Địa hình chia cắt, độ dốc lớn khiến Lào Cai thường xuyên đối mặt với nguy cơ sạt lở đất đá mỗi khi mưa lớn kéo dài. Không chỉ gây ách tắc giao thông, những khối đất đá từ mái taluy có thể bất ngờ đổ xuống đường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người và phương tiện. Chủ động phát hiện, cảnh báo, xử lý các điểm có nguy cơ sạt trượt đang được các đơn vị quản lý đường bộ triển khai nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại trong mùa mưa lũ.
Sau những đợt mưa lớn, nhiều tuyến giao thông trên địa bàn tỉnh Lào Cai lại phải đối mặt với tình trạng đất đá sạt xuống mặt đường.
Tại Km11+150, Quốc lộ 2D, khoảng 150 m³ đất đá từ taluy dương đã sạt xuống, kéo dài khoảng 15 m. Dù giao thông tại khu vực cơ bản được đảm bảo, song mái taluy phía trên vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định. Đất đá có thể tiếp tục dịch chuyển nếu mưa lớn kéo dài, tạo ra những tình huống bất ngờ đối với người và phương tiện lưu thông qua đây.
Bà Đặng Thị Ngân, thôn Hồng Văn, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai, thường xuyên đi lại trên tuyến đường này, cho biết tình trạng sạt taluy dương khiến người dân không khỏi lo lắng, nhất là trong những ngày mưa.
Không chỉ tại Quốc lộ 2D, nhiều tuyến giao thông trên địa bàn tỉnh cũng xuất hiện các điểm sạt lở, sụt trượt sau mưa lớn. Chỉ trong hai ngày 22 và 23/8 vừa qua, toàn tỉnh ghi nhận khoảng 2.708 m³ đất đá sạt taluy dương trên các tuyến quốc lộ và đường địa phương. Ngay sau khi xảy ra sạt lở, các đơn vị quản lý đường bộ đã huy động nhân lực, phương tiện khẩn trương thu dọn đất đá, khơi thông mặt đường, đảm bảo giao thông.
Công ty Cổ phần Phát triển Xây dựng và Thương mại số 909 đang quản lý gần 350 km đường trên địa bàn tỉnh Lào Cai, gồm các tuyến Tỉnh lộ 163, 164, 165, 170, 171, 172 và Quốc lộ 2D, 32C. Khi xảy ra sạt lở gây ách tắc giao thông, đơn vị quản lý, công ty đã bố trí nhân lực phân luồng giao thông, căng biển cảnh báo, huy động máy móc và công nhân hót dọn đất đá, khơi thông dòng chảy, nhanh chóng đảm bảo giao thông.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Trưởng Ban điều hành Lào Cai, Công ty Cổ phần Phát triển Xây dựng và Thương mại số 909, cho biết: Ngay từ đầu tháng 4, đơn vị đã xây dựng kế hoạch phòng ngừa thiên tai, triển khai đến các hạt và đội quản lý. Những vị trí có nguy cơ sạt lở, có khả năng gây mất an toàn giao thông được thường xuyên kiểm tra, theo dõi, để nhanh chóng có hướng xử lý.
“Về lâu dài, những điểm có nguy cơ sạt lở taluy dương, taluy âm cao, công ty xây dựng kế hoạch để ban hành lệnh xây dựng, phòng trước những điểm có nguy cơ mất an toàn đã thống kê hằng năm” - ông Sơn chia sẻ.
Thực tế cho thấy, để đảm bảo giao thông an toàn trong mùa mưa lũ, việc xử lý sự cố sau khi sạt lở xảy ra là chưa đủ. Quan trọng hơn là phải nhận diện sớm những vị trí có nguy cơ, chủ động chuẩn bị nhân lực, máy móc và vật tư để ứng phó.
Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái hiện quản lý hơn 325 km đường, gồm Quốc lộ 32, Quốc lộ 37 và 5 tuyến đường tỉnh trên địa bàn Lào Cai. Địa hình núi cao, vực sâu khiến các tuyến đường do đơn vị quản lý chịu áp lực lớn từ sạt lở, đặc biệt trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Vì vậy, bên cạnh công tác tuần đường, đơn vị đã xác định những vị trí có nguy cơ cao để giám sát đặc biệt, trong đó có khu vực từ Km239 đến Km243, đèo Khau Phạ và đoạn qua xã Hồ Bốn cũ. Các tổ tuần tra được yêu cầu bám sát địa bàn, thường xuyên kiểm tra những điểm xung yếu, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương để kịp thời phát hiện nguy cơ gây chia cắt giao thông.
Ông Trần Văn Trịnh, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái, cho biết: Chúng tôi triển khai các phương án tuần đường và kiểm tra, kiểm soát các điểm đen với phương châm chủ động ứng phó, phòng ngừa hiệu quả.
Hiện, ngành xây dựng tỉnh Lào Cai đang thực hiện sửa chữa, bảo trì 27 tuyến đường tỉnh với tổng chiều dài hơn 1.437 km; 20 tuyến đường nội thị, tổng chiều dài 244,6 km và 9 tuyến quốc lộ với chiều dài trên 944 km.
Ảnh hưởng của các đợt mưa lớn trong năm 2025 và từ đầu năm đến nay đã khiến nhiều tuyến đường hư hỏng, xuất hiện tình trạng lún mặt đường, sạt taluy dương, taluy âm, hư hỏng hệ thống thoát nước và các công trình giao thông.
Trước thực tế này, Ban Quản lý bảo trì đường bộ yêu cầu các đơn vị quản lý, bảo dưỡng thường xuyên tăng cường tuần tra, kiểm soát các tuyến đường; đồng thời dự phòng vật tư, máy móc và bố trí lực lượng túc trực để có thể nhanh chóng xử lý khi xảy ra tắc đường. Với những vị trí sạt taluy dương có khối lượng lớn, giải pháp lâu dài được tính toán trên cơ sở khảo sát, đánh giá nguy cơ sạt lở của từng vị trí, từ đó xây dựng phương án thiết kế và xử lý phù hợp
Trong giai đoạn 2026 - 2027, tỉnh bố trí 168 tỷ đồng để sửa chữa, bảo dưỡng các tuyến đường. Đây được xem là nguồn lực quan trọng nhằm từng bước xử lý những điểm xung yếu, giảm nguy cơ mất an toàn giao thông do sạt lở.
Ông Nguyễn Xuân Hà, Phó Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai, Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai, cho biết: “Sở Xây dựng đã chỉ đạo Ban Quản lý Bảo trì cùng các đơn vị bảo dưỡng thường xuyên tăng cường công tác tuần, tuần tra, tuần đường. Những vị trí thường xảy ra sụt sạt hàng năm đều đã có phương án, tập kết vật tư dự phòng cũng như máy móc để kịp thời xử lý”.
Mùa mưa lũ vẫn còn diễn biến phức tạp, trong khi đất đá trên các mái taluy có thể dịch chuyển bất cứ lúc nào. Vì vậy, chủ động phòng ngừa, phát hiện nguy cơ từ sớm và chuẩn bị phương án ứng phó tại chỗ đang là giải pháp quan trọng để hạn chế thiệt hại.
Mỗi điểm sạt lở được phát hiện sớm, mỗi vị trí xung yếu được gia cố kịp thời không chỉ góp phần giữ cho những tuyến đường huyết mạch thông suốt, mà quan trọng hơn là giảm nguy cơ xảy ra tai nạn, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân trên mỗi hành trình.
