Báo cáo Chính phủ về hai kịch bản tăng trưởng kinh tế mới của năm 2025; trong đó, kiến nghị phấn đấu đạt kịch bản 2 (tăng trưởng 8,3 - 8,5%), lãnh đạo Bộ Tài chính cũng đã nhấn mạnh, cùng với khai thác cơ hội thị trường để thúc đẩy tiêu dùng và xuất khẩu, thì đầu tư chính là động lực chủ yếu, còn nhiều dư địa để đẩy mạnh hơn nữa, giúp nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn trong nửa cuối năm 2025.
Theo TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, đầu tư công đang trở thành động lực chính cho tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều lĩnh vực khác gặp khó khăn. Dẫn chứng, trong nửa đầu năm, giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 268.100 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ cả về số tuyệt đối và tỷ lệ, cho thấy chuyển biến rõ rệt trong thực thi. Nhiều dự án trọng điểm như: đường cao tốc, sân bay, và đường vành đai hiện đang được đẩy nhanh tiến độ, thậm chí về đích sớm.
“Các dự án được triển khai tốt không chỉ mang lại hiệu quả trực tiếp mà còn tạo sức lan tỏa lớn đối với toàn nền kinh tế từ việc củng cố niềm tin của khu vực tư nhân, thu hút FDI đến cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam”, ông Thành cho hay.
Còn TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, tin tưởng từ nay đến cuối năm nhu cầu tiêu dùng trong nước sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy thị trường trong nước. Tuy nhiên, Chính phủ cũng cần có giải pháp cụ thể để kích cầu tiêu dùng trong nước bằng việc tăng thu nhập khả dụng của người dân.
Ngoài ra, một nguồn lực quan trọng nữa sẽ góp phần tích cực cho tăng trưởng GDP đó là đầu tư tư nhân. “Khi đầu tư tư nhân tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2025 thì có thể đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 8,3 - 8,5%. Vì thế phải tháo gỡ được những dự án đang gặp khó để kích thích lĩnh vực này phát triển", ông Bình nói.
Bộ Tài chính cũng khẳng định: Việc thực hiện các kịch bản tăng trưởng ra sao phụ thuộc vào hiệu quả triển khai các chính sách, giải pháp, nhất là trong huy động và sử dụng các nguồn lực cho tăng trưởng. Bởi thế, nhiệm vụ quan trọng nhất bây giờ chính là huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng. Ngoài vốn đầu tư công, với nhiệm vụ quan trọng là phải giải ngân hết nguồn lực này, thì làm sao huy động vốn đầu tư tư nhân, vốn nước ngoài… cũng là bài toán không dễ giải.
Ông Nguyễn Xuân Thành, Đại học Fulbright Việt Nam nhận định: Với mức tăng trưởng 7,52% trong 6 tháng đầu năm, nhiều chuyên gia kinh tế kỳ vọng tốc độ tăng trưởng sẽ duy trì hoặc thậm chí cao hơn trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, thực tế có thể không lạc quan đến vậy dù vẫn có những động lực tăng trưởng như: đầu tư công, tín dụng và kỳ vọng vào khu vực tư nhân.
Cùng với đó, xuất khẩu, vốn là động lực chính trong nửa đầu năm, đang có dấu hiệu chậm lại khi tăng trưởng toàn cầu tiếp tục suy yếu, các rủi ro liên quan đến thuế quan còn bỏ ngỏ. Cùng với đó, sức cầu bên ngoài giảm tốc, trong khi sức cầu nội địa cũng chưa thực sự hồi phục mạnh.
Về chính sách tài khóa - tiền tệ, Viện đào tạo và Nghiên cứu, Ngân hàng TMCP đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) nhận định, chính sách tài khoá tiếp tục được điều hành theo hướng mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm. Theo đó, Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu tỷ lệ giải ngân đạt 100% kế hoạch, hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc và 1.000 km đường ven biển; triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao; tăng cường thu hồi nợ đọng thuế, kết nối hóa đơn điện tử, phấn đấu thu ngân sách Nhà nước năm 2025 tăng ít nhất 20% so với dự toán, tiết kiệm 10% chi thường xuyên để bổ sung vốn đầu tư phát triển; phấn đấu nâng hạng thị trường chứng khoán năm 2025.
Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ được điều hành theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá; phấn đấu tăng trưởng tín dụng cả năm đạt khoảng 16%; tiến tới năm 2026 điều hành tăng trưởng tín dụng mang tính thị trường hơn và bỏ việc phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng tổ chức tín dụng…
Nhiều giải pháp đã được người đứng đầu ngành tài chính đề xuất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; trong đó, một trong những giải pháp được Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh là khẩn trương trình Chính phủ ban hành và tổ chức thực hiện hiệu quả các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các Luật, Nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9.
Đồng thời, theo dõi sát hoạt động của chính quyền 2 cấp, việc triển khai các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ dứt điểm vướng mắc của địa phương, bảo đảm đồng bộ, liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính, thực hiện thông suốt các công việc theo thẩm quyền 2 cấp…
Các giải pháp khác bao gồm thúc đẩy đàm phán với Mỹ; tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển thương mại hài hòa, bền vững với các nước; hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; thúc đẩy các động lực tăng trưởng truyền thống về đầu tư, tiêu dùng trong nước và phát triển các động lực tăng trưởng mới; giữ vững ổn định vĩ mô để tạo nền tảng cho tăng trưởng…
Để phát huy động lực tiêu dùng cho tăng trưởng, chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, “Chính phủ và các địa phương cần nắm bắt xu hướng, tận dụng thời cơ, phát huy tối đa các yếu tố thúc đẩy tiêu dùng là giải pháp quan trọng đặc biệt đối với tăng trưởng kinh tế năm 2025 và những năm tiếp theo”.
Cùng với đó, tiếp tục thực hiện giải pháp kích cầu tiêu dùng thông qua chính sách thuế và an sinh xã hội như: giảm thuế thu nhập cá nhân; nâng mức thu nhập chịu thuế và mức giảm trừ gia cảnh; tăng cường các đợt khuyến mại với mục tiêu Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam; Chính phủ cần kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô, điều hành tỷ giá, lãi suất phù hợp, tránh lạm phát kỳ vọng, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, thúc đẩy chi tiêu.
TS. Nguyễn Bích Lâm đề xuất cần phải đẩy nhanh tiến trình cơ cấu lại nền kinh tế, kiến tạo mô hình kinh tế mới ưu việt, như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế thế giới, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và tạo động lực mới cho phát triển. Theo đó, cơ cấu lại nền kinh tế cần được thực hiện dựa trên đánh giá năng lực thực tế, tiềm năng và xu hướng phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực, đặt trong xu hướng phát triển của kinh tế toàn cầu. Từ đó, có chính sách và giải pháp tập trung nguồn nhân lực, vật lực và tài lực thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế.
Chúng ta không được chủ quan, thời gian tới dự báo nền kinh tế sẽ phải tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức hơn; yêu cầu các cấp, ngành, địa phương phải chủ động, quyết liệt, sát sao hơn nữa để hoàn thành các nhiệm vụ đề ra”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.
