Thông báo được Bộ Tài chính Mỹ đưa ra trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng vọt sau khi căng thẳng quân sự liên quan đến Iran làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng từ khu vực Vịnh Ba Tư.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết giấy phép này được thiết kế “có giới hạn và mang tính ngắn hạn”, nhằm giải phóng lượng dầu đang mắc kẹt trên các tàu chở dầu ngoài khơi mà không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho Nga.
Các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Theo nội dung giấy phép được công bố trên trang web của Bộ Tài chính Mỹ, các quốc gia được phép nhận và mua dầu thô cũng như sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được chất lên tàu tính đến ngày 12/3. Quy định này có hiệu lực đến nửa đêm ngày 11/4 theo giờ Washington.
Động thái này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Bộ Năng lượng Mỹ thông báo sẽ xuất kho 172 triệu thùng dầu từ kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ nhằm hạ nhiệt giá năng lượng đang tăng mạnh do chiến sự.
Việc giải phóng nguồn dầu dự trữ này nằm trong kế hoạch phối hợp của Mỹ và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) với cam kết tung tổng cộng 400 triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu.
Cơ quan này cảnh báo rằng cuộc chiến tại Trung Đông đang tạo ra “sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử”, đe dọa nghiêm trọng đến sự ổn định của thị trường năng lượng thế giới.
Tuyên bố của Bộ trưởng Bessent được đưa ra chỉ vài giờ sau khi giá dầu chuẩn toàn cầu vượt mốc 100 USD/thùng. Ông nhấn mạnh sự biến động hiện nay chỉ là “gián đoạn tạm thời”, song về dài hạn có thể mang lại lợi ích cho nền kinh tế Mỹ.
Trước đó, ngày 5/3, Bộ Tài chính Mỹ cũng từng cấp một lệnh miễn trừ tương tự trong 30 ngày cho Ấn Độ, cho phép New Delhi mua dầu Nga đang mắc kẹt trên biển.
Song song với biện pháp này, chính quyền Mỹ còn triển khai nhiều động thái khác nhằm kiềm chế giá năng lượng. Tổng thống Trump đã chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và các bảo lãnh tài chính cho hoạt động vận tải biển tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Nhà Trắng cũng cho biết Hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu thương mại trong khu vực nhằm bảo đảm an toàn cho các tuyến vận tải năng lượng quan trọng.
Ngoài ra, chính quyền Mỹ đang cân nhắc tạm thời miễn áp dụng quy định vận tải hàng hải nội địa được gọi là Đạo luật Jones. Nếu được nới lỏng, các tàu nước ngoài sẽ có thể vận chuyển nhiên liệu giữa các cảng của Mỹ, qua đó giúp giảm chi phí và tăng tốc độ phân phối năng lượng.
Phát biểu trên chương trình “Primetime” của Fox News, Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller cho biết chính quyền đang triển khai hàng loạt biện pháp để hạ giá năng lượng, bao gồm đưa lượng dầu chưa bị trừng phạt đang ở ngoài khơi vào thị trường và thúc đẩy các nhà sản xuất Mỹ tăng cường khai thác.
Theo số liệu được truyền thông Mỹ dẫn lại, hiện có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm trên các tàu chở dầu tại khoảng 30 địa điểm trên thế giới. Lượng dầu này nếu được đưa vào thị trường chỉ đủ đáp ứng nhu cầu toàn cầu trong khoảng 5-6 ngày, trong bối cảnh nguồn cung qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng.
