Thiết bị bay không người lái là một công nghệ tiên tiến với khả năng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ quân sự đến dân sự.
Sử dụng thiết bị này giúp tăng hiệu quả làm việc, giảm chi phí và mang lại những kết quả chính xác hơn trong nhiều tình huống.
Thiết bị bay không người lái đang được nhiều đơn vị, địa phương ứng dụng, đem lại hiệu quả cụ thể trong đời sống. Đây cũng là việc làm thiết thực triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Ứng dụng trong nhiều hoạt động dịch vụ
Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang diễn ra mạnh mẽ, Bưu điện Việt Nam từng bước triển khai định hướng chiến lược ứng dụng thiết bị bay không người lái vào hoạt động dịch vụ.
Bưu điện Việt Nam phối hợp với Bệnh viện Đức Giang (Hà Nội) thí điểm triển khai vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế bằng thiết bị bay không người lái. Mô hình được thiết kế riêng cho vận chuyển y tế, bảo đảm các điều kiện an toàn và pháp lý, hoạt động trong bán kính khoảng 10-15 km với tốc độ hành trình lên tới 60 km/h. Khoang chứa chuyên dụng giúp duy trì điều kiện cần thiết cho mẫu bệnh phẩm và vật tư y tế, đồng thời hệ thống camera cho phép giám sát hành trình theo thời gian thực. Quy trình giao-nhận được quản lý minh bạch, có theo dõi trạng thái vận chuyển nhằm bảo đảm phục vụ đúng mục đích và hướng tới nâng cao hiệu quả điều trị.
Đây là mô hình thí điểm tiên phong tại Việt Nam trong việc kết hợp bưu chính với công nghệ bay tầm thấp phục vụ y tế. Mỗi tuyến dự kiến thực hiện 2 chuyến bay mỗi ngày. Trong trường hợp phát sinh nhu cầu đột xuất từ các cơ sở y tế, sau khi được các cơ quan quản lý nhà nước cho phép, Bưu điện Việt Nam sẽ chủ động tăng cường thiết bị và tần suất vận chuyển nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu của các cơ sở y tế.
Ông Nguyễn Trường Giang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, khẳng định thí điểm ứng dụng thiết bị bay không người lái trong vận chuyển y tế tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang thể hiện vai trò của Bưu điện Việt Nam trong việc phối hợp với ngành y tế và các đối tác để nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và phục vụ cộng đồng.
Với mục tiêu nâng cấp chất lượng dịch vụ bưu chính, logistics trong điều kiện vận hành đặc thù, giữa tháng 2/2026, Bưu điện Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai tuyến bay biển Cần Giờ-Vũng Tàu bằng thiết bị bay không người lái. Quy trình khai thác được xây dựng theo chuỗi end-to-end gồm tiếp nhận, đóng gói-niêm phong, quét nhận, bàn giao khai thác bay, giám sát chuyến bay, hạ cánh-bàn giao, quét phát và chăm sóc khách hàng. Điểm nhấn là tích hợp toàn diện vào hệ thống logistics của Bưu điện Việt Nam, tạo trải nghiệm “một mã - một hành trình," bảo đảm sự liền mạch giữa dịch vụ bưu chính và khai thác bay.
Trong giai đoạn đầu, Bưu điện Việt Nam ưu tiên bưu kiện gửi gói nhỏ dưới 5kg, bao gồm hồ sơ, tài liệu và các gói hàng thương mại điện tử. Tất cả thiết bị đều được trang bị camera giám sát hành trình và hệ thống tự hành thông minh, hỗ trợ vận chuyển các kiện hàng bưu chính, nhu yếu phẩm, dược phẩm và tài liệu phù hợp với cấu hình khai thác của từng loại máy bay.
Trước đó, vào tháng 1/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Quản lý Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh và một số doanh nghiệp công nghệ triển khai Chương trình thử nghiệm ứng dụng thiết bị bay không người lái trong phạm vi Khu Công nghệ cao. Hoạt động nằm trong chương trình thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới, triển khai theo Nghị quyết 20/2024/NQ-HĐND Thành phố Hồ Chí Minh nhằm tạo môi trường thử nghiệm thực tế cho công nghệ có tiềm năng ứng dụng cao.
Sau thời gian triển khai thử nghiệm, giải pháp vận chuyển hàng hóa bằng thiết bị máy bay không người lái đã đem đến những hiệu quả nhất định. Đó là giúp tối ưu thời gian và hiệu quả, đặc biệt trong những tình huống cần vận chuyển khẩn cấp hoặc các tuyến đặc thù, giảm áp lực lên hạ tầng giao thông truyền thống. Trong môi trường được kiểm soát, thiết bị bay không người lái tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp lý, đảm bảo an toàn kỹ thuật. Thiết bị bay không người lái được đánh giá cao về khả năng áp dụng trong logistics đô thị, thương mại điện tử và các dịch vụ công nghệ cao trong tương lai.
Mở rộng không gian ứng dụng
Không gian ứng dụng thiết bị bay không người lái sẽ được mở rộng với việc Tập đoàn CT Group công bố dự án khu liên hợp thiết bị bay không người lái quy mô 400 ha tại Tây Ninh. Khu liên hợp này không chỉ là một dự án đầu tư đơn thuần mà là một tổ hợp công nghệ cao mang tính chiến lược. Theo tập đoàn đây là khu liên hợp thiết bị bay không người lái lớn nhất ASEAN.
Trong bối cảnh đô thị phát triển nhanh, các thách thức về an ninh, trật tự, quản lý đô thị và cứu hộ, cứu nạn ngày càng đa dạng và khó lường. Việc chỉ dựa vào các phương pháp truyền thống là chưa đủ. Thiết bị bay không người lái với khả năng quan sát từ trên cao, tầm nhìn bao quát, cơ động nhanh và giảm thiểu rủi ro cho con người, đã trở thành một "vũ khí” chiến lược không thể thiếu.
Đầu tháng 2/2026, Đoàn công tác của Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tham quan, học tập, khảo sát và điều khiển thử nghiệm thiết bị bay không người lái tại Khu Công nghệ cao Thành phố. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình chủ động và bài bản của lực lượng Công an Thành phố Hồ Chí Minh trong việc tiếp cận và làm chủ công nghệ cao, phục vụ nhiệm vụ cốt lõi.
Theo đại diện lãnh đạo Công an Thành phố Hồ Chí Minh, ứng dụng thiết bị bay không người lái sẽ thay đổi căn bản phương thức tác chiến, từ phản ứng sang chủ động phòng ngừa, từ dựa vào sức người là chính sang kết hợp hài hòa giữa trí tuệ con người và sức mạnh công nghệ. Điều này giúp lực lượng làm nhiệm vụ tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả. Một thiết bị bay không người lái có thể thay thế hàng chục người trong việc giám sát một khu vực rộng lớn, giảm thiểu thời gian, chi phí và đặc biệt là rủi ro cho cán bộ chiến sỹ.
Hướng đến mục tiêu tối ưu hóa thời gian phản ứng, tạo sự chuyển biến căn bản giữa việc xử lý "kịp thời" và " thụ động," Hà Nội sẽ nghiên cứu thí điểm sử dụng thiết bị bay không người lái để giám sát trên không. Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội đã chia sẻ thông tin này tại sự kiện ra mắt Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội ngày 26/2.
Hệ thống giám sát trên không dùng để xử lý các tình huống phức tạp như tai nạn giao thông, cháy nổ, giám sát nơi tổ chức sự kiện đông người hoặc truy bắt đối tượng tại khu vực thiếu camera. Hình ảnh toàn cảnh 360 độ thu được từ thiết bị bay không người lái sẽ được truyền trực tiếp về Trung tâm chỉ huy của Công an thành phố.
Giám sát trên không là một cấu phần của hệ sinh thái quản trị an ninh trật tự số Hà Nội. Hệ thống được phát triển trên nền tảng dữ liệu bản đồ số bản quyền mà Ủy ban Nhân dân thành phố tiếp nhận cuối 2025, sau đó bàn giao cho Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội nghiên cứu ứng dụng.
