Hiểu hơn về Hà Nội thời Pháp thuộc

Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) của tác giả Đào Thị Diến cho người đọc hình dung rõ hơn về một số lát cắt của lịch sử Hà Nội thời Pháp thuộc.

Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945).
Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945).

Đây là cuốn sách tác giả gửi gắm "tình yêu sâu đậm với Hà Nội" của mình tới những độc giả có cùng tình yêu Hà Nội như bà. Tác giả vừa có buổi ra mắt sách tại Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày tiếp quản thủ đô.

Với hơn 30 năm công tác tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, tác giả Đào Thị Diến có cơ hội tiếp cận những tài liệu quý giá từ các phông lưu trữ tiếng Việt lẫn tiếng Pháp.

Nhờ đó cách tiếp cận lịch sử Hà Nội ởHà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) cũng như các cuốn sách khác của tác giả khá độc đáo, riêng biệt: lịch sử được soi chiếu qua lăng kính tài liệu lưu trữ - những tài liệu gốc.

Cuốn sách mang đến cái nhìn tương đối toàn diện về sự "thay da đổi thịt" của Hà Nội trong quá trình trở thành một thành phố hiện đại kiểu phương Tây, trở thành thủ phủ của liên bang Đông Dương thuộc Pháp vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Sách tập hợp 40 bài viết về Hà Nội của tác giả đã đăng trên các báo, tạp chí và trên trang web của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) cho thấy những lát cắt về sự đổi thay của Hà Nội trong giai đoạn bắt đầu từ hai cuộc tấn công thành Hà Nội của quân đội viễn chinh Pháp các năm 1873, 1882 và kết thúc là sự kiện xây dựng công trình khu học xá Đông Dương ở Hà Nội năm 1945 của chính quyền thực dân Pháp.

Sách chia hai phần, phần I gồm năm bài viết về thời kỳ bi tráng trong lịch sử cận đại Việt Nam (1873-1897) qua các sự kiện thành Hà Nội bị quân đội thực dân Pháp tấn công, chiếm đóng và phá hủy.

Phần II gồm 35 bài viết về quá trình biến đổi Hà Nội từ khu nhượng địa thành một "thành phố Pháp", một "Paris thu nhỏ" của chính quyền thực dân.

Đặc biệt, trong phần II, bạn đọc có thể tìm thấy những thông tin thú vị như: Ai mới là tác giả thực sự của cầu Long Biên; tàu điện, xe kéo tay ở Hà Nội thời Pháp thuộc; có bao nhiêu con phố ở Hà Nội từng mang tên đại thi hào Nguyễn Du.

Hay thông tin từng có một con phố mang tên Victor Hugo ở Hà Nội; hành trình xây dựng tấm bia tưởng niệm cha Alexandre De Rohdes ở Hà Nội;

Câu chuyện Trường Viễn Đông Bác Cổ với việc bảo vệ các di tích lịch sử ở Hà Nội; những điều ít biết về Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội như nơi đây từng được sử dụng làm nơi cách ly người bị dịch hạch; thực hư về quyết định lấp hồ Gươm năm 1925...

Tất nhiên đây không phải là những thông tin hoàn toàn mới và "độc quyền" ở Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) mà bạn đọc có thể tìm thấy rải rác trước đây ở các nguồn khác nhau.

Ngoài ra cuối sách còn có thêm phần phụ lục Bảng tra tên đường, phố, quảng trường, vườn hoa ở Hà Nội trước và sau năm 1954 và Lược dẫn tên các nhân vật người Pháp được đặt làm tên phố, quảng trường, vườn hoa và một số công trình ở Hà Nội trước năm 1954.

Hai phụ lục rất hữu ích cho tra cứu lẫn những ai muốn tìm hiểu về sự đổi thay khá thú vị về tên đường phố Hà Nội theo những diễn tiến của lịch sử.

Theo GS.NGND Vũ Dương Ninh (Đại học Quốc gia Hà Nội), tác giả Đào Thị Diến từng bảo vệ luận án tiến sĩ tại Pháp, vận dụng phương pháp nghiên cứu khoa học, nghiêm cẩn nên các công trình khảo luận, các bài viết của tác giả về Hà Nội có độ tin cậy cao.

Theo tuoitre.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì của Lào Cai qua nhiều thế hệ.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Ngày 28/4, Hội Nông dân tỉnh phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và Trang trại giai đoạn 2 (FFF II) cùng UBND xã Việt Hồng tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ văn hóa dân gian Chiến khu Vần và Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao thôn 8A. Đây là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển cộng đồng tại địa phương.

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

Thôn Nậm Than (xã Mường Bo) là nơi cư trú của đồng bào dân tộc Mông. Từ bao đời nay, họ đã biết dùng nguyên liệu tự nhiên để làm giấy với kỹ thuật thủ công. Qua nhiều thế hệ, nghề làm giấy ở Nậm Than vẫn bền bỉ được lưu giữ, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, khi những giá trị mới len sâu vào từng bản làng vùng cao, câu chuyện giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống không còn là vấn đề của riêng một cộng đồng, mà trở thành mối quan tâm chung trong hành trình phát triển bền vững.

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên nền tảng nguồn lực di sản được bổ sung và không gian văn hóa giàu bản sắc, các địa phương kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển du lịch.

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

Giữ gìn những nét hoa văn

Giữ gìn những nét hoa văn

Đan lát là một trong những nghề thủ công truyền thống của đồng bào Thái, tạo ra các sản phẩm không chỉ có giá trị sử dụng mà còn mang đậm giá trị thẩm mỹ, văn hóa. Dù nghề đan lát thủ công không còn phát triển mạnh như trước, nhưng ở vùng văn hoá Mường Lò vẫn có những người đang âm thầm gìn giữ, trao truyền nét văn hoá độc đáo này cho thế hệ trẻ.

fb yt zl tw