Xúc động miền ký ức hào hùng

Năm nay 76 tuổi, mái tóc đã bạc trắng như cước, nhưng cựu chiến binh Hà Kim Tần, thôn 9, xã Văn Bàn vẫn còn khỏe mạnh, minh mẫn và nhớ những ký ức của một thời khói lửa cách đây hơn nửa thế kỷ, khi ông là người lính lái xe Trường Sơn trực tiếp tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Là người dân tộc Tày, sinh ra và lớn lên ở vùng đất Văn Bàn, cuối năm 1970, chàng thanh niên Hà Kim Tần hăng hái xung phong lên đường nhập ngũ, tham gia kháng chiến chống đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam. Sau 3 tháng huấn luyện tại Bắc Thái, anh cùng các đồng đội hành quân đường trường vào chiến trường miền Nam.

Cựu chiến binh Hà Kim Tần nhớ lại: “Sau một tháng hành quân vất vả, đơn vị chúng tôi đến tỉnh Quảng Bình đúng thời điểm Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (Chiến dịch Lam Sơn 719) đang diễn ra ác liệt. Tại đây, tôi tham gia đơn vị vận tải, làm nhiệm vụ gùi hàng cho bộ đội đang đóng quân bên Lào rồi đưa thương binh ra Quảng Trị, Thừa Thiên Huế để điều trị. Địa hình rừng núi hiểm trở, đi lại vô cùng khó khăn, nhưng với tinh thần tất cả vì miền Nam, mỗi lần tôi gùi 30 kg lương thực, thực phẩm, đạn dược đi hàng chục ki - lô - mét đường rừng vào sâu trong đất Lào. Đến cuối năm 1971, tôi được điều ra Quảng Trị và được cử đi học lái xe phục vụ chiến trường B5.

Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Hà Kim Tần bảo, giữa thời chiến tranh ác liệt, việc học lái xe cũng chỉ diễn ra trong 3 tháng, rồi vào chiến trường, chính thức tham gia Đại đội 15, Trung đoàn 32 ô tô vận tải quân sự Trường Sơn, trở thành người lính lái xe Trường Sơn, chuyên vận chuyển hàng hóa, vũ khí, bộ đội phục vụ cho chiến trường.

“Ngày đó, tuyến đường Trường Sơn là “tọa độ lửa” bị đế quốc Mỹ ném bom rất ác liệt. Tôi không thể quên được ngày 19/10/1972, tôi cùng một đồng đội lái xe chuyển khoảng 6 tấn đạn vào khu vực sân bay Ái Tử (thuộc huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị), khi trả hàng xong tại vị trí cách sông Thạch Hãn khoảng 3 km thì xe lùi phải một quả mìn khiến tôi bị hất văng khỏi cabin khoảng 10 m, còn đồng đội cũng bị thương. Cũng may cả hai chỉ bị sức ép do mìn nổ từ phía sau xe, nếu không đã hy sinh”, cựu chiến binh Hà Kim Tần xúc động kể.

Trong dòng ký ức về những ngày diễn ra Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, cựu chiến binh Hà Kim Tần không thể nào quên được kỷ niệm về ngày giải phóng miền Nam. Trưa 30/4/1975, sau thời điểm bộ đội ta chiếm Dinh Độc Lập khoảng 30 phút, ông Tần cùng đơn vị từ Đà Nẵng đã lái xe vào đến Sài Gòn. Lúc đó, Nhân dân ùa ra chật kín hai bên đường, cờ hoa rực rỡ mừng miền Nam đã hoàn toàn giải phóng, bầu không khí vô cùng tưng bừng, náo nức, ai cũng rưng rưng xúc động, vui sướng, tự hào.

Tại Dinh Độc Lập, ông được cấp trên giao nhiệm vụ lái chiếc xe rất đẹp vừa thu được của quân Ngụy, chở một vị lãnh đạo bị thương đi 30 km về Biên Hòa điều trị. Khi đó, xe đã mất chìa khóa, nhờ có kinh nghiệm sửa xe trong chiến trường, ông Tần nhanh trí cắt dây điện đấu tắt để nổ máy. Ngay trong chiều 30/4/1975, ông đã lái xe ra Thủ Đức trả cho đơn vị, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

“Sau khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tôi có thời gian dạy lái xe tại Quân đoàn 2, sau đó lái xe cho Huyện ủy Văn Bàn, Công ty Thương nghiệp Văn Bàn. Suốt 35 năm gắn bó với nghề lái xe, tôi luôn tự hào mình là người chiến sĩ lái xe Trường Sơn của Trung đoàn 32 Anh hùng”, người lính già rưng rưng niềm tự hào chia sẻ với chúng tôi.

Cũng tại xã Văn Bàn, trong những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi được gặp cựu chiến binh Nguyễn Quang Nhật - người lính năm xưa từng tham gia giải phóng miền Nam. Trong ngôi nhà nhỏ nhìn ra hồ nước trong xanh tại thôn 8, xã Văn Bàn, người thương binh, bệnh binh 86 tuổi vẫn ngày ngày tận tụy với công việc của Chi hội phó Chi hội Cựu chiến binh thôn 8 và tranh thủ thời gian chăm sóc từng luống rau xanh.

Ông xúc động nhắc lại một kỷ niệm bi hùng trong cuộc đời người lính, đó là vào ngày 1/5/1968, khoảng 7 giờ sáng, ông cùng 4 chiến sĩ được điều vào khu vực tác chiến. Trong đợt tấn công đầu tiên, người đồng hương với ông là anh Vũ Văn Luyện dũng cảm trèo qua hàng rào vào căn cứ địch, không may bị địch phát hiện và hy sinh ngay trên hàng rào, còn tổ công tác buộc phải rút lui. Hôm sau, địch gia cố lại toàn bộ hệ thống giao thông hào, điều nhiều xe tăng bảo vệ từ vòng ngoài.

Ông Nhật cùng tổ bắn tỉa cắm chốt ở khoảng cách 800 m, phát hiện 1 tên địch mở nắp xe tăng chui lên quan sát trận địa, ngay lập tức, ông xin phép chỉ huy được bắn, chỉ một viên đạn đã tiêu diệt kẻ thù. Khi 5 tên địch khác ra cứu đồng đội cũng bị các tay súng của ta hạ gục. Mấy tân binh không kìm được cảm xúc đã vỗ tay ăn mừng thì bị địch phát hiện nã pháo đáp trả khiến 2 đồng đội hy sinh, 2 người bị thương, bản thân ông Nhật bị dính 6 mảnh đạn pháo và gãy xương quay bả vai.

Những năm sau đó, từ 1968 đến 1971, ông Nhật tiếp tục tham gia chiến đấu, lập nhiều chiến công. Năm 1971, trong trận đánh ác liệt tại Khe Sanh, ông bị thương do trúng lựu đạn địch và được điều chuyển ra miền Bắc điều trị. Năm 1972, ông về công tác tại Tỉnh đội Yên Bái. Từ năm 1976, thương binh Nguyễn Quang Nhật chuyển đến huyện Văn Bàn định cư. Tuy sức khỏe bị ảnh hưởng, trong người bị nhiễm chất độc hóa học, nhưng ông vẫn nhiệt tình tham gia công tác xã hội tại địa phương. Nhiều năm liền ông làm bảo vệ dân phố, Tổ trưởng tổ dân phố, Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi, Chi hội phó Chi hội Cựu chiến binh tại khu dân cư. Dù nhiệm vụ nào ông cũng hoàn thành xuất sắc, được bà con tin tưởng, yêu mến.

Ông Nguyễn Hồng Hạnh - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Văn Bàn cho biết: “Trên địa bàn xã Văn Bàn hiện có 1.069 hội viên cựu chiến binh, trong đó có trên 80 hội viên là cựu chiến binh tham gia cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược. Trong đó, cựu chiến binh Hà Kim Tần và Nguyễn Quang Nhật đều là những cá nhân tiêu biểu, không chỉ anh dũng trong chiến đấu mà khi trở về địa phương luôn phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, tích cực lao động, sản xuất, góp sức xây dựng quê hương, trở thành tấm gương sáng cho thế hệ sau học tập, noi theo”.

Trình bày: Thanh Ba