Hiểu hơn về Hà Nội thời Pháp thuộc

Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) của tác giả Đào Thị Diến cho người đọc hình dung rõ hơn về một số lát cắt của lịch sử Hà Nội thời Pháp thuộc.

Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945).
Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945).

Đây là cuốn sách tác giả gửi gắm "tình yêu sâu đậm với Hà Nội" của mình tới những độc giả có cùng tình yêu Hà Nội như bà. Tác giả vừa có buổi ra mắt sách tại Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày tiếp quản thủ đô.

Với hơn 30 năm công tác tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, tác giả Đào Thị Diến có cơ hội tiếp cận những tài liệu quý giá từ các phông lưu trữ tiếng Việt lẫn tiếng Pháp.

Nhờ đó cách tiếp cận lịch sử Hà Nội ởHà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) cũng như các cuốn sách khác của tác giả khá độc đáo, riêng biệt: lịch sử được soi chiếu qua lăng kính tài liệu lưu trữ - những tài liệu gốc.

Cuốn sách mang đến cái nhìn tương đối toàn diện về sự "thay da đổi thịt" của Hà Nội trong quá trình trở thành một thành phố hiện đại kiểu phương Tây, trở thành thủ phủ của liên bang Đông Dương thuộc Pháp vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Sách tập hợp 40 bài viết về Hà Nội của tác giả đã đăng trên các báo, tạp chí và trên trang web của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) cho thấy những lát cắt về sự đổi thay của Hà Nội trong giai đoạn bắt đầu từ hai cuộc tấn công thành Hà Nội của quân đội viễn chinh Pháp các năm 1873, 1882 và kết thúc là sự kiện xây dựng công trình khu học xá Đông Dương ở Hà Nội năm 1945 của chính quyền thực dân Pháp.

Sách chia hai phần, phần I gồm năm bài viết về thời kỳ bi tráng trong lịch sử cận đại Việt Nam (1873-1897) qua các sự kiện thành Hà Nội bị quân đội thực dân Pháp tấn công, chiếm đóng và phá hủy.

Phần II gồm 35 bài viết về quá trình biến đổi Hà Nội từ khu nhượng địa thành một "thành phố Pháp", một "Paris thu nhỏ" của chính quyền thực dân.

Đặc biệt, trong phần II, bạn đọc có thể tìm thấy những thông tin thú vị như: Ai mới là tác giả thực sự của cầu Long Biên; tàu điện, xe kéo tay ở Hà Nội thời Pháp thuộc; có bao nhiêu con phố ở Hà Nội từng mang tên đại thi hào Nguyễn Du.

Hay thông tin từng có một con phố mang tên Victor Hugo ở Hà Nội; hành trình xây dựng tấm bia tưởng niệm cha Alexandre De Rohdes ở Hà Nội;

Câu chuyện Trường Viễn Đông Bác Cổ với việc bảo vệ các di tích lịch sử ở Hà Nội; những điều ít biết về Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội như nơi đây từng được sử dụng làm nơi cách ly người bị dịch hạch; thực hư về quyết định lấp hồ Gươm năm 1925...

Tất nhiên đây không phải là những thông tin hoàn toàn mới và "độc quyền" ở Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) mà bạn đọc có thể tìm thấy rải rác trước đây ở các nguồn khác nhau.

Ngoài ra cuối sách còn có thêm phần phụ lục Bảng tra tên đường, phố, quảng trường, vườn hoa ở Hà Nội trước và sau năm 1954 và Lược dẫn tên các nhân vật người Pháp được đặt làm tên phố, quảng trường, vườn hoa và một số công trình ở Hà Nội trước năm 1954.

Hai phụ lục rất hữu ích cho tra cứu lẫn những ai muốn tìm hiểu về sự đổi thay khá thú vị về tên đường phố Hà Nội theo những diễn tiến của lịch sử.

Theo GS.NGND Vũ Dương Ninh (Đại học Quốc gia Hà Nội), tác giả Đào Thị Diến từng bảo vệ luận án tiến sĩ tại Pháp, vận dụng phương pháp nghiên cứu khoa học, nghiêm cẩn nên các công trình khảo luận, các bài viết của tác giả về Hà Nội có độ tin cậy cao.

Theo tuoitre.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

fb yt zl tw