Nghệ nhân Hoàng Thị Văn và tình yêu dành cho văn hóa Thái

Giữa nhịp sống hối hả nơi vùng đất Mường Lò, nghệ nhân dân gian Hoàng Thị Văn vẫn lặng lẽ làm người “giữ lửa” cho những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái. Không chỉ dày công sưu tầm, ghi chép các điệu xòe cổ, bà còn dành nhiều tâm huyết mở các lớp truyền dạy miễn phí, gieo mầm tình yêu di sản trong thế hệ trẻ nhằm gìn giữ và lan tỏa mạch nguồn văn hóa dân tộc qua năm tháng.

0:00 / 0:00
0:00

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, ngay từ thuở nhỏ, những điệu xòe, câu khắp của cha ông đã thấm sâu vào tâm hồn, dần trở thành niềm đam mê gắn bó suốt đời của nghệ nhân Hoàng Thị Văn. Với bà, văn hóa Thái không chỉ là di sản, mà là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, thôi thúc bà không ngừng nghiên cứu, sưu tầm và lưu giữ những giá trị cổ truyền. Năm 2022, bà được công nhận danh hiệu Nghệ nhân dân gian - phần thưởng cao quý ghi nhận những nỗ lực và tâm huyết mà bà trong suốt những năm tháng tuổi trẻ.

baolaocai-tl_644-675800-03-14-22still004.jpg
Nghệ nhân Hoàng Thị Văn (áo đen) và lớp truyền dạy văn hóa Thái.

Là người am hiểu sâu sắc 6 điệu xòe cổ - cội nguồn của nghệ thuật xòe Thái đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Nghệ nhân Hoàng Thị Văn cho biết, đó là các điệu xòe vòng, nâng khăn mời rượu, bổ bốn, bước tiến lùi, tung khăn và vỗ tay đi vòng tròn. Hầu hết các điệu xòe đều thể hiện sự đoàn kết, gắn kết cộng đồng và tình yêu với văn hóa dân tộc. Để lưu giữ vốn văn hóa quý giá đó, bà đã mở các lớp học miễn phí, dạy múa, hát cho các em học sinh.

baolaocai-tl_644-675800-10-44-19still009.jpg
Nghệ nhân Hoàng Thị Văn tận tình chỉ dạy 6 điệu xòe cổ cho học sinh các trường học trên địa bàn.

Em Điêu Thị Diễm - học sinh lớp 9B, Trường TH&THCS Nguyễn Quang Bích phường Nghĩa Lộ đã gắn bó với lớp học của bà Văn ngay từ ngày đầu thành lập, chia sẻ: "Lúc đầu, em học vì tò mò, nhưng càng học với bà Văn, em càng thấy yêu văn hóa của dân tộc mình. Bà không chỉ dạy chúng em cách múa sao cho đúng, cho duyên, mà còn kể về ý nghĩa của từng điệu xòe. Nhờ có bà, em thấy tự hào hơn về nguồn cội dân tộc."

baolaocai-tl_644-674600-00-03-07still001.jpg
Em Điêu Thị Diễm (áo trắng) học xòe cùng các bạn trong lớp truyền dạy của nghệ nhân Hoàng Thị Văn.

Cùng chung niềm đam mê đó, em Hoàng Anh Thư - lớp 5B, Trường TH&THCS Nguyễn Quang Bích, dù còn nhỏ tuổi nhưng luôn chăm chỉ tham gia đầy đủ các buổi học do bà Văn truyền dạy. Thư tâm sự: "Con rất thích đến lớp học của bà Văn. Bà dạy rất tận tình, chỗ nào khó bà đều hướng dẫn tỉ mỉ. Con thích nhất là điệu xòe "Nắm tay nhau". Bà bảo, điệu này thể hiện sự đoàn kết, gắn bó của mọi người”.

baolaocai-tl_644-675800-01-53-05still002.jpg
Em Hoàng Anh Thư rất vui khi được học lớp của bà Văn.

Còn đối với nghệ nhân Hoàng Thị Văn, mỗi đứa trẻ hiểu và yêu văn hóa dân tộc đều là những "hạt giống" được gieo xuống, nuôi dưỡng niềm tin rằng trong tương lai, bản sắc văn hóa Thái sẽ tiếp tục được gìn giữ và không bị hòa tan trước dòng chảy của thời gian. "Văn hóa Thái như mạch nước ngầm, lúc nào cũng chảy nhưng nếu không biết giữ thì nước sẽ cạn. Tôi còn sức thì còn đi, còn dạy. Nhìn thấy các cháu say mê với điệu xòe, câu khắp, tôi thấy rất vui. Đó là hạnh phúc lớn nhất cuộc đời tôi” - bà Văn chia sẻ.

Chính vì niềm đam mê ấy, lớp học của bà không chỉ đơn thuần là nơi dạy múa, dạy hát, mà đã trở thành mái nhà chung - nơi những câu chuyện về nguồn cội được kể lại bằng nhịp điệu và tâm tình.

baolaocai-tl_644-675800-12-02-01still010.jpg

Trong giai đoạn 2016 - 2017, nghệ nhân Hoàng Thị Văn đã mở 3 lớp truyền dạy cho phụ nữ và 2 lớp cho thanh niên. Từ năm 2018 đến nay, bà tiếp tục tổ chức 3 lớp truyền dạy dành cho thiếu nhi. Đặc biệt, năm 2022, nghệ nhân Hoàng Thị Văn trực tiếp đứng lớp truyền dạy cho lực lượng hạt nhân văn hóa của 14 xã, phường thuộc thị xã Nghĩa Lộ (trước khi hợp nhất). Lớp học được tổ chức liên tục trong 3 tháng, thu hút gần 200 lượt học viên tham gia.

Trải qua hơn 30 năm gắn bó với hành trình gìn giữ và lan tỏa văn hóa Thái, nghệ nhân Hoàng Thị Văn luôn tâm niệm rằng, để bản sắc văn hóa dân tộc không bị hòa tan trong dòng chảy hiện đại, người truyền dạy phải trở thành chiếc cầu nối giữa các thế hệ. Không chỉ dừng lại ở việc dạy 6 điệu xòe cổ đã được UNESCO vinh danh, bà còn tận tình hướng dẫn thế hệ trẻ cách mặc bộ váy áo cỏm sao cho đúng, cách thắt dải khăn sao cho duyên dán; đồng thời nhắc nhở họ biết cách giữ gìn nếp sống, tiếng nói của dân tộc mình. Đối với bà, mỗi bước chân trong điệu xòe nắm tay nhau hay cử chỉ mời rượu đều chứa đựng những triết lý nhân sinh sâu sắc về sự hiếu khách, lòng thủy chung và tinh thần đoàn kết cộng đồng của người Thái vùng Mường Lò.

baolaocai-tl_644-674600-00-01-24still002.jpg

Hình ảnh người nghệ nhân đôi tay uyển chuyển theo nhịp trống chiêng, kiên nhẫn uốn nắn từng động tác cho học trò đã trở nên quen thuộc tại mảnh đất Mường Lò. Nghệ nhân Hoàng Thị Văn tin rằng, chỉ cần tình yêu với văn hóa còn chảy mãi trong lòng lớp trẻ, thì bản sắc dân tộc sẽ như dòng suối Thia, luôn dâng trào và không bao giờ vơi cạn. Những lớp học miễn phí của bà chính là hạt giống quý, để mai này giữa nhịp sống hối hả, tiếng khèn, điệu xòe vẫn mãi là linh hồn, là niềm tự hào của mỗi người con đất Thái. Những đóng góp của bà không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong lòng thế hệ trẻ, để mạch nguồn văn hóa Thái mãi tỏa hương như đóa hoa ban trắng giữa lòng di sản Mường Lò xinh đẹp và mến khách.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giữ hồn câu thơ, dệt tiếng lòng xứ sở

Giữ hồn câu thơ, dệt tiếng lòng xứ sở

Nhạc sĩ Nguyễn Xuân Vệ luôn dành trọn tình yêu cho quê hương, xứ sở. Trong “gia tài” sáng tác của ông, những ca khúc phổ thơ chiếm số lượng lớn. Sự đồng điệu giữa tâm hồn người nhạc sĩ với những vần thơ của các thi sĩ đã giúp ông chắp cánh cho ý thơ thành những giai điệu quê hương da diết, lay động lòng người...

 Mùa hè cùng trang sách

Mùa hè cùng trang sách

Mỗi độ hè về, khi tiếng ve rộn rã khắp phố phường, thư viện lại trở thành điểm hẹn thân quen của các em học sinh. Giữa nhịp sống hối hả, nơi đây mở ra một thế giới tĩnh lặng, từng trang sách đưa các em bước vào hành trình khám phá tri thức, nuôi dưỡng tâm hồn và khơi gợi niềm say mê tìm hiểu, lan tỏa văn hóa đọc đến cộng đồng.

Ấn tượng Lào Cai Fashion Show mùa 3: “Mây ngàn kể chuyện” - Sân chơi nghệ thuật ý nghĩa dành cho thiếu nhi dịp hè

Ấn tượng Lào Cai Fashion Show mùa 3: “Mây ngàn kể chuyện” - Sân chơi nghệ thuật ý nghĩa dành cho thiếu nhi dịp hè

Tối 06/6, tại sân khấu Quảng trường Phố đi bộ Đinh Lễ (phường Lào Cai), Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm nghệ thuật Sky (Sky Art Center) tổ chức chương trình Lào Cai Fashion Show mùa 3 với chủ đề “Mây ngàn kể chuyện".

Đặc sắc đêm giao lưu Việt - Ấn mở màn Festival Yoga Sa Pa 2026

Đặc sắc đêm giao lưu Việt - Ấn mở màn Festival Yoga Sa Pa 2026

Tối 06/6, tại sân Quần, phường Sa Pa, đã diễn ra Đêm giao lưu văn nghệ Việt Nam - Ấn Độ với chủ đề “Yoga Sa Pa - Bản hòa ca giữa ngàn mây”. Đây là hoạt động mở màn đặc sắc trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Quốc tế Yoga lần thứ 12 (21/6/2026), tạo không khí sôi động trước sự kiện Yoga quy mô lớn sẽ diễn ra vào ngày 07/6 tại Sa Pa - điểm đến được mệnh danh là “Nơi gặp gỡ đất trời”.

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Tiếng vọng biển khơi từ những mảng màu

Sinh năm 1963, họa sĩ Nguyễn Đình Thi - Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tỉnh, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh Yên Bái (trước hợp nhất) đã có hai lần được đặt chân đến Quần đảo Trường Sa vào năm 2017 và năm 2023. Từ những trải nghiệm thực tế nơi đầu sóng ngọn gió, ông đã tái hiện chân thực và sống động hình tượng người lính hải quân qua các tác phẩm hội họa của mình.

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Vượt qua 146 tác phẩm dự thi ở vòng loại, bản thảo tập thơ “Bác sách bụng to” của Vũ Ngọc Diệp (học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Lê Văn Tám, phường Lào Cai) đã xuất sắc lọt vào Top 10 chung khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm 2026. Vũ Ngọc Diệp cũng là 1 trong 4 tác giả thiếu nhi nhỏ tuổi nhất góp mặt trong cuộc thi năm nay.

Dẻo thơm bánh nẳng Đông Cuông

Dẻo thơm bánh nẳng Đông Cuông

Từ những tàu lá rừng, hạt nếp thơm và nước tro vàng được chắt lọc bằng kinh nghiệm truyền đời, người Tày Khao ở Đông Cuông vẫn bền bỉ gìn giữ nghề làm bánh nẳng truyền thống. Mỗi chiếc bánh không chỉ là món ăn dân dã gắn với đời sống thường nhật và các dịp lễ, mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Lào Cai đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tại Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026

Lào Cai đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tại Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026

Sáng 02/6, tại Hà Nội, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã tổ chức khai mạc Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026. Tại sự kiện này, tỉnh Lào Cai vinh dự là địa phương đứng đầu cả nước về số lượng tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến được lựa chọn tham dự.

Đông đảo tăng ni, phật tử dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am

Đông đảo tăng ni, phật tử dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am

Sáng 31/5, tại chùa Tùng Lâm Ngọc Am (phường Yên Bái), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lào Cai trang trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026. Đại lễ thu hút đông đảo tăng ni, phật tử và Nhân dân địa phương tham dự, trong không khí trang nghiêm, thành kính và đoàn kết của cộng đồng Phật giáo trên địa bàn.

Số hóa trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao

Số hóa trong bảo tồn văn hóa dân tộc Dao

Lào Cai là địa phương giàu bản sắc văn hóa với nhiều di sản truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số. Trong dòng chảy chuyển đổi số, nhiều nghi lễ, dân ca nghi lễ của người Dao đang được sưu tầm, số hóa và lan tỏa trên các nền tảng trực tuyến, mở ra hướng đi mới trong bảo tồn, phát huy di sản trước nguy cơ mai một theo thời gian.

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Đồng bào dân tộc Mường ở xã Quy Mông sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Hợp Thành và rải rác tại một số thôn lân cận. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường để bản sắc văn hóa không bị mai một.

fb yt zl tw