Hiểu hơn về Hà Nội thời Pháp thuộc

Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) của tác giả Đào Thị Diến cho người đọc hình dung rõ hơn về một số lát cắt của lịch sử Hà Nội thời Pháp thuộc.

Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945).
Cuốn sách Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945).

Đây là cuốn sách tác giả gửi gắm "tình yêu sâu đậm với Hà Nội" của mình tới những độc giả có cùng tình yêu Hà Nội như bà. Tác giả vừa có buổi ra mắt sách tại Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày tiếp quản thủ đô.

Với hơn 30 năm công tác tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, tác giả Đào Thị Diến có cơ hội tiếp cận những tài liệu quý giá từ các phông lưu trữ tiếng Việt lẫn tiếng Pháp.

Nhờ đó cách tiếp cận lịch sử Hà Nội ởHà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) cũng như các cuốn sách khác của tác giả khá độc đáo, riêng biệt: lịch sử được soi chiếu qua lăng kính tài liệu lưu trữ - những tài liệu gốc.

Cuốn sách mang đến cái nhìn tương đối toàn diện về sự "thay da đổi thịt" của Hà Nội trong quá trình trở thành một thành phố hiện đại kiểu phương Tây, trở thành thủ phủ của liên bang Đông Dương thuộc Pháp vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Sách tập hợp 40 bài viết về Hà Nội của tác giả đã đăng trên các báo, tạp chí và trên trang web của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) cho thấy những lát cắt về sự đổi thay của Hà Nội trong giai đoạn bắt đầu từ hai cuộc tấn công thành Hà Nội của quân đội viễn chinh Pháp các năm 1873, 1882 và kết thúc là sự kiện xây dựng công trình khu học xá Đông Dương ở Hà Nội năm 1945 của chính quyền thực dân Pháp.

Sách chia hai phần, phần I gồm năm bài viết về thời kỳ bi tráng trong lịch sử cận đại Việt Nam (1873-1897) qua các sự kiện thành Hà Nội bị quân đội thực dân Pháp tấn công, chiếm đóng và phá hủy.

Phần II gồm 35 bài viết về quá trình biến đổi Hà Nội từ khu nhượng địa thành một "thành phố Pháp", một "Paris thu nhỏ" của chính quyền thực dân.

Đặc biệt, trong phần II, bạn đọc có thể tìm thấy những thông tin thú vị như: Ai mới là tác giả thực sự của cầu Long Biên; tàu điện, xe kéo tay ở Hà Nội thời Pháp thuộc; có bao nhiêu con phố ở Hà Nội từng mang tên đại thi hào Nguyễn Du.

Hay thông tin từng có một con phố mang tên Victor Hugo ở Hà Nội; hành trình xây dựng tấm bia tưởng niệm cha Alexandre De Rohdes ở Hà Nội;

Câu chuyện Trường Viễn Đông Bác Cổ với việc bảo vệ các di tích lịch sử ở Hà Nội; những điều ít biết về Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội như nơi đây từng được sử dụng làm nơi cách ly người bị dịch hạch; thực hư về quyết định lấp hồ Gươm năm 1925...

Tất nhiên đây không phải là những thông tin hoàn toàn mới và "độc quyền" ở Hà Nội thời cận đại - từ nhượng địa đến thành phố (1873-1945) mà bạn đọc có thể tìm thấy rải rác trước đây ở các nguồn khác nhau.

Ngoài ra cuối sách còn có thêm phần phụ lục Bảng tra tên đường, phố, quảng trường, vườn hoa ở Hà Nội trước và sau năm 1954 và Lược dẫn tên các nhân vật người Pháp được đặt làm tên phố, quảng trường, vườn hoa và một số công trình ở Hà Nội trước năm 1954.

Hai phụ lục rất hữu ích cho tra cứu lẫn những ai muốn tìm hiểu về sự đổi thay khá thú vị về tên đường phố Hà Nội theo những diễn tiến của lịch sử.

Theo GS.NGND Vũ Dương Ninh (Đại học Quốc gia Hà Nội), tác giả Đào Thị Diến từng bảo vệ luận án tiến sĩ tại Pháp, vận dụng phương pháp nghiên cứu khoa học, nghiêm cẩn nên các công trình khảo luận, các bài viết của tác giả về Hà Nội có độ tin cậy cao.

Theo tuoitre.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Xây dựng đời sống văn hoá: Dấu ấn từ thực tiễn

Xây dựng đời sống văn hóa: Dấu ấn từ thực tiễn

Nhận thức được nâng lên; nếp sống được định hình lại và văn hóa từng bước trở thành động lực phát triển cộng đồng là chuyển động rõ nét có thể cảm nhận được ở Lào Cai sau 5 năm triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2021 - 2025. Không ồn ào, không phô trương, phong trào đã thấm sâu vào từng gia đình, từng khu dân cư, tạo nên sự thay đổi từ nền tảng xã hội.

Sẵn sàng cho ngày hội Chào Xuân qua biên giới 2026

Sẵn sàng cho ngày hội Chào Xuân qua biên giới 2026

Tỉnh Lào Cai đang gấp rút hoàn tất những khâu cuối cùng, để chào đón Chương trình Giao lưu văn nghệ Chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) - Hồng Hà (Trung Quốc) năm 2026. Với sự chuẩn bị chu đáo, chương trình hứa hẹn sẽ là nhịp cầu hữu nghị rực rỡ sắc xuân.

800 nghệ sĩ, diễn viên tham gia cầu truyền hình chào Xuân Bính Ngọ 2026 - 'Đường Xuân đất Việt'

800 nghệ sĩ, diễn viên tham gia cầu truyền hình chào Xuân Bính Ngọ 2026 - 'Đường Xuân đất Việt'

 Do Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội tổ chức, cầu truyền hình "Đường Xuân đất Việt 2026" mừng Xuân Bính Ngọ sẽ kết nối từ biên giới tới hải đảo, từ Việt Nam ra thế giới, với địa điểm tổ chức chính tại Hà Nội (Cung điền kinh Hà Nội) và 5 điểm cầu: Đặc khu Trường Sa (đảo Song Tử Tây), biên giới (Lô Lô Chải, Lũng Cú, Tuyên Quang), Tây Nguyên (Quân đoàn 34 và Kon Tum), CA Mau (Đất Mũi) và đặc biệt là Nam Sudan (khu vực Bentiu). 

Tiểu thương phường Lào Cai tất bật đưa hoa ra chợ Tết

Tiểu thương phường Lào Cai tất bật đưa hoa ra chợ Tết

Dù đến ngày 1/2 chợ hoa Xuân phường Lào Cai mới chính thức khai hội, nhưng không khí Tết đã rộn ràng trên tuyến đường An Dương Vương. Từ sáng sớm đến tối muộn, các chuyến xe chở đầy hoa liên tục tập kết về khu vực chợ; tiểu thương khẩn trương bốc xếp, sắp đặt và chăm sóc từng chậu hoa với mong muốn mang sắc xuân đẹp nhất đến người dân phố núi.

Hơn 1.000 học sinh được hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn

Hơn 1.000 học sinh được hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn

Trong 2 ngày (30 - 31/1), Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Lào Cai - Cam Đường và Công ty Honda Việt Nam tổ chức chương trình giáo dục kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông và hướng dẫn kỹ năng lái xe gắn máy an toàn cho học sinh.

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa dân tộc

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa dân tộc

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 80) xác định mục tiêu chung: “Đẩy mạnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học, hiện đại”. Ở Lào Cai, tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng quyết tâm và nỗ lực trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Giữ hồn di sản trong nhịp sống hiện đại

Giữ hồn di sản trong nhịp sống hiện đại

Giữa nhịp sống hiện đại đang chuyển động từng ngày, khi các giá trị mới liên tục hình thành và lan tỏa, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống trở thành yêu cầu cấp thiết.

Thông tin về các đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Thông tin về các đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp

“Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp” của tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long, do Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành, là cuốn cẩm nang hữu ích, cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân những thông tin cơ bản về 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã hiện nay.

Lan tỏa tình yêu Lào Cai bằng các sáng tác văn học trẻ

Lan tỏa tình yêu Lào Cai bằng các sáng tác văn học trẻ

Giữa 425 tác phẩm tham dự Cuộc thi sáng tác văn học online năm 2025 với chủ đề “Lào Cai - vươn tới tương lai”, học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ đã ghi dấu ấn ấn tượng khi giành 1 giải Nhất và 2 giải Khuyến khích. Thành tích không chỉ khẳng định chất lượng giáo dục của nhà trường mà còn thể hiện tình yêu quê hương Lào Cai được người trẻ gửi gắm qua những trang viết sáng tạo và đầy trách nhiệm.

Bảo tàng tỉnh Lào Cai sẵn sàng đón khách dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Bảo tàng tỉnh Lào Cai sẵn sàng đón khách dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bảo tàng tỉnh Lào Cai được xác định là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động chào đón năm mới của tỉnh. Những ngày này, tập thể cán bộ, viên chức Bảo tàng đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, nội dung trưng bày và phương án tổ chức, sẵn sàng phục vụ nhu cầu tham quan, trải nghiệm văn hóa của Nhân dân và du khách.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.

Bảo tồn văn hóa Tày từ những dự án khoa học kỹ thuật

Bảo tồn văn hóa Tày từ những dự án khoa học kỹ thuật

Bằng nhiệt huyết và tư duy logic, thế hệ trẻ tại các trường học đang trở thành những "người giữ lửa" đầy sáng tạo cho văn hóa dân tộc Tày. Từ những dự án khoa học kỹ thuật, các em đã đưa hồn dân tộc vào nhịp sống hiện đại bằng giải pháp thiết thực...

fb yt zl tw