sách có tính phấn đấu rất cao. Theo Nghị quyết số 50/NQ-HĐND ngày 09/12/2025 của HĐND tỉnh và Quyết định số 2338/QĐ-UBND ngày 12/12/2025 của UBND tỉnh, dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn được giao là 23.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, với tinh thần quyết tâm cao độ, Kịch bản chi tiết năm 2026 đã đặt mục tiêu phấn đấu đạt 25.850 tỷ đồng, tăng 10% so với dự toán tỉnh giao và tăng tới 47,4% so với dự toán trung ương giao.
Điểm mới trong công tác điều hành năm nay là việc phân kỳ kịch bản theo từng tháng, từng quý với lộ trình "tăng tốc" rõ rệt. Mục tiêu đặt ra là đến hết quý III/2026, toàn tỉnh phải đạt 75% kịch bản cả năm, tương đương 19.390 tỷ đồng. Xét về cơ cấu nguồn thu phấn đấu, thu tiền sử dụng đất chiếm tỷ trọng lớn nhất với 12.315 tỷ đồng (bằng 192,6% dự toán trung ương). Tiếp đến là thu cân đối đạt 11.000 tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 2.520 tỷ đồng. Những con số này cho thấy, nếu không có giải pháp căn cơ và sự nhập cuộc sớm, việc về đích đúng lộ trình sẽ gặp nhiều trở ngại. Đây cũng là "thước đo" cứng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị.
Trao đổi về chiến lược thực hiện ngay từ quý I/2026, Bà Vương Bích Hằng - Phó trưởng Thuế tỉnh Lào Cai cho biết, ngành Thuế đang đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ khi có tới hơn 20 Nghị định và Thông tư về chính sách thuế mới bắt đầu có hiệu lực.
Bà Vương Bích Hằng nhấn mạnh: "Trong quý I, chúng tôi xác định việc tổ chức hội nghị đối thoại, tuyên truyền và phổ biến chính sách thuế là nhiệm vụ trọng tâm. Ngành Thuế tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời thực hiện rà soát các đơn vị để đôn đốc quyết toán thuế đúng hạn."
Một trong những thay đổi mang tính đột phá là việc xóa bỏ thuế khoán để chuyển sang phương pháp kê khai từ ngày 01/01/2026. Đây là cuộc "cách mạng" trong quản lý thuế hộ kinh doanh. Ngành Thuế yêu cầu 100% hộ kinh doanh khi bán hàng, cung ứng dịch vụ phải mở sổ sách, ghi chép đúng doanh thu thực tế và có tài khoản riêng phục vụ kinh doanh.
Đặc biệt, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã có sự điều chỉnh từ dưới 200 triệu đồng lên dưới 500 triệu đồng. Tuy nhiên, để tránh tình trạng "lách luật" nhằm trục lợi chính sách, ngành Thuế đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để rà soát dữ liệu đầu vào và xác định đúng thực tế kinh doanh. Qua phân tích từ việc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, doanh thu của nhiều hộ kinh doanh đã tăng từ 2 đến 3 lần so với trước đây. Đây là minh chứng cho việc quản lý chặt chẽ sẽ giúp tạo ra sự công bằng trong nghĩa vụ thuế.
Bên cạnh việc nuôi dưỡng nguồn thu, công tác chống thất thu được triển khai với tinh thần "không có vùng cấm". Ngành Thuế tỉnh đang tập trung kiểm tra chuyên đề đối với các đơn vị có doanh thu lớn nhưng nộp ngân sách thấp. Tâm điểm của công tác kiểm tra năm nay là lĩnh vực khoáng sản, trọng tâm là chống chuyển giá và kiểm tra dòng tiền.
Phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan thuế kiên quyết xử lý các đơn vị khai thác khoáng sản nợ đọng kéo dài. Theo số liệu báo cáo, tổng nợ tiền sử dụng đất chuyển sang năm 2026 lên tới 3.210 tỷ đồng, trong đó nợ từ các dự án đô thị lớn như dự án của Kosy là 40 tỷ đồng (giai đoạn 1) và 66 tỷ đồng (giai đoạn 2). Để giải quyết vấn đề này, các biện pháp cưỡng chế thuế và thu hồi nợ đang được quyết liệt áp dụng.
Ở cấp cơ sở, các địa phương cũng đang dốc toàn lực. Theo ông Phùng Tiến Thanh - Chủ tịch UBND phường Yên Bái, trên cơ sở số thu ngân sách được tỉnh giao, phường đã trình HĐND cùng cấp giao dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn là 2.618,855 tỷ đồng. Trong đó, riêng thu tiền sử dụng đất là 950 tỷ đồng, tăng 90 tỷ đồng so với dự toán tỉnh giao ban đầu.
Để hiện thực hóa con số nghìn tỷ này, phường Yên Bái đã triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thu ngay từ những ngày đầu năm. Điểm nhấn trong chiến lược của phường là đẩy mạnh hiện đại hóa công tác quản lý thuế, không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đặc biệt chú trọng vào khu vực hộ kinh doanh. Phường Yên Bái tập trung rà soát và quản lý chặt chẽ các hộ kinh doanh online, dịch vụ nhà hàng, khách sạn và vận tải - những lĩnh vực vốn có nhiều dư địa nhưng dễ thất thu.
Cùng chung quyết tâm nhưng với những đặc thù riêng, phường Cam Đường cũng đang nỗ lực bám sát các chỉ tiêu được giao. Ông Nguyễn Xuân Nhẫn - Chủ tịch UBND phường Cam Đường cho biết: “Theo Nghị quyết của HĐND phường, tổng thu ngân sách trên địa bàn năm 2026 là 4.100 tỷ đồng. Trong đó, cơ cấu nguồn thu bao gồm thu cân đối là 1.766 tỷ đồng và thu tiền sử dụng đất là 2.300 tỷ đồng... Đáng chú ý, đối với khoản thu tiền sử dụng đất, phường còn đặt mục tiêu phấn đấu tăng thêm 100 tỷ đồng tại các địa chỉ tái định cư”.
Để hỗ trợ các địa phương, Ông Phạm Đức Trung - Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lào Cai khẳng định, đơn vị đã xây dựng kế hoạch chi tiết thu theo từng tháng, quý; đồng thời đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các khu, cụm công nghiệp để sẵn sàng quỹ đất sạch thu hút nhà đầu tư, tạo nguồn thu bền vững.
Kịch bản thu ngân sách 2026 đã vạch rõ lộ trình: Quý I thu 4.340 tỷ đồng, Quý II thu 5.900 tỷ đồng và Quý III bùng nổ với 9.150 tỷ đồng và Quý IV là 6.460 tỷ đồng. Để đạt được những con số này, tại các phiên họp chỉ đạo triển khai nhiệm vụ, Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị phải nhập cuộc quyết liệt nhất ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm 2026. Kiên quyết không để tái diễn tình trạng "nước đến chân mới nhảy", dồn toàn bộ áp lực thu và giải ngân vào những tháng cuối năm như đã xảy ra trong năm 2025.
Tập trung tổng lực tháo gỡ các vướng mắc pháp lý đối với các dự án đất đai. Các đơn vị chuyên môn và địa phương phải đảm bảo tổ chức đấu giá thành công các quỹ đất trước quý III để tạo nguồn thu kịp thời cho ngân sách.
Với kịch bản chi tiết, trách nhiệm cá nhân được cá thể hóa rõ ràng và một hệ thống giải pháp đồng bộ từ tỉnh đến xã, Lào Cai đang tự tin hướng tới mục tiêu 25.850 tỷ đồng. Thu ngân sách không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu con số, mà quan trọng hơn, đó là tạo ra nguồn lực tài chính vững chắc để tái đầu tư cho phát triển hạ tầng, đảm bảo an sinh xã hội, đưa Lào Cai tiếp tục là đầu tàu kinh tế của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
