Thành lập từ năm 2019, Hợp tác xã Măng lục trúc lâm sinh Ngọc Châu, xã Ngọc Thiện, tỉnh Bắc Ninh là đơn vị chuyên sản xuất, chế biến các sản phẩm từ măng. Từ 8 thành viên ban đầu, đến nay hợp tác xã có gần 30 thành viên sản xuất trên diện tích 140ha, tạo việc làm cho khoảng 30 lao động thường xuyên tại địa phương với mức lương từ 8 đến 15 triệu đồng/tháng. Khi chính vụ, số lao động làm việc tại hợp tác xã lên tới 60 đến 70 người, trong đó nhiều lao động thuộc diện khó khăn, hộ nghèo và cận nghèo.
Giám đốc Hợp tác xã Dương Thị Luyện chia sẻ: Măng lục trúc là loài cây dễ trồng, cho thu nhập cao. Những hộ nông dân tham gia liên kết trồng măng được hợp tác xã thu mua với giá khoảng 40.000 đồng/kg nguyên vỏ. Đối với sản phẩm măng bóc vỏ được bán ra thị trường với giá khoảng 120.000 đồng/kg. Cây măng lục trúc được xem là cây trồng giúp người dân địa phương thoát nghèo và làm giàu.
Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Ngọc Thiện, Nguyễn Văn Hậu cho biết, địa phương còn khoảng 100 hộ nghèo và hơn 300 hộ cận nghèo. Chính quyền và ngành nông nghiệp đang tích cực hỗ trợ các tổ chức hợp tác xã xây dựng chuỗi liên kết sản xuất nông nghiệp phù hợp định hướng của địa phương. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2027, xã Ngọc Thiện không còn hộ nghèo, cận nghèo.
Tận dụng những triền đồi có độ dốc vừa phải, nhiều năm nay, người dân ở xã Minh Khai, tỉnh Cao Bằng mạnh dạn trồng quế theo chương trình đầu tư, hỗ trợ phát triển sản xuất, liên kết theo chuỗi giá trị gắn với tiêu thụ sản phẩm của Hợp tác xã Nông nghiệp Tân Bách.
Từ năm 2023, gần 100 hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ giống quế và phân bón để trồng mới hơn 28ha quế. Từ nguồn hỗ trợ ban đầu, nông dân có sinh kế bền vững, không còn nỗi lo đầu ra như trước. Nhờ hiệu quả kinh tế tích cực từ cây quế, tỉnh Cao Bằng đẩy mạnh Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với trọng tâm phát triển cây quế và hồi theo hướng hàng hóa. Đồng thời đây cũng là cây trồng chủ lực xóa đói, giảm nghèo tại địa phương.
Theo Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện cả nước có khoảng 7.000 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản có sự tham gia kết nối của hợp tác xã. Trong bức tranh tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững, hợp tác xã nổi lên như một “mắt xích” quan trọng để hình thành và phát triển chuỗi nguyên liệu nông sản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Nhiều hợp tác xã đóng vai trò trung tâm trong chuỗi liên kết nông dân-doanh nghiệp-thị trường, qua đó đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Cục trưởng Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn, Lê Đức Thịnh khẳng định, sự xuất hiện hợp tác xã khu vực vùng nông thôn giúp các chương trình hỗ trợ, chính sách của Nhà nước được thực thi hiệu quả. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai Đề án các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đó là những vùng sản xuất nông sản có thế mạnh được bao tiêu bởi các doanh nghiệp đầu tàu, trong đó liên kết lực lượng chủ lực trong các vùng nguyên liệu là các hợp tác xã, góp phần cải thiện sinh kế, giảm nghèo bền vững.
Thực tế sản xuất ở các địa phương cho thấy, hợp tác xã đã trở thành đầu mối xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đồng bộ về giống, quy trình canh tác và tiêu chuẩn chất lượng. Thông qua việc hướng dẫn, giám sát sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hay hữu cơ, hợp tác xã giúp nông dân thay đổi tư duy “sản xuất cái mình có” sang “sản xuất cái thị trường cần”. Nhờ đó, nông sản không chỉ đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng trong nước, mà còn đủ điều kiện tham gia chuỗi nông sản xuất khẩu.
Thay vì từng hộ nông dân đơn lẻ, hợp tác xã đại diện ký kết hợp đồng bao tiêu, đàm phán giá cả và chia sẻ rủi ro, tạo sự ổn định cho cả người sản xuất lẫn doanh nghiệp.
