Huyền bí nghi lễ "sinh ra lần thứ hai" của người Dao áo dài ở Hà Giang

Mùa nông nhàn cuối năm, ông Triệu Văn Mành, thôn Mào Phìn, Hà Giang chọn ngày lành tháng tốt tổ chức lễ cấp sắc cho con trai cả Triệu Văn Mạn (28 tuổi).

Thôn Mào Phìn, xã Phương Tiến, huyện Vị Xuyên, cách trung tâm thành phố Hà Giang 20km. Trong văn hoá tâm linh của người dân tộc Dao, nghi lễ cấp sắc là một sự kiện trọng đại của cả dòng họ, khẳng định sự trưởng thành và vai trò của người đàn ông trong gia đình và cộng đồng. Nghi lễ này thể hiện rõ nét đạo lý thông qua những lời răn giữ gìn phong tục, không bỏ tập quán; hướng con người tới những điều thiện, trọng nghĩa tình.

Người Dao áo dài mỗi lần chỉ cấp sắc cho một người và tại nhà người đó. Lễ cấp sắc được làm lần lượt theo thế hệ và thứ bậc: Ông, bố, anh, em…

Theo quan niệm của người Dao áo dài, người con trai nếu chưa được làm lễ Cấp sắc thì chưa được lấy vợ, chưa được coi là người trưởng thành cho dù có nhiều tuổi đến mấy.

Độ tuổi được cấp sắc từ 11 - 19 là đẹp nhất. Đối với trường hợp của anh Mạn, tuy đã lập gia đình nhưng vào thời điểm anh Mạn đủ tuổi để thực hiện lễ cấp sắc thì điều kiện kinh tế không cho phép.

Tại lễ cấp sắc của anh Mạn, có lễ "Quá tăng", cấp 3 đèn, 36 âm binh được thực hiện bởi 3 thầy cả, 3 thầy phụ và 12 người giúp việc cho thầy.

Họ được truyền dạy những nghi lễ, bài cúng viết bằng chữ Nôm để có thể thay mặt người được cấp sắc giao tiếp với Tổ tiên và các vị thần trong hệ thống tín ngưỡng của người Dao. Tất cả đều được coi là những người cha tinh thần của “đứa trẻ”.

Không gian lễ cúng được thể hiện như một thế giới của người đang sống. Hai đàn cúng đối diện nhau, một bên là thần thánh, một bên là tổ tiên. Đông đảo dân làng, họ hàng được mời đến dự lễ.

Trước khi làm lễ, anh Mạn phải ngồi biệt lập trong phòng, ăn chay và không tiếp xúc nói chuyện với người ngoài.

Vào khoảng 10 giờ tối, tiếng chuông, tiếng trống vang lên, lễ cấp sắc cho anh Triệu Văn Mạn được bắt đầu.

Lễ cấp sắc được thực hiện xuyên đêm. Các thầy cúng thay nhau thực hiện các bài lễ. Người Dao áo dài có một nghi thức gọi là hóa kiếp hay còn gọi là nghi lễ lên đài và hạ đài. Người được cấp sắc ngồi trên đàn cúng và thầy cúng thực hiện các nghi lễ tượng trưng cho việc được sinh ra. Mọi người xung quanh giơ cao chiếc võng - biểu tượng của chiếc bào thai - lên đỡ, thầy đứng trên đàn sẽ đẩy “đứa trẻ”.

Người thụ lễ được đưa lên đàn cúng và anh phải ngồi ở tư thế bào thai trong bụng mẹ, mặt luôn hướng về phía đàn (hướng nam).

Sau khi “ngã” vào, thầy cúng lập tức lấy chăn che “gói” tròn lại kín mít như hình ảnh của một đứa bé trong bào thai được đầu thai lần thứ hai.

Người đeo mặt nạ Kadong xuất hiện diễn trò chạy tìm bắn con thú. Chiếc mặt nạ với mục đích đối phó với ma quỷ, cung tên sử dụng săn thú để nuôi con.

Những miếng ăn đầu tiên của anh Mạn sau khi được “sinh ra lần thứ hai”.

Những lời giáo huấn này được thực hiện bằng lời thề dưới sự chứng giám của thần linh, trời đất, tổ tiên và trước cả cộng đồng dòng tộc nên có tác dụng rất lớn.

Theo báo Lao động

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai: Người trẻ vùng cao nâng tầm giá trị sản phẩm quê hương

Lào Cai: Người trẻ vùng cao nâng tầm giá trị sản phẩm quê hương

Từ nghề thổ cẩm truyền thống đến cây gừng bản địa, những người trẻ ở vùng cao Lào Cai đang tìm hướng khởi nghiệp bằng cách nâng cao giá trị sản phẩm, kết hợp kinh doanh với gìn giữ bản sắc văn hóa. Những mô hình bước đầu tạo việc làm, tăng thu nhập và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế ngay tại quê hương.

Lễ hội Mường Lò: Đánh thức tiềm năng từ những vườn trái ngọt

Lễ hội Mường Lò: Đánh thức tiềm năng từ những vườn trái ngọt

Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, lễ hội “Hoa trái bốn mùa - Trải nghiệm và kết nối” mở ra cơ hội quảng bá nông sản, thu hút du khách và nâng cao thu nhập cho người dân phường Trung Tâm. Từ những vườn cây ăn quả, địa phương đang từng bước phát triển du lịch trải nghiệm gắn với sản xuất nông nghiệp, tạo hướng đi mới trong phát triển kinh tế.

Phấn đấu vận động trên 3.000 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế

Phấn đấu vận động trên 3.000 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế

Sáng 15/10, Bảo hiểm xã hội tỉnh Lào Cai phối hợp với các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng tổ chức Lễ ra quân với chủ đề “Tăng tốc về đích - Trao gửi an sinh”. Đợt ra quân tập trung tuyên truyền, vận động trực tiếp tại cơ sở, phấn đấu vận động trên 3.000 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế, góp phần hoàn thành các chỉ tiêu an sinh xã hội năm 2026.

Miền Bắc tiếp tục nắng nóng hiếm gặp

Miền Bắc tiếp tục nắng nóng hiếm gặp

Dự báo từ ngày 15 - 25/10, miền Bắc chưa có dấu hiệu xuất hiện không khí lạnh, nền nhiệt cao dự báo duy trì liên tục. Nam Bộ chiều nay có mưa dông rải rác. Các khu vực khác trời nắng, ít mưa.

Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh: Điểm hẹn văn hóa giữa lòng Mường Lò

Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh: Điểm hẹn văn hóa giữa lòng Mường Lò

Trong không khí Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Nghĩa Lộ mở cửa đón du khách đến dâng hương, tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của Người. Không gian xanh mát cùng những tư liệu, hiện vật quý nơi đây góp phần làm phong phú hành trình khám phá văn hóa, lịch sử Mường Lò.

Bản Xèo phát huy vai trò thầy mo, thầy cúng trong xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh

Bản Xèo phát huy vai trò thầy mo, thầy cúng trong xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh

Chiều 13/10, UBND xã Bản Xèo phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tổ chức gặp mặt 49 thầy mo, thầy cúng và người thực hành tín ngưỡng dân gian, đồng thời ký cam kết thực hiện hương ước, quy ước năm 2026, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đẩy lùi các hủ tục lạc hậu.

Phường Nghĩa Lộ và Trung Tâm khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Phường Nghĩa Lộ và Trung Tâm khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Sáng 14/10, phường Nghĩa Lộ và phường Trung Tâm đồng loạt triển khai các hoạt động chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Từ phát 3.500 vé phục vụ Nhân dân, tổng vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan đến bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, các lực lượng đang khẩn trương hoàn tất những khâu chuẩn bị, sẵn sàng cho lễ khai mạc chính thức vào tối 16/10.

fb yt zl tw