Từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ hay trải rộng trên các lĩnh vực nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đến du lịch, dịch vụ... các hợp tác xã đã tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Động lực từ cơ chế, chính sách
Những năm qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã. Trong đó, bước đầu triển khai có hiệu quả các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 - 2025; Chiến lược phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 - 2030; Đề án hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030.
Cùng với đó, tỉnh triển khai các chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, tập trung vào chuyển đổi số, hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý và hỗ trợ các hợp tác xã thí điểm tham gia đề án lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình hợp tác xã kiểu mới hiệu quả giai đoạn 2023 - 2025. Từ đó, tạo động lực cho hợp tác xã nâng cao năng lực quản trị, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, mở rộng quy mô sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống cho hàng chục nghìn thành viên.
Hiện nay, toàn tỉnh có 1.482 hợp tác xã với tổng vốn điều lệ 3.411 tỷ đồng, thu hút 42.112 thành viên tham gia. Trong đó, 838 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp; 309 hợp tác xã thuộc lĩnh vực công nghiệp - xây dựng; 317 hợp tác xã trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ và các lĩnh vực khác; 18 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bảo hiểm. Với số lượng tăng qua các năm, trải rộng trên các ngành nghề, lĩnh vực, các hoạt động sản xuất của hợp tác xã có sức thu hút lớn người lao động.
Điểm tựa việc làm
Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Tân Nguyên hiện có 3 xưởng thu mua, chế biến gỗ rừng trồng tại xã Bảo Ái. Nhờ lợi thế gần vùng nguyên liệu và nguồn gỗ đạt chứng nhận FSC, sản phẩm sau chế biến của hợp tác xã được tiêu thụ thuận lợi. Mỗi tháng, cung cấp ra thị trường từ 120 - 150 m³ gỗ thành phẩm, đạt doanh thu gần 5 tỷ đồng mỗi năm.
Ông Hoàng Thăng Long - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Tân Nguyên cho biết: Để đáp ứng yêu cầu của các đơn hàng, chúng tôi phải duy trì sản xuất thường xuyên. Hiện, hợp tác xã có 21 lao động chính, vào mùa vụ sẽ có thêm khoảng 30 lao động, chủ yếu là người dân trong xã.
Công việc chế biến gỗ rừng trồng tại hợp tác xã gồm nhiều công đoạn như phân đoạn gỗ, cắt xẻ, phơi và vận chuyển…, phù hợp với nhiều đối tượng lao động nông thôn. Anh Hoàng Văn Đàm (thôn Trại Phung) hiện đang gắn bó với công việc cắt đoạn, xẻ gỗ tại hợp tác xã. Nhờ công việc ổn định này, mỗi tháng gia đình anh có thêm nguồn thu nhập gần 9 triệu đồng.
Anh Đàm chia sẻ: “Từ khi hợp tác xã mở xưởng chế biến gỗ, nhiều lao động địa phương đã có thêm việc làm ổn định. Phụ nữ thì làm công việc nhẹ như phơi ván, nam giới thì lái máy, cắt xẻ gỗ. Lương bình quân mỗi người từ 6 - 9 triệu/tháng".
Bên cạnh đó, lĩnh vực nông, lâm nghiệp thu hút trên 56% hợp tác xã hoạt động. Không chỉ góp phần thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp, liên kết, tiêu thụ, chế biến nông sản, các hợp tác xã còn tạo việc làm cho người lao động, nhất là khu vực nông thôn.
Hợp tác xã Hoa Lợi (phường Lào Cai) đã đầu tư gần 4 tỷ đồng xây dựng xưởng sản xuất tương ớt rộng 2.000 m². Để đạt sản lượng khoảng 80 tấn mỗi năm, hợp tác xã đã liên kết với gần 200 hộ trồng ớt nguyên liệu, đồng thời ký hợp đồng với 10 lao động thường xuyên và 30 - 40 lao động thời vụ với mức lương ổn định.
Bà Nguyễn Thị Hồng Loan, Giám đốc Hợp tác xã Hoa Lợi cho biết: Phần lớn lao động của đơn vị là người dân địa phương, công việc phù hợp với nhiều độ tuổi và sức khỏe, nên họ gắn bó lâu dài với hợp tác xã.
Tương tự, tại Hợp tác xã Suối Giàng, lực lượng lao động chủ yếu là người dân bản địa. Từ chỗ chỉ trồng và chăm sóc chè shan tuyết, nay nhiều người đã trở thành những người trực tiếp tham gia chế biến chè. Hợp tác xã hiện sản xuất bốn dòng sản phẩm chính gồm Lục trà, Hồng trà, Bạch trà và Hoàng trà. Người lao động từ làm việc thủ công đã dần thành thạo vận hành máy móc, đảm nhận nhiều công đoạn quan trọng trong dây chuyền sản xuất.
Anh Sùng A Giàng, phụ trách kỹ thuật, chia sẻ: “Trước đây, tôi chỉ hái và bán lá chè tươi, còn hiện nay đã thành thạo các công đoạn sao, vò, lên hương. Công việc ổn định, có lương và thưởng đều đặn nên cuộc sống của gia đình cũng ấm no hơn”.
Bà Lâm Thị Kim Thoa - Giám đốc hợp tác xã chia sẻ: "Tại hợp tác xã, người lao động tham gia nhiều công đoạn từ sản xuất, chế biến, đóng gói đến các hoạt động quảng bá hình ảnh. Hiện, có khoảng trên 20 lao động là người địa phương làm việc tại đây, với mức lương trung bình từ 6,5 - 7 triệu đồng/người/tháng".
Năm 2025, từ 4 dòng trà, Hợp tác xã Suối Giàng đã đưa ra thị trường trên 12.000 sản phẩm, mang về doanh thu gần 3 tỷ đồng, góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên và người lao động.
... đến điểm tựa sinh kế bền vững
Nhờ đa dạng lĩnh vực hoạt động, các hợp tác xã trong tỉnh đã góp phần giải quyết việc làm tại chỗ cho người dân địa phương. Chỉ tính riêng năm 2025, hơn 18.000 lao động đã có việc làm thường xuyên trong các hợp tác xã, với thu nhập bình quân gần 60 triệu đồng/người/năm.
Ông Hà Hải Huỳnh - Phó Chủ tịch UBND xã Lâm Thượng cho biết: Trên địa bàn xã hiện có 9 hợp tác xã. Các hợp tác xã đã thu mua nông sản và tạo việc làm cho lao động địa phương, nhất là lao động nữ, lao động là người dân tộc thiểu số. Xã cũng khuyến khích các hộ, nhóm hộ liên kết thành lập hợp tác xã để hình thành vùng sản xuất quy mô hàng hóa.
Hợp tác xã không chỉ là điểm tựa tạo việc làm cho người lao động mà còn trở thành nền tảng hỗ trợ về kỹ thuật và tổ chức sản xuất cho các thành viên cũng như người dân địa phương. Bởi quá trình làm việc, người lao động được tiếp cận với máy móc, quy trình sản xuất hiện đại, từ đó thay đổi tư duy, ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất tại gia đình, tạo sinh kế bền vững để phát triển kinh tế.
Ông Nguyễn Đức Lâm - Phó Chủ tịch phụ trách Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai cho biết: "Tham gia và làm việc tại hợp tác xã, các thành viên và người lao động sẽ được hỗ trợ, hướng dẫn về kỹ thuật, sản xuất; có điều kiện tiếp cận các chính sách mới, chương trình hỗ trợ của Đảng và Nhà nước dành cho khu vực kinh tế tập thể, đặc biệt là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo động lực để kinh tế tập thể phát triển bền vững hơn".
Năm 2026, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu giải quyết việc làm cho 30.000 lao động. Để hiện thực hóa mục tiêu này, khu vực kinh tế tập thể với nòng cốt là các hợp tác xã đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc giữ chân và tạo việc làm ổn định cho người lao động tại quê hương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, đồng hành cùng tỉnh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
