Nhớ tục xưa thay bếp tiễn Táo Quân

Trong nhịp sống hiện đại, những căn bếp với thiết bị tiện nghi dần thay thế hình ảnh bếp lò đất giản dị.

Thế nhưng, ở Nha Trang, trong ký ức của nhiều người, đặc biệt là những người lớn tuổi, vẫn còn vẹn nguyên hình ảnh bếp lò ấm áp và tục lệ thay bếp vào ngày 23 tháng Chạp, ngày ông Công ông Táo về trời. Đây là một phong tục đẹp, chứa đựng những giá trị văn hóa truyền thống sâu sắc, cần được lưu giữ và truyền bá.

Nha Trang nổi danh với làng nghề làm ông Táo Lư Cấm. Xưa kia, mỗi dịp Tết đến, làng nghề lại tất bật sản xuất hàng ngàn chiếc lò đất để phục vụ nhu cầu của người dân. Không chỉ riêng Lư Cấm, các làng gốm khác cũng tranh thủ thời vụ để làm lò đất, kịp cung ứng cho thị trường Tết.

Điều này cho thấy bếp lò đất đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân xưa, đặc biệt là ở vùng nông thôn.

Gắp than từ lò cũ qua lò mới.
Gắp than từ lò cũ qua lò mới.

Theo quan niệm dân gian, bếp lò không chỉ là nơi nấu nướng mà còn là nơi ngự trị của các vị Táo Quân. Vào ngày 23 tháng Chạp, các vị Táo Quân sẽ về trời tâu báo mọi việc với Ngọc Hoàng. Chính vì vậy, việc thay bếp lò vào ngày này mang ý nghĩa tiễn đưa các vị Táo Quân cũ và chuẩn bị đón các vị Táo Quân mới về cai quản gia đình trong năm mới.

"Vào đêm 23 tháng Chạp, chiếc bếp lò cũ lại được đem ra một gốc cây, bờ tường, bờ sông mà bỏ đi," đó là ký ức của nhiều người về phong tục này.

Hành động này không chỉ đơn thuần là bỏ đi một vật dụng cũ mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho việc gạt bỏ những điều không may mắn của năm cũ, đón chào những điều tốt đẹp trong năm mới. Việc thay bếp mới cũng thể hiện mong ước về một năm mưa thuận gió hòa, làm ăn xuôi chèo mát mái.

Lau dọn bàn bếp sau khi thay bếp lò.
Lau dọn bàn bếp sau khi thay bếp lò.

Dù ngày nay, bếp gas, bếp điện đã phổ biến ở thành thị, nhưng ở vùng nông thôn Nha Trang, hình ảnh bếp lò đất vẫn còn tồn tại. Và tục đưa ông Táo về trời, cùng với tục thay bếp (dù không còn phổ biến như xưa), vẫn là một nét chấm phá đặc trưng của ngày Tết Việt, là một phần của văn hóa dân gian cần được trân trọng và gìn giữ.

vtv.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa

Lào Cai khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành ngay trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thể hiện quyết tâm đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Với Lào Cai, việc khơi nguồn sức mạnh nội sinh từ văn hóa, con người đã và đang tạo nền tảng cho sự phát triển vững bền.

Khai mạc Hội sách Xuân Bính Ngọ 2026

Khai mạc Hội sách Xuân Bính Ngọ 2026

Sáng 23/1, tại khuôn viên Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Lào Cai, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai phối hợp với Tỉnh đoàn Lào Cai, UBND phường Lào Cai và Công ty KBS Việt Nam tổ chức Khai mạc Hội sách Xuân Bính Ngọ năm 2026 với chủ đề “Sách và Khát vọng Lào Cai: Chào Xuân mới, chào kỷ nguyên mới”.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội Đảng XIV

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội Đảng XIV

Chương trình nghệ thuật đặc biệt Tầm nhìn mới, kỷ nguyên mới quy tụ nhiều nghệ sĩ hàng đầu như NSND Tạ Minh Tâm, Mỹ Tâm, Tùng Dương, Đăng Dương… cùng hơn 6.000 diễn viên quần chúng, tạo nên các màn đồng diễn quy mô lớn, thể hiện sức mạnh đoàn kết và khát vọng vươn mình của dân tộc.

Rộn ràng chợ phiên Sín Chéng

Rộn ràng chợ phiên Sín Chéng

Si Ma Cai - vùng đất nơi thượng nguồn sông Chảy là nơi nổi tiếng với những phiên chợ đông vui như chợ Cán Cấu, chợ Si Ma Cai, chợ Sín Chéng. Trong đó, chợ phiên Sín Chéng là chợ phiên xa nhất, đến nay vẫn giữ được nét văn hóa mộc mạc, nguyên sơ, rực rỡ sắc màu của phiên chợ vùng cao Tây Bắc.

Hạt nhân gìn giữ bản sắc văn hóa ở Mậu A

Hạt nhân gìn giữ bản sắc văn hóa ở Mậu A

Người cao tuổi ở Mậu A với câu chuyện của riêng mình đã góp phần xây dựng nên những giá trị văn hóa độc đáo. Từ những điệu múa, bài hát dân gian đến các nghi thức lễ hội, sự hiện diện và cống hiến của họ góp phần duy trì bản sắc văn hóa, đồng thời kết nối giữa quá khứ và hiện tại.

Bản Mông giữ thanh âm dân tộc

Bản Mông giữ thanh âm dân tộc

Thôn Mào Sao Phìn, xã Sín Chéng nổi tiếng với những ngôi nhà tường đất truyền thống của đồng bào Mông, nơi đây còn có nhiều nghệ nhân đang gìn giữ các loại nhạc cụ dân tộc như khèn, sáo, kèn, gậy sênh tiền… Xuân về, bản Mông rộn ràng thanh âm của những nhạc cụ dân tộc đã tạo nên bản hòa ca của núi rừng.

Phát hành bộ tem 'Tết Bính Ngọ'

Phát hành bộ tem 'Tết Bính Ngọ'

Chào đón năm mới Bính Ngọ 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ phát hành bộ tem “Tết Bính Ngọ” gồm 2 mẫu tem và 1 blốc như một lời chúc “Mã đáo thành công” gửi tới mọi nhà nhân dịp Tết Nguyên đán.

"Tết Ngựa yêu thương": Đưa trẻ về với văn hóa truyền thống

"Tết Ngựa yêu thương": Đưa trẻ về với văn hóa truyền thống

“Tết Ngựa yêu thương” là ấn phẩm Tết mới nhất của Cánh Cam books và Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam gửi tới độc giả nhí nhân dịp Tết Bính Ngọ năm nay. Bộ truyện không chỉ đem đến những câu chuyện ngộ nghĩnh hấp dẫn, mà còn giúp trẻ nhỏ hiểu thêm về văn hóa truyền thống của mỗi vùng miền.

[Infographic] Chính sách hỗ trợ câu lạc bộ văn hoá - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030

[Infographic] Chính sách hỗ trợ câu lạc bộ văn hoá - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030

Ngày 29/12/2025, Kỳ họp thứ bảy HĐND tỉnh khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về Chính sách hỗ trợ câu lạc bộ văn hoá - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn các xã, phường tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết có hiệu lực từ 9/1/2026.

fb yt zl tw