Tiếp tục đà tăng trưởng
TS. Bùi Đức Thụ, nguyên thành viên Hội đồng tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ quốc gia nhìn nhận, kinh tế Việt Nam trong năm 2026 sẽ tiếp tục được đà tăng trưởng của năm 2025. Theo đó, năm 2025 đã đạt được tốc độ phát triển nhanh, tăng trưởng cao và bền vững. Điều quan trọng phúc lợi vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện, ngày càng tốt hơn. Vị thế, vai trò lãnh đạo của Đảng, Nhà nước không ngừng được tăng cường, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng tốt trong điều kiện, yêu cầu của cuộc cách mạng sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy trong giai đoạn mới.
Theo ông Thụ, dự báo về vấn đề kinh tế - xã hội năm 2026 luôn là một câu hỏi trăn trở của các nhà lãnh đạo cũng như các chuyên gia, các nhà nghiên cứu. Kinh tế Việt Nam muốn phát triển như thế nào phụ thuộc vào hai vấn đề chính.
Vấn đề thứ nhất phụ thuộc vào bối cảnh tình hình kinh tế thế giới vì Việt Nam là một tổng thể nằm trong tổng thể nền kinh tế thế giới. Bây giờ sau nhiều năm phát triển, chúng ta đứng ở vị trí thứ 32 về quy mô GDP trên toàn cầu. Do vậy, việc vận động phát triển của nền kinh tế Việt Nam với tư cách là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế thế giới phụ thuộc vào sự ổn định, sự phát triển của nền kinh tế thế giới. Điều nữa, Việt Nam khác so với các nước là độ mở của nền kinh tế rất lớn, tức là kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm đến 1,8 lần GDP. Như vậy mọi phát triển kinh tế Việt Nam phụ thuộc vào thị trường thế giới, kể cả thị trường nhập khẩu cũng như thị trường tiêu thụ hàng hóa của Việt Nam. “Nếu như kinh tế thế giới khó khăn, bất ổn thì dội đập ngay vào nền kinh tế Việt Nam”, ông Thụ nói.
Nhóm vấn đề thứ hai liên quan đến sự phát triển kinh tế Việt Nam ở mức độ, tốc độ, và chất lượng như thế nào, hiệu quả phụ thuộc vào chính nội lực của nền kinh tế Việt Nam. Trong những năm vừa qua nội lực nền kinh tế Việt Nam liên tục được tăng cường. Như năm 2024 quy mô GDP có 470 tỷ USD, đến cuối năm 2025 với tốc độ tăng trưởng 8,02%, quy mô GDP đạt đến 514 tỷ USD. Tiềm lực để phát triển kinh tế cũng khá hơn. Tuy nhiên với quy mô dân số và cơ cấu kinh tế thì hiện cũng còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI và xuất khẩu.
“Những hạn chế, khó khăn thách thức đó cũng là một trong những tác động đến tốc độ tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam. Nhưng với đà tăng trưởng của năm 2025, cộng với những cải cách tích cực mà Đảng, Nhà nước đang thực hiện như tinh giản bộ máy, xốc lại đội hình, tăng cường chất lượng quản lý, thay đổi phương thức quản lý đơn thuần về mặt hành chính chuyển sang đồng hành cùng doanh nghiệp, các tổ chức cá nhân. Nhà nước thực sự điều hành đất nước bằng phương thức quản trị quốc gia mang tính đồng hành, chia sẻ, tháo gỡ, cải cách thể chế để khơi dậy mọi nguồn lực trong nền kinh tế vào đầu tư, vào phát triển kinh tế - xã hội”, ông Thụ nói và tin rằng với những cải cách đồng bộ, quyết liệt như vậy thì quy mô nền kinh tế sẽ được cải thiện, tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 khi tăng trưởng nhanh đang là vấn đề cấp thiết, sự đòi hỏi của thực tiễn để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm mà Đảng đã đặt ra.
Từ vấn đề phải đảm bảo tăng trưởng nhanh, nhưng ông Thụ lưu ý, tăng trưởng phải bền vững, phải căn cứ vào nội lực, khả năng của nền kinh tế chứ không phải tăng trưởng “nóng” bằng cách nới lỏng quá mức chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ để lại những hệ lụy có thể lâu dài trong tương lai. Việc gia tăng đầu tư, thúc đẩy kinh tế, xây dựng nhiều đại công trình, các dự án để cải thiện môi trường kinh doanh về hạ tầng cũng như tăng nguồn lực đầu tư cũng phải lưu ý đến hiệu quả của việc sử dụng các nguồn lực đó. Tránh tình trạng đầu tư “nóng” nhưng kém hiệu quả, gây hậu quả lớn đối với nền kinh tế trong nhiều năm. Việc tăng trưởng là đòi hỏi bức thiết, bằng mọi cách phải làm nhưng phải phụ thuộc vào khả năng hấp thụ vốn, hiệu quả sử dụng vốn của nền kinh tế, của các tổ chức cá nhân trong nền kinh tế cũng như các thành phần kinh tế trong nền kinh tế.
Bên cạnh đó, phải lấy chỉ tiêu hiệu quả là “kim chỉ nam”, là thước đo, là chuẩn mực để quyết định các vấn đề đầu tư các dự án, cũng như những vấn đề lớn liên quan đến các chính sách kinh tế vĩ mô. “Tăng trưởng nếu như đảm bảo được hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tiễn, phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, phù hợp với khả năng cạnh tranh của thị trường thì lúc bấy giờ tăng trưởng của chúng ta mới bền vững. Tăng trưởng nhanh là cần thiết, là áp lực, quyết liệt nhưng phải bền vững, hiệu quả. Đấy là điều mà chúng tôi kỳ vọng, chúng tôi muốn gửi gắm vào các nhà lãnh đạo, các nhà quản lý điều hành từ Trung ương đến địa phương của Việt Nam trong năm 2026 và những năm tiếp theo”, ông Thụ đặt niềm tin vào sự kỳ vọng.
Thời điểm chín muồi: Hội tụ đủ thế và lực
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu, Kiều bào Hoa Kỳ cho rằng, trong năm 2026 kinh tế Việt Nam có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 10%. Không chỉ tăng trưởng về mặt con số mà còn liên quan đến chất lượng tăng trưởng. Để làm được điều đó, theo ông Hiếu cần một sự cố gắng, nỗ lực rất lớn. Theo đó, tất cả các tài nguyên thiên nhiên và môi trường sẽ phải được tận dụng để đóng góp trong quá trình tăng trưởng. Phải đạt được 3 yếu tố về: bảo vệ môi trường; tăng năng lực, năng suất lao động; và đảm bảo an sinh xã hội thì tăng trưởng mới đem lại ý nghĩa.
“Tôi rất kỳ vọng sẽ đạt được mức tăng trưởng như mong muốn, nhưng chúng ta phải kiểm soát sự tăng trưởng đó để cuối cùng là con người và xã hội sẽ được hưởng sự tăng trưởng đó, hiệu quả của sự tăng trưởng đó. Với GDP tăng trưởng ở mức 8,02% của 2025 là đà, là nền tảng để có thể tăng trưởng ở mức 10%. Bởi nhảy từ 8% lên đến 10% là một “bước nhảy vọt”, ông Hiếu nói và cho rằng ở thời điểm hiện tại, Việt Nam đã đủ “thế” và “lực” để bước vào kỷ nguyên mới khi chúng ta đang ở một vị thế rất tốt, không những trong nước mà còn trên trường quốc tế vị thế của Việt Nam cũng đã được nâng cao. Song về lực cần phải tăng cường năng lực lao động để tăng năng suất lao động, tạo thế và tạo lực để đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.
Mục tiêu cao nhưng “không ngoài tầm với”
Bà Nguyễn Thị Việt Nga (Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng) cho hay, năm 2026 là một năm tương đối đặc biệt, bởi đây là năm đầu tiên mở ra một giai đoạn mới của đất nước với các sự kiện trọng đại: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp.
Theo bà Nga, mặc dù chúng ta bắt đầu bước vào một giai đoạn mới trong bối cảnh trong nước và quốc tế đang còn gặp rất nhiều khó khăn, nhưng cũng có nhiều thuận lợi. Với người Việt Nam, mỗi sự khởi đầu luôn “gieo” niềm tin, kỳ vọng và quyết tâm vào những đổi mới sắp tới. Năm 2026, cũng là năm một loạt các luật và nghị quyết của Quốc hội mới ban hành có hiệu lực, sẽ tháo gỡ nhiều các khó khăn, vướng mắc trong thực tế và ban hành nhiều các chính sách an sinh tốt cho người dân.
“Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực của tất cả các cấp, các ngành và của người dân, tôi tin chúng ta có một nhiệm kỳ mới đầy thắng lợi bắt đầu từ năm 2026. Với chỉ tiêu chủ yếu xác định tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, đây là một thách thức rất lớn nhưng cũng thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Mục tiêu này đặt ra nhiều yêu cầu rất cao về điều hành, cải cách thể chế, nâng cao năng suất lao động. Nếu nhìn vào bức tranh tổng thể từ xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, sự bứt phá của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đến khả năng tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới và việc triển khai các Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, mục tiêu này "không ngoài tầm với" nếu có giải pháp đúng, trúng và kịp thời”, bà Nga nêu rõ.
Để đạt được điều đó, bà Nga cũng cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, giải phóng các nguồn lực phát triển, tập trung tháo gỡ các rào cản về đầu tư, đất đai, thủ tục xây dựng và môi trường kinh doanh; đổi mới chính sách tín dụng theo hướng hỗ trợ sản xuất, kinh doanh thiết thực; đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Bên cạnh đó, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phát triển thị trường trong nước để phục hồi sức mua, tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm cân đối lớn bằng cách phối hợp chặt chẽ, linh hoạt chính sách tiền tệ và tài khóa.
