Từ các mô hình sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều địa phương đã chủ động chuyển đổi sang sản xuất tập trung, gắn với thị trường và tiêu chuẩn chất lượng, tạo ra những sản phẩm mang thương hiệu riêng.
Tại xã Cảm Nhân, nơi hơn 86% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, bà con nơi đây đã mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế hộ gia đình, đặc biệt là chăn nuôi theo hướng hàng hóa, quy mô lớn, mang lại hiệu quả rõ rệt.
Điển hình như mô hình chăn nuôi của gia đình chị Vương Thị Thơ, dân tộc Tày, thôn Thái Y, xã Cảm Nhân, từ mô hình ban đầu với vài con bò nhỏ lẻ, đến nay mô hình chăn nuôi đã trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình chị. Nhận thấy hiệu quả từ việc phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, chị Thơ mạnh dạn mở rộng quy mô đàn lên hơn 100 con trâu, bò, qua đó tạo nguồn thu nhập ổn định và bền vững cho gia đình.
Chị Thơ chia sẻ: “Sau khi thấy nuôi bò mang lại thu nhập, tôi quyết định mở rộng quy mô. Sau vài tháng, mỗi con bò có thể cho lãi từ 3 - 4 triệu đồng. Chúng tôi nuôi theo quy trình, khử trùng chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ nên hạn chế được dịch bệnh, đàn bò sinh trưởng tốt".
Bên cạnh phát triển chăn nuôi đại gia súc, nhiều hộ dân xã Cảm Nhân còn tìm hướng đi mới với các loại vật nuôi đặc sản, như: nhím, lợn địa phương đã mang lại hiệu quả kinh tế cao và đa dạng nguồn thu. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng thu nhập bình quân đạt 61 triệu đồng/người/năm, hướng tới cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.
Ông Tạ Hữu Tình - Phó Chủ tịch UBND xã Cảm Nhân cho biết: Nhiều mô hình chăn nuôi hàng hóa bước đầu cho hiệu quả rõ rệt, tạo động lực để các hộ mạnh dạn mở rộng quy mô. Trong năm 2026, xã sẽ đẩy mạnh liên kết với các đơn vị cung ứng sản phẩm và thị trường tiêu thụ và mở rộng việc nuôi đại gia súc. Đồng thời, phát triển thêm các mô hình nông nghiệp chất lượng cao, như trồng cây đặc sản, cây dược liệu. Bên cạnh đó, công tác tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng cũng được xã chú trọng triển khai nhằm đảm bảo sản phẩm an toàn, nâng cao giá trị kinh tế.
Tại xã Phình Hồ - địa phương có diện tích lớn thứ 3 của tỉnh Lào Cai, được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba xã: Phình Hồ, Làng Nhì và Bản Mù (huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái cũ). Địa bàn rộng, dân cư phân tán, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, địa hình chủ yếu núi cao và dốc lớn.
Với điều kiện tự nhiên ấy, giao thông không chỉ là câu chuyện đi lại, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, đến tiếp cận y tế, giáo dục và cả cơ hội đổi thay của người dân. Chính quyền địa phương đã vận động người dân phát triển sản xuất dựa trên những lợi thế sẵn có như chăn nuôi đại gia súc, trồng dược liệu, trồng chè, trồng khoai sọ nương…
Gia đình chị Hờ Thị Súa, thôn Tả Chử đã mạnh dạn thử nghiệm mô hình chăn nuôi dê sau khi học hỏi kinh nghiệm từ nhiều nơi. Hiện, đàn dê của gia đình chị đã tăng lên gần 100 con, mang lại thu nhập khoảng 100 triệu đồng mỗi năm. Cùng với đó, việc kết hợp với chăn nuôi gia cầm đã giúp gia đình chị Súa xây dựng nhà cửa khang trang và đảm bảo con cái được học hành đầy đủ.
Chia sẻ về kinh nghiệm của mình, chị Súa cho biết: “Nuôi dê rất phù hợp với điều kiện gia đình tôi. Buổi sáng vẫn đi làm được, chiều đi thả. Mỗi năm dê sinh sản được hai lứa nên thu nhập cao hơn nuôi bò hay trâu”.
Từ xã vùng cao còn nhiều khó khăn, đến nay đời sống của người dân xã Phình Hồ đã có nhiều đổi thay tích cực, tỷ lệ hộ nghèo của xã trung bình giảm 8,8%/năm, vượt chỉ tiêu được giao, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt gần 30 triệu đồng/năm. Đặc biệt, những năm gần đây, nhiều thanh niên ở xã Phình Hồ đã áp dụng công nghệ số, học hỏi các mô hình sản xuất mới như trồng sâm để về áp dụng tại địa phương, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.
Chị Sùng Thị Máy - Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Phình Hồ cho biết: "Trên địa bàn xã hiện có nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên thành công dựa trên thế mạnh địa phương. Điểm nổi bật là các bạn trẻ đã biết liên kết sản xuất từ khâu đầu vào đến tiêu thụ sản phẩm, đồng thời quảng bá trên mạng xã hội và ứng dụng công nghệ số. Nhờ đó, không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn tạo việc làm cho người dân".
Lào Cai là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt mạnh, khí hậu phân hóa rõ rệt theo độ cao. Chính sự đa dạng ấy đã hình thành nên nhiều tiểu vùng sinh thái đặc thù, phù hợp với nhiều loại cây trồng, vật nuôi đặc hữu như: mận Tam hoa Bắc Hà, chè Shan tuyết cổ thụ, gạo Séng Cù, dược liệu Sa Pa…
Theo số liệu tổng hợp của ngành nông nghiệp, năm 2025, giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản của tỉnh Lào Cai đạt gần 19.500 tỷ đồng; nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung được hình thành, gắn với thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.
Để tiếp tục thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, từng bước nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác; tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ. Mới đây nhất, Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh thông qua tại kỳ họp cuối năm 2025 đã ban hành một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai, như: Hỗ trợ phát triển vùng cây ăn quả chủ lực, hàng hóa; hỗ trợ phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, đặc sản…
Ông Trần Minh Sáng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Trên cơ sở tiềm năng thế mạnh của địa phương, để phát triển nông nghiệp hàng hóa, giai đoạn 2026 -2030, tỉnh Lào Cai sẽ tập trung: Phát triển vùng sản xuất cây dược liệu, cây dâu tằm, chè và cây ăn quả. Song song với đó, phát triển chăn nuôi phù hợp với thị trường và an toàn dịch bệnh. Các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa sẽ được quy hoạch gắn với liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và thu nhập cho người dân. Phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng của ngành bình quân đạt trên 5%/năm; giá trị sản phẩm nông nghiệp và thủy sản trên 1 ha đất sản xuất nông nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản đạt 115 triệu đồng.
Với những nỗ lực chuyển đổi sản xuất theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, khai thác hiệu quả tiềm năng đặc thù của từng vùng sinh thái và gắn kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, tỉnh Lào Cai đang từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế, cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và phát triển bền vững nông nghiệp.
