Trước diễn biến ngày càng phức tạp của các loại tội phạm và hành vi vi phạm trong lĩnh vực thương mại, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và lực lượng chức năng triển khai đồng bộ các giải pháp, tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại khu vực biên giới, cửa khẩu, các tuyến giao thông trọng điểm và thị trường nội địa. Công an, hải quan, bộ đội biên phòng, quản lý thị trường, cơ quan thuế cùng các đơn vị liên quan duy trì phối hợp chặt chẽ, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.
Theo Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 1.221 vụ vi phạm, tăng 26,53% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, 367 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; 692 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế; 162 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Các cơ quan chức năng đã xử lý hình sự 231 vụ, khởi tố 406 đối tượng; xử lý vi phạm hành chính 957 vụ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 18.722,34 triệu đồng, tăng 39,39% so với cùng kỳ năm trước. Tổng giá trị xử lý các vụ việc đạt 23.516,65 triệu đồng, tăng 39,02%.
Kết quả trên cho thấy việc tập trung đấu tranh trên các tuyến, địa bàn và đối với những mặt hàng trọng điểm đã nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm. Các lực lượng chức năng chủ động phân tích, đánh giá tình hình, nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động để xây dựng phương án đấu tranh phù hợp, thay vì kiểm tra dàn trải.
Đóng góp quan trọng vào kết quả chung là lực lượng hải quan. Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục Hải quan Khu vực VII đã phát hiện, xử lý 245 vụ vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 216 vụ, thu nộp ngân sách gần 1,5 tỷ đồng.
Ông Trần Phú Cương - Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực VII cho biết, đơn vị thường xuyên nắm tình hình, thu thập, phân tích, xử lý thông tin nghiệp vụ, đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát và tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng nhằm kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm.
Chi cục đã chủ động xác định các địa bàn, tuyến và lĩnh vực trọng điểm để triển khai các kế hoạch đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại; phòng, chống ma túy và tiền chất; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp. Cùng với đó, đơn vị tăng cường áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan, phối hợp liên ngành nhằm ngăn chặn vi phạm ngay từ khu vực cửa khẩu và tuyến biên giới. Qua đó, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
Song song với kiểm soát tại cửa khẩu, các lực lượng chức năng cũng tăng cường kiểm tra thị trường nội địa, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, mỹ phẩm, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hàng tiêu dùng và hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.
Theo Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, lực lượng công an đã phát hiện, xử lý 305 vụ; trong đó xử lý hình sự 225 vụ, khởi tố 398 đối tượng. Chi cục Quản lý thị trường tỉnh kiểm tra 490 vụ, xử lý 456 vụ với 501 hành vi vi phạm; thu nộp ngân sách hơn 4,66 tỷ đồng, đồng thời tiêu hủy số hàng hóa vi phạm trị giá trên 3,79 tỷ đồng.
Ông Đỗ Du Bắc - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai cho biết, ngay từ đầu năm, đơn vị đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường bám sát diễn biến thị trường, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyên môn và thực hiện nghiêm các kế hoạch kiểm tra theo chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh.
Theo ông Đỗ Du Bắc, lực lượng quản lý thị trường đã tăng cường quản lý địa bàn; đẩy mạnh đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử. Đồng thời, tập trung kiểm tra, xử lý các vi phạm về an toàn thực phẩm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và dịch vụ logistics, các đối tượng vi phạm liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động. Nếu trước đây hàng lậu chủ yếu được vận chuyển qua các đường mòn, lối mở thì hiện nay nhiều đối tượng lợi dụng các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và dịch vụ chuyển phát nhanh để tiêu thụ hàng hóa. Không ít trường hợp sử dụng nhiều tài khoản khác nhau, không có địa điểm kinh doanh cố định, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.
Bên cạnh đó, tình trạng khai báo sai chủng loại, số lượng, xuất xứ hàng hóa; lợi dụng chính sách ưu đãi dành cho cư dân biên giới; gian lận về nhãn mác, quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp. Thực tế này đòi hỏi các lực lượng chức năng tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành.
Trong những tháng cuối năm 2026, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh xác định tiếp tục triển khai các đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tập trung kiểm tra tại khu vực cửa khẩu, các tuyến giao thông trọng điểm, kho bãi, trung tâm logistics và hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Cùng với đó, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong việc chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho các hành vi buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng hóa không rõ nguồn gốc.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh và sự phối hợp đồng bộ của các lực lượng chức năng, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn Lào Cai đang đạt nhiều kết quả tích cực. Đây là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giữ vững kỷ cương thị trường, đồng thời góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.