Gặp phóng viên tại Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an Lào Cai, anh T. H. H (phường Cam Đường) buồn rầu chia sẻ: Là người có hiểu biết về tài chính, anh không bao giờ nghĩ mình có thể bị lừa gần 200 triệu đồng - số tiền vừa đi vay ngân hàng về để kinh doanh. Quá lo lắng và không dám nói với gia đình, anh H đã đến trình báo cơ quan chức năng với hy vọng lấy lại được phần nào số tiền đã mất.
Anh H cho biết, vào đầu tháng 3, anh mua đơn hàng trên mạng trị giá 240 nghìn đồng. Ngày hôm sau, một đối tượng gọi điện tự xưng là nhân viên giao hàng, lấy lý do nhầm lẫn nên đối tượng đã đưa mã chuyển tiền là tài khoản nội bộ của công ty cho anh H nên bị công ty cho nghỉ việc.
Tin lời đối tượng đang gặp khó khăn, anh H. đã làm theo các hướng dẫn của "nhân viên công ty" mạo danh. Chỉ đến khi toàn bộ số tiền vay trong tài khoản bị chiếm đoạt, anh mới nhận ra mình bị lừa.
Một hình thức khác là lừa đảo thông qua quảng cáo vay tiền online trên mạng xã hội.
Qua trinh sát trên không gian mạng, lực lượng chức năng phát hiện Phạm Thị Hảo (29 tuổi) và Trần Huyền Trang (25 tuổi), cùng trú tại tỉnh Phú Thọ, đăng tải video vay tiền tín chấp lên TikTok với nội dung “thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh, lãi suất thấp”. Khi nạn nhân sập bẫy, chúng giả danh nhân viên tư vấn để "thẩm định hồ sơ", sau đó đưa ra nhiều lý do như phí hồ sơ, lỗi chuyển khoản để yêu cầu chuyển tiền. Đáng chú ý, nhóm này dùng thủ đoạn “bẫy lỗi chuyển khoản” để buộc nạn nhân chuyển tiền nhiều lần rồi chiếm đoạt. Ngày 25/3, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao PA05 đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” đối với các đối tượng này. Hiện vụ án đang tiếp tục được điều tra, làm rõ để xử lý theo quy định pháp luật.
Vụ việc trên là lời cảnh báo về sự chủ quan của người dân khi tiếp cận các thông tin vay tiền qua mạng xã hội. Nhiều người vẫn dễ dàng cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, hình ảnh giấy tờ tùy thân cho các đối tượng lạ và thực hiện chuyển tiền khi chưa xác minh rõ tính pháp lý của tổ chức cho vay.
Theo Thiếu tá Vũ Xuân Hiếu - Đội phó Đội phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng xâm phạm trật tự xã hội (Phòng PA05), nhiều người dân thậm chí bị lừa đến lần thứ hai, thứ ba do tin vào các nhóm mạo danh lực lượng chức năng hoặc công ty luật hứa hẹn "lấy lại tiền đã mất".
Thượng tá Nguyễn Mạnh Cường - Trưởng phòng PA05 khẳng định: “Rất khó lấy lại tài sản khi đã bị lừa trên không gian mạng, bởi tiền sau khi bị chiếm đoạt sẽ được các đối tượng chia nhỏ và chuyển tiếp cho nhiều tài khoản khác và thường đích đến cuối cùng là ở nước ngoài".
Đầu tháng 2/2026, khi đang làm việc tại cơ quan, anh N.M.H (phường Yên Bái) nhận được tin nhắn của người bạn thân qua Zalo, hỏi mượn số tiền 50 triệu đồng. Dù đã cẩn thận gọi video xác minh nhưng do hình ảnh giống thật, anh vẫn tin tưởng chuyển tiền cho đối tượng giả danh bạn thân mượn tiền.
Tình trạng lừa đảo qua các ứng dụng zalo, facebook đã phổ biến nhưng với thủ đoạn tinh vi hơn nên vẫn có nhiều trường hợp bị lừa. Ban đầu, các đối tượng đánh cắp tài khoản cá nhân để lừa đảo thông qua việc nhắn tin vay tiền, gần đây chúng kết hợp giữa chiếm đoạt tài khoản cá nhân và thực hiện cuộc gọi hình ảnh, khiến nhiều người bị lừa.
Thống kê trong vòng 1 năm qua, Công an tỉnh Lào Cai đã phát hiện, đấu tranh và khởi tố 67 vụ án với gần 300 bị can liên quan đến tội phạm công nghệ cao. Trong đó, có 22 vụ với 93 bị can liên quan trực tiếp đến hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Cơ quan Công an nhận định những con số trên mới chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm". Nhiều nạn nhân vì tâm lý e ngại, xấu hổ hoặc bị đe dọa bằng hình ảnh nhạy cảm nên không dám tố cáo, gây khó khăn cho công tác điều tra và cảnh báo sớm.
Dù đã được cảnh báo bằng nhiều hình thức nhưng không ít người dân vẫn bị kẻ xấu lừa đảo, nguyên nhân chính là do thiếu hiểu biết, mất cảnh giác, nhẹ dạ cả tin.
Để tránh rơi vào bẫy lừa đảo, cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần thường xuyên kiểm tra và cập nhật các tính năng bảo mật, cẩn trọng khi chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số thẻ ngân hàng, mã OTP, không chuyển tiền cho người chưa xác thực.
Khi bị lừa đảo, cần chặn liên lạc, báo ngay cho ngân hàng để dừng giao dịch và cung cấp bằng chứng cho cơ quan chức năng để được xử lý kịp thời.
Theo khuyến cáo từ cơ quan Công an, các phương thức lừa đảo phổ biến hiện nay người dân cần cảnh giác, gồm: Lừa đảo mua bán hàng hóa, dịch vụ giá rẻ; giả mạo người thân quen nhắn tin, gọi điện vay mượn tiền; mạo danh nhân viên giao hàng, cán bộ ngân hàng, điện lực, Công an, thuế để dẫn dụ người dân thực hiện các thủ tục hành chính nhằm chiếm đoạt tài sản.
