Nhớ tục xưa thay bếp tiễn Táo Quân

Trong nhịp sống hiện đại, những căn bếp với thiết bị tiện nghi dần thay thế hình ảnh bếp lò đất giản dị.

Thế nhưng, ở Nha Trang, trong ký ức của nhiều người, đặc biệt là những người lớn tuổi, vẫn còn vẹn nguyên hình ảnh bếp lò ấm áp và tục lệ thay bếp vào ngày 23 tháng Chạp, ngày ông Công ông Táo về trời. Đây là một phong tục đẹp, chứa đựng những giá trị văn hóa truyền thống sâu sắc, cần được lưu giữ và truyền bá.

Nha Trang nổi danh với làng nghề làm ông Táo Lư Cấm. Xưa kia, mỗi dịp Tết đến, làng nghề lại tất bật sản xuất hàng ngàn chiếc lò đất để phục vụ nhu cầu của người dân. Không chỉ riêng Lư Cấm, các làng gốm khác cũng tranh thủ thời vụ để làm lò đất, kịp cung ứng cho thị trường Tết.

Điều này cho thấy bếp lò đất đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân xưa, đặc biệt là ở vùng nông thôn.

Gắp than từ lò cũ qua lò mới.
Gắp than từ lò cũ qua lò mới.

Theo quan niệm dân gian, bếp lò không chỉ là nơi nấu nướng mà còn là nơi ngự trị của các vị Táo Quân. Vào ngày 23 tháng Chạp, các vị Táo Quân sẽ về trời tâu báo mọi việc với Ngọc Hoàng. Chính vì vậy, việc thay bếp lò vào ngày này mang ý nghĩa tiễn đưa các vị Táo Quân cũ và chuẩn bị đón các vị Táo Quân mới về cai quản gia đình trong năm mới.

"Vào đêm 23 tháng Chạp, chiếc bếp lò cũ lại được đem ra một gốc cây, bờ tường, bờ sông mà bỏ đi," đó là ký ức của nhiều người về phong tục này.

Hành động này không chỉ đơn thuần là bỏ đi một vật dụng cũ mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho việc gạt bỏ những điều không may mắn của năm cũ, đón chào những điều tốt đẹp trong năm mới. Việc thay bếp mới cũng thể hiện mong ước về một năm mưa thuận gió hòa, làm ăn xuôi chèo mát mái.

Lau dọn bàn bếp sau khi thay bếp lò.
Lau dọn bàn bếp sau khi thay bếp lò.

Dù ngày nay, bếp gas, bếp điện đã phổ biến ở thành thị, nhưng ở vùng nông thôn Nha Trang, hình ảnh bếp lò đất vẫn còn tồn tại. Và tục đưa ông Táo về trời, cùng với tục thay bếp (dù không còn phổ biến như xưa), vẫn là một nét chấm phá đặc trưng của ngày Tết Việt, là một phần của văn hóa dân gian cần được trân trọng và gìn giữ.

vtv.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ca sĩ đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới

Ca sĩ đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới

Từ một cậu bé mơ mộng tại Hà Nội đến ngôi vị quán quân tại Cuộc thi âm nhạc quốc tế Intervision 2025, Đức Phúc đã viết nên một chương mới cho con đường âm nhạc của mình. Hành trình của Đức Phúc là minh chứng cho sự kiên trì, bền bỉ. Sinh năm 1996, trong một gia đình bình dị tại Hà Nội, ít ai ngờ chàng trai từng gây sốt tại Giọng hát Việt 2015 với bản cover “Hello” lại có ngày đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới.

Rộn ràng Mường Hum

Rộn ràng Mường Hum

Chợ Mường Hum là phiên chợ nhỏ nằm ở xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai. Nguồn gốc chợ phiên Mường Hum bắt nguồn từ địa thế thuận lợi, là trung tâm cụm xã của 8 xã vùng cao huyện Bát Xát (cũ).

ca khúc Nàng tiên Tớ dày của tác giả Bùi Mạnh Tín.

Nghe "Nàng tiên Tớ dày" kể chuyện mùa hoa nở

Cùng với nhiếp ảnh, ca khúc "Nàng tiên Tớ dày" của tác giả Bùi Mạnh Tín - Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Lào Cai, như một đại sứ văn hóa bằng âm thanh đầy ấn tượng. Tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, tạo nhịp cầu cảm xúc, góp phần quảng bá du lịch Mù Cang Chải đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Tăng cường quản lý các di tích tâm linh dịp cuối năm

Tăng cường quản lý các di tích tâm linh dịp cuối năm

Cuối năm, khi nhu cầu chiêm bái, thực hành tín ngưỡng tại các điểm di tích tâm linh tăng cao, các cơ quan, ban, ngành chức năng và địa phương trên địa bàn tỉnh đã chủ động phối hợp, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý, bảo đảm các hoạt động diễn ra văn minh, an toàn, lành mạnh.

“Gia đình Haha” trở lại

“Gia đình Haha” trở lại

Sau khoảng 3 tháng tạm vắng, chương trình truyền hình thực tế “Gia đình Haha” sẽ chính thức trở lại, mở màn bằng chặng đặc biệt mang tên “Bản Liền - Ngày trở về”. Chương trình lên sóng lúc 20 giờ ngày 18/1 trên kênh VTV3.

Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới

Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm làm chủ biên, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành là bức tranh toàn cảnh về 50 di sản tiêu biểu của Việt Nam được UNESCO vinh danh, đưa người đọc khám phá những giá trị đặc sắc làm nên bản sắc văn hóa Việt.

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Tại Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái (tỉnh Lào Cai), những thanh âm trong trẻo của tiếng sáo Mông vẫn ngày ngày ngân vang nơi giảng đường như một lời khẳng định về sức sống của văn hóa truyền thống. Việc đưa sáo Mông vào môn học tự chọn không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho học sinh. 

Ý nghĩa việc phát hành đặc biệt bộ tem chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Ý nghĩa việc phát hành đặc biệt bộ tem chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Nhằm góp phần tuyên truyền sâu rộng trong toàn thể cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về tầm vóc, ý nghĩa của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bộ Khoa học và Công nghệ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính “Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng!”.

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt

Trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” đang diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhân dịp chào đón xuân Bính Ngọ mang đến một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, đồng thời mở ra cuộc đối thoại giữa truyền thống và đương đại.

 Đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Chéng giữ nghề truyền thống

Đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Chéng giữ nghề truyền thống

Sín Chéng là xã có nhiều đồng bào các dân tộc thiểu số cùng sinh sống. Giữa dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, đồng bào các dân tộc nơi đây vẫn chú trọng gìn giữ nghề thủ công truyền thống như thêu thổ cẩm, làm nhạc cụ, làm chổi mía lanh… Qua đó, vừa phục vụ đời sống, vừa bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa của dân tộc.

Văn học thiếu nhi “khát” sức hút

Văn học thiếu nhi “khát” sức hút

Là “mảnh đất tâm hồn” bồi đắp nhân cách trẻ thơ, văn học thiếu nhi Lào Cai thời gian qua đã ghi dấu ấn với nhiều tác phẩm tâm huyết, giàu bản sắc dân tộc và đoạt các giải thưởng cao, tuy nhiên, văn học thiếu nhi vẫn chưa tạo được sức bật tương xứng với tiềm năng vốn có. Giữa “dòng chảy” công nghệ, mảng đề tài này dường như đang loay hoay với “lối mòn”, thiếu vắng các tác phẩm đủ sức hấp dẫn để “giữ chân” độc giả nhỏ tuổi.

fb yt zl tw