Ở thôn Ná Nàm, xã Bát Xát, mô hình nuôi dúi của anh Lý Láo Sử đang được nhiều người biết đến bởi cách làm bài bản và hiệu quả bước đầu. Trong khu chuồng được xây dựng kiên cố, từng ô nuôi được bố trí riêng biệt, sạch sẽ, thoáng mát, phù hợp với đặc tính sinh trưởng của loài vật nuôi này.
Hiện trang trại của gia đình anh Sử có khoảng 500 con dúi, gồm dúi bố mẹ, dúi giống và dúi thương phẩm. Anh nuôi chủ yếu hai dòng là dúi má đào và dúi mốc. Đây là những loại dúi có giá trị kinh tế khá cao, được thị trường ưa chuộng, nhất là các nhà hàng, khách sạn và những hộ có nhu cầu mua giống để phát triển chăn nuôi.
Trước khi gắn bó với mô hình nuôi dúi, anh Sử từng có nhiều năm làm công việc vận hành máy móc tại doanh nghiệp. Đây là công việc ổn định, thu nhập đều đặn. Tuy nhiên, với mong muốn phát triển kinh tế ngay trên quê hương, anh đã quyết định trở về để tìm hướng đi riêng.
Sau thời gian tìm hiểu thực tế, anh nhận thấy mô hình nuôi dúi có nhiều tiềm năng: không cần diện tích chuồng trại lớn, nguồn thức ăn dễ kiếm và đầu ra được đánh giá khá triển vọng. Từ cuối năm 2023, anh bắt đầu mạnh dạn đầu tư và triển khai thử nghiệm mô hình này. Ban đầu, anh đầu tư khoảng 100 triệu đồng để xây dựng hệ thống chuồng trại và nhập về 26 cặp dúi bố mẹ, làm nền tảng cho quá trình phát triển đàn sau này.
Những ngày đầu triển khai mô hình, kinh nghiệm còn hạn chế, anh Sử vừa làm vừa học hỏi. Anh chủ động tìm hiểu kỹ thuật chăn nuôi thông qua các mô hình thực tế, qua mạng xã hội, các nhóm chăn nuôi và tự rút kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc. Theo anh, nuôi dúi không quá vất vả nhưng đòi hỏi người nuôi phải cẩn trọng, nhất là trong khâu chọn giống, ghép đôi sinh sản, theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và giữ chuồng trại luôn khô ráo, yên tĩnh.
“Dúi là vật nuôi có giá trị kinh tế, nhưng không phải cứ mua giống về là thành công. Người nuôi phải nắm được tập tính của dúi, biết cách chăm sóc, theo dõi từng giai đoạn. Trong chăn nuôi thì quan trọng nhất là chịu khó học hỏi và làm đến đâu chắc đến đó” - anh Sử chia sẻ.
Nguồn thức ăn của dúi chủ yếu gồm tre, nứa, mía, ngô và một số loại rau củ phù hợp. Đây đều là những nguyên liệu phổ biến, dễ tìm tại địa phương, qua đó giúp người nuôi giảm đáng kể chi phí đầu vào. Bên cạnh đó, dúi là vật nuôi tương đối ít tốn công chăm sóc so với nhiều loại vật nuôi truyền thống. Chuồng trại không phát sinh nhiều mùi, phù hợp với điều kiện chăn nuôi hộ gia đình ở khu vực nông thôn và miền núi.
Không chỉ tập trung nuôi dúi thương phẩm, anh Sử còn chú trọng phát triển đàn dúi bố mẹ nhằm chủ động nguồn con giống. Tùy theo từng loại, độ tuổi và chất lượng giống, mức giá có sự chênh lệch khác nhau trên thị trường. Theo anh Sử, một cặp dúi bố mẹ má đào trưởng thành có giá khoảng 15 triệu đồng, trong khi các loại giống nhỏ hơn dao động từ 3 - 5 triệu đồng/cặp. Nhờ nắm được thị trường ưa chuộng, mỗi năm gia đình anh thu lãi trên 200 triệu đồng từ nghề nuôi dúi.
“Hiện nay, tại Lào Cai, đầu ra của dúi tương đối ổn định. Nhiều nhà hàng, khách sạn có nhu cầu nhưng nguồn cung chưa phải lúc nào cũng đáp ứng đủ. Vì vậy, nếu người nuôi tuân thủ đúng kỹ thuật, đảm bảo chất lượng đàn thì mô hình này có tiềm năng phát triển lâu dài” - anh Sử cho biết thêm.
Ông Lý Láo Tả, bố anh Sử cho biết, khi con trai quyết định nghỉ việc để về quê nuôi dúi, gia đình cũng có nhiều băn khoăn. Bởi đây là hướng chăn nuôi còn khá mới, nếu không nắm chắc kỹ thuật có thể tiềm ẩn rủi ro nhất định. Tuy nhiên, thấy anh Sử quyết tâm, chịu khó học hỏi, gia đình đã ủng hộ, cùng hỗ trợ xây dựng chuồng trại, chăm sóc đàn vật nuôi.
"Ban đầu, gia đình cũng không khỏi lo lắng khi Sử từ bỏ công việc ổn định để về quê phát triển mô hình chăn nuôi. Nhưng thấy cháu làm nghiêm túc, chịu khó tìm hiểu, gia đình động viên và cùng giúp đỡ để cháu yên tâm phát triển mô hình” - ông Tả chia sẻ.
Từ vài chục con ban đầu, mô hình nuôi dúi của anh Lý Láo Sử bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Quan trọng hơn, mô hình thể hiện sự chuyển biến trong tư duy khởi nghiệp của thanh niên vùng cao, khi mạnh dạn lựa chọn hướng đi mới phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
Thời gian tới, anh Sử dự kiến tiếp tục mở rộng chuồng trại, tăng đàn dúi bố mẹ để chủ động nguồn giống, qua đó phát triển đàn sinh sản và từng bước nâng quy mô chăn nuôi theo hướng ổn định, lâu dài.
Bà Đỗ Thị Giang - Chủ tịch Hội Nông dân xã Bát Xát đánh giá: Anh Lý Láo Sử là một trong những gương thanh niên tiêu biểu trong phát triển kinh tế tại địa phương. Mô hình nuôi dúi của anh cho thấy tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động học hỏi kỹ thuật và biết ứng dụng công nghệ số vào quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.
Theo bà Giang, thời gian tới, Hội Nông dân xã tiếp tục quan tâm, kết nối, hỗ trợ các mô hình kinh tế có triển vọng; đồng thời khuyến khích hội viên, nông dân và thanh niên địa phương mạnh dạn lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường để nâng cao hiệu quả kinh tế.
Câu chuyện của anh Lý Láo Sử không chỉ phản ánh quá trình phát triển kinh tế của một hộ gia đình, mà còn là gợi mở về hướng đi khởi nghiệp cho thanh niên vùng cao. Khi có quyết tâm, biết học hỏi kỹ thuật và chủ động tìm thị trường, người trẻ hoàn toàn có thể làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
