Tại Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh, số lượng bệnh nhân ghi nhận đến khám tăng. Năm 2024, bệnh viện tiếp nhận 880.000 lượt khám, dự kiến năm 2025 sẽ tăng thêm khoảng 200.000 lượt, đạt khoảng 1.080.000 lượt khám. Số ca ung thư mới mắc trong năm 2025 ước tính hơn 42.000 ca, trong đó ung thư tuyến giáp chiếm tỷ lệ cao nhất 23%.
Lý giải nguyên nhân, TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh cho rằng, yếu tố quan trọng nhất là kỹ thuật phát hiện ngày càng tốt hơn. Trước đây, khối u tuyến giáp thường phải 1 - 2 cm (10 - 20 mm) mới được phát hiện. Hiện nay, chỉ cần khối u 3 - 4 mm đã có thể phát hiện qua siêu âm, sau đó làm tế bào học để xác định chẩn đoán ung thư.
Theo thống kê GLOBOCAN 2022, Việt Nam ghi nhận hơn 6.120 ca ung thư tuyến giáp mới mỗi năm, với sự chênh lệch giới tính rõ rệt, tỷ lệ mắc ở nữ cao gấp ba lần nam. Dù số ca mắc tăng, ung thư tuyến giáp được đánh giá là loại ung thư có tiên lượng tốt, với tỷ lệ sống thêm 5 năm trên 90% nếu phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ.
“Ung thư tuyến giáp do phát hiện sớm nên điều trị rất đơn giản. Phẫu thuật cắt thùy có thể giải quyết bệnh và tỷ lệ thành công lên tới 98% nếu phát hiện ở giai đoạn sớm. Vì vậy, nếu không may mắc ung thư tuyến giáp thì người dân cũng không phải quá lo lắng”, TS.BS Diệp Bảo Tuấn nói.
Về lo ngại cho rằng tiếp xúc nhiều với CT và X-quang làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp, TS.BS Diệp Bảo Tuấn cho biết, một trong những nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp là phơi nhiễm bức xạ ion hóa. Tuy nhiên, với các kỹ thuật chụp X-quang hiện nay, liều tia rất thấp. Ví dụ, một lần chụp phim phổi chỉ diễn ra khoảng 1/1000 giây và liều tia đó không đủ gây ảnh hưởng.
TS.BS Diệp Bảo Tuấn cho biết thêm, vẫn có những trường hợp đặc biệt như bệnh nhân phải xạ trị hoặc chụp nhiều lần trong thời gian ngắn thì có thể có tác động nhất định. Nhưng với khám định kỳ hàng năm, một lần chụp phim phổi liều cực thấp thì không đáng lo ngại. Người dân có thể yên tâm khi được bác sĩ chỉ định chụp X-quang.
Theo thống kê, mỗi năm thế giới có khoảng 20 triệu ca ung thư mới và 9,7 triệu ca tử vong. Tại Việt Nam, con số này lần lượt là hơn 180.000 ca mắc mới và hơn 120.000 ca tử vong. Ung thư hiện là nguyên nhân đứng thứ hai gây tử vong tại Việt Nam, chỉ sau bệnh tim mạch và tiếp tục là gánh nặng lớn của xã hội.
Bác sĩ chuyên khoa II Võ Đức Hiếu, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh nhận định, số ca ung thư tăng không chỉ phản ánh nguy cơ bệnh tật mà còn cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường phòng ngừa cấp một, kiểm soát môi trường, giảm các thói quen độc hại, mở rộng tầm soát phát hiện sớm và chuẩn bị nguồn lực điều trị cho 20 - 30 năm tới.
Trước dự báo số ca ung thư mới và tử vong có thể tăng lần lượt khoảng 45% và gần 50% vào năm 2045, hệ thống y tế cần có sự chuẩn bị toàn diện. Trong đó, tăng cường khám và tầm soát ung thư, nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị tại các cơ sở y tế, phát triển hệ thống chăm sóc giảm nhẹ ngay từ khi chẩn đoán, cùng các dịch vụ hỗ trợ tâm lý và phục hồi chức năng là những giải pháp quan trọng.
Bên cạnh đó, mở rộng tiếp cận các phác đồ và thuốc điều trị hiện đại, đồng thời thúc đẩy tham gia bảo hiểm y tế toàn dân, cũng là yếu tố cần thiết để giảm gánh nặng ung thư trong thời gian tới.
