Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết: Đây là hai chương trình trụ cột trong chiến lược phát triển bền vững của đất nước, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hẹp khoảng cách vùng miền và thúc đẩy phát triển toàn diện khu vực nông thôn. Sau 5 năm triển khai, hai chương trình mục tiêu quốc đã đạt nhiều kết quả tích cực và toàn diện.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, những con số ấn tượng mà hai chương trình mục tiêu đạt được minh chứng cho tinh thần "Không để ai bị bỏ lại phía sau" - một thông điệp nhất quán và nhân văn mà Đảng và Chính phủ luôn kiên định theo đuổi. Mỗi ngôi nhà, mỗi công trình hạ tầng, mỗi mô hình sinh kế được hình thành là thêm một cơ hội để người dân vùng khó tiếp cận với cuộc sống tốt đẹp hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, thực tế vẫn còn nhiều địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao nếu áp dụng chuẩn nghèo mới. Các thách thức như nghèo đô thị, thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản, lao động phi chính thức thu nhập thấp, tác động của biến đổi khí hậu, già hóa dân số, xung đột sắc tộc và thiên tai đang đặt ra yêu cầu mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Theo ông Ngô Trường Sơn - Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, đến nay, cả nước đã có 6.084/7.669 xã (79,3%) đạt chuẩn nông thôn mới, tăng 10,6% so với cuối năm 2021; tỷ lệ xã đạt nông thôn mới nâng cao là 42,4% vượt chỉ tiêu giao 2,4%, tăng hơn 5 lần so với cuối năm 2021; tỷ lệ xã đạt nông thôn mới kiểu mẫu là 12,3% (chỉ tiêu giao là 12%).
329/646 đơn vị cấp huyện được công nhận hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn nông thôn mới; 12 tỉnh được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Tổng nguồn lực huy động đến hết tháng 5/2025 cho chương trình nông thôn mới khoảng 3,7 triệu tỷ đồng.
Chương trình OCOP được triển khai mạnh mẽ, có chiều sâu, cùng với chương trình du lịch nông thôn trở thành điểm nhấn góp phần phát triển kinh tế nông thôn. Cả nước có 16.543 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, tăng 12.056 sản phẩm so với năm 2020.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tiếp tục khẳng định vai trò là động lực then chốt thúc đẩy phát triển toàn diện khu vực nông thôn, góp phần chuyển biến rõ nét diện mạo nông thôn và cải thiện đáng kể đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
Phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” tiếp tục lan tỏa sâu rộng, khơi dậy vai trò chủ thể của người dân và cộng đồng, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị cơ sở trong tổ chức thực hiện.
Trả lời câu hỏi của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, ông Ngô Trường Sơn cho biết: Hiện nay, Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương đang yêu cầu các địa phương báo cáo về tình hình các xã mới sau sắp xếp. Số liệu cụ thể đang được tổng hợp, tuy nhiên, theo dự kiến ban đầu, khoảng 64 - 65% số xã mới sẽ đạt chuẩn nông thôn mới. Mục tiêu trong 5 năm tới là nâng tỷ lệ này lên 80%.
Đối với Chương trình Mục tiêu quốc giảm nghèo bền vững, ông Nguyễn Lê Bình - Phó Chánh Văn phòng quốc gia về giảm nghèo cho hay, giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn ngân sách Trung ương phân bổ là 44.607,6 tỷ đồng và ngân sách địa phương gần 2.883 tỷ đồng. Dự kiến đến cuối năm 2025 giảm số hộ nghèo và hộ cận nghèo xuống còn trên 1.256.000 hộ, đạt 52,49%, vượt 2,49% so với chỉ tiêu giảm một nửa số hộ nghèo và hộ cận nghèo mà Quốc hội, Chính phủ giao.
Đã có hơn 10.000 mô hình, dự án giảm nghèo được triển khai, thu hút trên 200.000 hộ dân tham gia; trong đó có 6.200 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, cải thiện phương thức sản xuất và nâng cao thu nhập. Gần 125.000 lao động nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo được hỗ trợ kết nối việc làm, vượt xa mục tiêu ban đầu là 100.000 lao động, góp phần nâng cao thu nhập, thay đổi cách thức sản xuất, tăng thu nhập cho hộ nghèo trong cả nước.
Về an sinh xã hội, 90.000 căn nhà cho hộ nghèo tại các huyện nghèo được xây mới, sửa chữa - góp phần tích cực vào phong trào “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 16 tuổi tại vùng khó khăn giảm còn 25,42%, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu dưới 34%.
Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết, hội nghị tổng kết hai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững sẽ được tổ chức tại Trụ sở Chính phủ vào ngày 22/6 do Thủ tướng Chính phủ chủ trì. Hội nghị cũng được tổ chức trực tuyến với đầu cầu tại UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
