Những ngày này, không khí thu hoạch cá ở các ao nuôi của thôn Khởi Khe rộn ràng hơn thường lệ. Từng mẻ lưới được kéo lên, cá quẫy nước trắng xóa, tiếng cười nói xen lẫn niềm vui được mùa, được giá. Đang thu hoạch lứa cá để xuất bán, ông Bàn Văn Chi - một trong những người nuôi cá lâu năm của thôn không giấu được sự phấn khởi. Ông Chi cho biết: “Giá cá hai năm nay khá ổn định. Cá cỡ to bán khoảng 40 - 43 nghìn đồng/kg. Bình quân mỗi năm gia đình tôi xuất bán khoảng 10 tấn cá, doanh thu đạt vài trăm triệu đồng, lãi khoảng 150 - 200 triệu đồng. So với trước chỉ làm nương, cấy lúa thì thu nhập cao hơn nhiều”.
Theo ông Chi, để có được kết quả như hôm nay, người dân trong thôn đã mạnh dạn thay đổi tư duy, cách làm. Các ao nuôi được đầu tư cải tạo bài bản, từ xây dựng bờ bao kiên cố, lắp đặt hệ thống cấp, thoát nước đến lựa chọn con giống bảo đảm chất lượng. Quy trình chăm sóc, phòng bệnh được thực hiện đúng kỹ thuật theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Nhiều hộ tiếp tục mở rộng diện tích, phát triển nuôi cá thương phẩm theo hướng quy mô hàng hóa, chủ động liên kết tiêu thụ, bảo đảm đầu ra ổn định.
Hiện nay, thôn Khởi Khe có 36 ha ao nuôi cá, khoảng 90% số hộ tham gia nuôi thủy sản. Từ mô hình nhỏ lẻ ban đầu, nuôi cá nay đã trở thành nghề sản xuất chính, đem lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Thôn có 155 hộ thì chỉ còn 1 hộ nghèo, 6 hộ cận nghèo - con số cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của một thôn vùng cao.
Cùng với thủy sản, cây quế cũng là “của để dành” của nhiều gia đình nơi đây. Trên những triền đồi xanh ngắt, hơn 250 ha quế đang vào kỳ sinh trưởng tỏa hương dịu nhẹ. Với người dân Khởi Khe, quế không chỉ là cây trồng truyền thống mà còn là “cây làm giàu”.
Cuộc sống của gia đình bà Bàn Thị Kim gần như gắn bó trọn vẹn với cây quế. Gia đình bà hiện có hơn chục héc-ta quế. Nhờ khai thác bán vỏ, bán gỗ quế, thu nhập mỗi năm của gia đình bà cũng lên tới con số hàng trăm triệu đồng.
Bà Bàn Thị Kim chia sẻ: “Gia đình tôi chủ yếu sống nhờ cây quế. Nhờ tiền khai thác quế mà xây được nhà mới, mua được ô tô, lo cho con cháu học hành đầy đủ và còn có chút tích lũy. Trước kia cuộc sống thiếu thốn, giờ thì ổn định hơn rất nhiều”.
Cùng chung câu chuyện đổi đời từ quế, chị Bàn Thị Thành nhớ lại quãng thời gian vợ chồng mới cưới còn bộn bề khó khăn. Chị nói: “Hồi mới lấy nhau, kinh tế gia đình rất vất vả. Sau khi được bố mẹ cho đất trồng quế, đến kỳ khai thác thì bán đi và có vốn làm ăn, cuộc sống mới dần ổn định. Những năm gần đây, nguồn thu từ quế của gia đình đạt khoảng 400 - 500 triệu đồng mỗi năm”.
Theo chị Thành, ngoài khai thác vỏ, người dân còn bán gỗ quế, cành và lá, qua đó khai thác triệt để giá trị của cây. Nhờ giá quế ổn định, đầu ra thuận lợi, người dân càng thêm tin tưởng vào hướng phát triển này.
Nói về sự đổi thay của Khởi Khe, ông Vũ Trung Dũng, Chủ tịch UBND xã Phong Hải cho biết: “Khởi Khe là thôn đồng bào Dao, bà con tập trung phát triển kinh tế đồi rừng và thủy sản. Dù là thôn vùng cao nhưng người dân rất năng động, chịu khó học hỏi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Nhiều gia đình đã vươn lên làm giàu từ cây quế và nuôi thủy sản”.
Theo ông Dũng, thời gian qua, chính quyền địa phương đã quan tâm hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi, tập huấn kỹ thuật, khuyến khích liên kết sản xuất theo tổ, nhóm. Thôn hiện có 1 hợp tác xã chăn nuôi thủy sản và 1 hợp tác xã sản xuất quế góp phần tổ chức sản xuất bài bản hơn, nâng cao giá trị sản phẩm.
Sự chuyển mình của Khởi Khe không phải là câu chuyện một sớm một chiều, mà là kết quả của cả quá trình tích lũy, đổi mới tư duy và quyết tâm vươn lên của người dân. Toàn thôn có 155 hộ, từ chỗ còn nhiều khó khăn, đến nay khoảng 80% số hộ đã đạt mức khá, giàu; chỉ còn 1 hộ nghèo.
Với hướng đi đúng đắn trong phát triển kinh tế đồi rừng và thủy sản theo hướng hàng hóa, Khởi Khe không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo dựng nền tảng phát triển lâu dài. Những thành quả hôm nay là động lực để thôn tiếp tục phát huy lợi thế, vững bước trên hành trình xây dựng nông thôn mới bền vững.
