Giới nghiên cứu: Virus gây bệnh đậu mùa khỉ đang biến đổi nhanh hơn bình thường

Theo giới nghiên cứu, biến thể mới của virus gây bệnh đậu mùa khỉ (mpox) được gọi là clade 1b lây lan ở CHDC Congo và các nước láng giềng đang biến đổi nhanh hơn dự đoán và thường xảy ra ở những khu vực thiếu nguồn lực để thực hiện các biện pháp giám sát và phòng ngừa dịch bệnh.

Hình ảnh virus đậu mùa khỉ dưới kính hiển vi. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Các nhà khoa học từ Mỹ, châu Âu và châu Phi cho rằng việc biến đổi như vậy cũng có nghĩa là sự biến đổi của virus, mức độ nghiêm trọng và cách thức virus lan truyền vẫn là “ẩn số”, do đó làm cản trở nỗ lực ngăn chặn dịch bệnh.

Bệnh đậu mùa khỉ đã xuất hiện ở một số quốc gia châu Phi kể từ năm 1970. Tuy nhiên, hàng chục năm sau đó bệnh này chưa được cộng đồng khoa học và y tế công cộng lưu tâm cho đến khi bùng phát dịch bệnh đậu mùa khỉ trên phạm vi toàn cầu, buộc WHO tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu từ tháng 7/2022 đến tháng 5/2023. Đây là mức cảnh báo cao nhất mà WHO đưa ra đối với một dịch bệnh. Sau đó, đến ngày 14/8 vừa qua, WHO đã ban bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu do bệnh mpox bùng phát ở các nước châu Phi với sự xuất hiện của biến thể clade 1b vốn gây quan ngại toàn cầu vì có khả năng lây lan nhanh chóng và có nguy cơ gây tử vong cao hơn.

Clade 1b là biến thể của chủng đặc hữu clade 1 gây bệnh đậu mùa khỉ. Chủng clade 1 lây nhiễm qua tiếp xúc với động vật mắc bệnh và chủng này đã gây ra các đợt bùng phát dịch trong phạm vi CHDC Congo trong hàng chục năm qua.

Bệnh thường gây ra các triệu chứng giống như cúm và các vết loét có mủ. Thông thường bệnh ở thể nhẹ, tuy nhiên vẫn có nguy cơ gây tử vong hay dẫn tới biến chứng nghiêm trọng đối với nhiều trường hợp, đặc biệt là trẻ em, thai phụ và những người có hệ miễn dịch suy yếu, như những người có HIV.

Theo WHO, từ đầu năm đến nay, CHDC Congo đã ghi nhận hơn 18.000 ca nghi mắc chủng đặc hữu clade 1 và biến thể clade 1b của chủng này cùng với 615 trường hợp tử vong. Hồi tháng trước, đã có 222 trường hợp được xác nhận mắc biến thể clade 1b tại 4 quốc gia ở châu Phi. Cơ quan y tế Thụy Điển ngày 15/8 xác nhận ca đầu tiên nhiễm biến thể clade 1b tại quốc gia châu Âu này. Đây cũng là trường hợp đầu tiên ở bên ngoài châu Phi nhiễm biến thể mới này của virus gây bệnh đậu mùa khỉ. Tiếp đó, ngày 22/8, Thái Lan đã xác nhận trường hợp được biết đến là ca đầu tiên ở châu Á nhiễm biến thể clade 1b của virus gây bệnh đậu mùa khỉ. Đây cũng là ca thứ hai nhiễm clade 1b được xác nhận bên ngoài châu Phi.

Ông Dimie Ogoina - chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại bệnh viện Đại học Niger Delta ở Nigeria đồng thời là Chủ tịch Ủy ban ứng phó khẩn cấp về bệnh đậu mùa khỉ của WHO bày tỏ quan ngại về thực tế rằng virus dường như đang biến đổi và tạo ra những chủng mới. Ông Ogoina cho rằng nếu không nắm rõ được cách thức biến đổi của virus thì cộng đồng y tế sẽ gặp khó khăn trong việc giải quyết những vấn đề liên quan đến cách thức lây truyền, mức độ nghiêm trọng của bệnh cũng như các yếu tố rủi ro.

Giải trình tự gene của các ca nhiễm biến thể clade 1b, mà WHO ước tính xuất hiện vào giữa tháng 9/ 2023, cho thấy chúng mang một đột biến được gọi là APOBEC3 (một enzyme thuộc họ protein). Theo Tiến sĩ Miguel Paredes - chuyên nghiên cứu về quá trình biến đổi của virus gây bệnh đậu mùa khỉ tại Trung tâm nghiên cứu ung thư Fred Hutchison (Mỹ), virus gây ra bệnh đậu mùa khỉ thường chậm đột biến, nhưng các đột biến do APOBEC thúc đẩy có thể làm tăng tốc quá trình tiến hóa của virus.

Theo ông Paredes, tất cả các trường hợp bệnh đậu mùa khỉ lây từ người này sang người khác đều có dấu hiệu đột biến APOBEC nói trên, đồng nghĩa với việc virus gây bệnh đậu mùa khỉ đang đột biến nhanh hơn một chút so với những gì mà giới nghiên cứu dự đoán.

Theo Tiến sĩ Salim Abdool Karim - nhà nghiên cứu dịch tễ học ở Nam Phi đồng thời là Chủ tịch Ủy ban cố vấn bệnh đậu mùa khỉ của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi, các biến thể clade 1b và clade 2b về cơ bản có thể được coi là một bệnh lây truyền qua đường tình dục. Hầu hết các trường hợp nhiễm đột biến thể clade 1b là ở người trưởng thành.

Virus cũng có thể lây lan qua tiếp xúc gần với người mắc bệnh. Vì vậy, đó có thể là nguyên nhân khiến nhiều trẻ em bị nhiễm biến thể clade 1b, đặc biệt là ở Burundi và trong các trại tị nạn ở miền Đông CHDC Congo, nơi điều kiện vệ sinh kém và môi trường sống đông đúc có thể đã khiến dịch bệnh lây lan nhanh.

Tuy nhiên, nhiều nước ở châu Phi cũng không có đủ trang thiết bị cần thiết để theo dõi và giám sát dịch bệnh. Các nhà khoa học theo dõi các đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ ở châu Phi cho biết họ thậm chí không có đủ các hóa chất cần thiết để làm xét nghiệm chẩn đoán. Trong khi đó, biến thể clade 1b có thể dễ dàng “lọt lưới” ngay cả phương pháp xét nghiệm này. Ngoài ra, khoảng 50% số trường hợp ở miền Đông CHDC Congo nơi biến thể clade 1b đang lưu hành, chỉ được các bác sĩ chẩn đoán mà không có xác nhận qua xét nghiệm.

Vì vậy, giới nghiên cứu kêu gọi các nước và tổ chức quốc tế cũng như khu vực cần khẩn trương triển khai công tác nghiên cứu, lập kế hoạch ứng phó, bao gồm các chiến lược tiêm chủng, nếu không, nỗ lực kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh sẽ gặp không ít khó khăn.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khi kỳ nghỉ hè trở thành những ngày nằm viện

Khi kỳ nghỉ hè trở thành những ngày nằm viện

Mùa hè luôn là khoảng thời gian được trẻ em mong đợi nhất. Thế nhưng, đây cũng là thời điểm số trẻ nhập viện vì tai nạn thương tích gia tăng. Ghi nhận tại Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Lào Cai, dù mới nghỉ hè song các phòng bệnh liên tục tiếp nhận những ca cấp cứu do tai nạn ngoài ý muốn, gióng lên hồi chuông cảnh báo với các bậc phụ huynh.

Vụ gần 300 ca ngộ độc bánh mì: Người mua cần chú ý điều gì?

Vụ gần 300 ca ngộ độc bánh mì: Người mua cần chú ý điều gì?

Vụ gần 300 người nhập viện sau khi ăn bánh mì tại một cơ sở ở Đồng Tháp gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, người tiêu dùng cũng cần nhận biết những dấu hiệu mất vệ sinh tại điểm bán để hạn chế nguy cơ ngộ độc.

Bảo Thắng: Khám bệnh miễn phí cho hơn 300 người dân

Bảo Thắng: Khám bệnh miễn phí cho hơn 300 người dân

Hưởng ứng Tháng Nhân đạo năm 2026, ngày 20/6, Hội Chữ thập đỏ xã Bảo Thắng phối hợp với Bệnh viện Nội tiết tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình khám bệnh nhân đạo, tư vấn sức khỏe, cấp phát thuốc miễn phí và tặng quà cho Nhân dân tại Nhà văn hóa thôn Mom Đào. 

Bệnh viện Nội tiết tỉnh khai trương khu lọc máu - thận nhân tạo

Bệnh viện Nội tiết tỉnh khai trương khu lọc máu - thận nhân tạo

Sáng 20/6, Bệnh viện Nội tiết tỉnh tổ chức lễ khai trương khu lọc máu - thận nhân tạo, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc nâng cao năng lực khám, chữa bệnh chuyên sâu, đáp ứng nhu cầu điều trị ngày càng tăng của người dân trên địa bàn tỉnh và các khu vực lân cận.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức thăm và làm việc với Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức thăm và làm việc với Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương

Ngày 19/6, đồng chí Nguyễn Tri Thức - Thứ trưởng Bộ Y tế cùng đoàn công tác đã đến thăm và làm việc với Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương nhằm nắm bắt tình hình hoạt động, chia sẻ những khó khăn, đồng thời định hướng phát triển công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân tại địa phương.

Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh: Nội soi tán sỏi thành công, bảo tồn chức năng thận cho bé 8 tuổi

Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh: Nội soi tán sỏi thành công, bảo tồn chức năng thận cho bé 8 tuổi

Bằng kỹ thuật nội soi tán sỏi ngược dòng, các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh Lào Cai đã điều trị thành công cho bệnh nhi N.G.B. (8 tuổi, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai) bị sỏi niệu quản gây tắc nghẽn, giúp bảo tồn chức năng thận và ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm.

Nhiều mỹ phẩm quen thuộc nằm trong danh sách 45 sản phẩm bị thu hồi trên toàn quốc

Nhiều mỹ phẩm quen thuộc nằm trong danh sách 45 sản phẩm bị thu hồi trên toàn quốc

Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa ban hành các quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy 45 sản phẩm mỹ phẩm của 4 doanh nghiệp do vi phạm quy định về hồ sơ thông tin sản phẩm. Trong danh sách có nhiều mặt hàng quen thuộc như kem chống nắng Anessa, sữa rửa mặt Hadalabo và kem đánh răng Aquafresh.

Bệnh sốt rét từ châu Phi nguy hiểm thế nào?

Bệnh sốt rét từ châu Phi nguy hiểm thế nào?

Thời gian gần đây Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp sốt cao, rét run sau khi trở về từ các quốc gia châu Phi.Các bệnh nhân được chẩn đoán mắc sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium falciparum - thể bệnh nguy hiểm có nguy cơ bệnh nặng và có thể tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bộ Y tế trả lời kiến nghị miễn phí BHYT cho người từ 65 tuổi: Chưa có quy định áp dụng trên toàn quốc

Bộ Y tế trả lời kiến nghị miễn phí BHYT cho người từ 65 tuổi: Chưa có quy định áp dụng trên toàn quốc

Trước kiến nghị miễn phí bảo hiểm y tế (BHYT) cho toàn bộ người dân từ 65 tuổi trở lên, Bộ Y tế cho biết hiện pháp luật chưa có quy định hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho nhóm đối tượng này trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, nhiều địa phương đã chủ động ban hành chính sách riêng nhằm mở rộng diện bao phủ BHYT cho người cao tuổi.

Khát vọng rút ngắn con đường tiếp cận y tế của đồng bào vùng cao Nậm Chày

Khát vọng rút ngắn con đường tiếp cận y tế của đồng bào vùng cao Nậm Chày

Tại vùng cao Nậm Chày, nơi các bản làng nằm cheo leo bên sườn núi, không ít trẻ em vẫn cất tiếng khóc chào đời ngay trong căn nhà gỗ đơn sơ thay vì tại cơ sở y tế. Nơi đây, người bệnh phải đi hàng chục cây số mới mua được thuốc và những người đang cai nghiện ma túy vẫn ngày ngày vượt núi để được uống một liều Methadone. Đằng sau những cung đường quanh co ấy là câu chuyện gian nan tiếp cận y tế và khát khao được chăm sóc sức khỏe của người dân địa phương.

Một giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại

Một giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại

Có những nghĩa cử không ồn ào nhưng đủ sức lan tỏa yêu thương và níu giữ sự sống. Tại Lào Cai, nhiều cán bộ, viên chức, người lao động vẫn đều đặn hiến máu mỗi khi có yêu cầu cấp thiết. Nhân Ngày Thế giới tôn vinh người hiến máu 14/6, câu chuyện của họ cho thấy tinh thần nhân ái và nét đẹp cộng đồng từ những giọt máu hồng.

Chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ rối loạn giấc ngủ khi theo dõi World Cup 2026

Chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ rối loạn giấc ngủ khi theo dõi World Cup 2026

World Cup 2026 dự kiến diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico có thể khiến nhiều khán giả tại châu Á phải thức khuya hoặc dậy sớm để theo dõi các trận đấu. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người hâm mộ cần chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hạn chế nguy cơ rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.

fb yt zl tw