Trường Chính trị tỉnh Lào Cai đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Từ chuẩn hóa nhà trường đến đổi mới chất lượng đào tạo

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” và xác định huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng. Lời dạy ấy nhấn mạnh vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng trong xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn phát triển.

Đối với tỉnh Lào Cai, yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngày càng trở nên cấp thiết sau hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Phạm vi quản lý, khối lượng công việc và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ có nhiều thay đổi. Cán bộ cơ sở phải đảm nhận, xử lý công việc ở nhiều lĩnh vực, từ xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, đất đai, đầu tư, an sinh xã hội đến sản xuất, dịch vụ, phát triển kinh tế, chuyển đổi số và giải quyết các vấn đề phát sinh trong đời sống Nhân dân.

Trong bối cảnh đó, ngoài kiến thức lý luận và chuyên môn là nền tảng cần thiết, cán bộ cũng cần phải có khả năng phân tích tình hình, nhận diện vấn đề, lựa chọn phương án xử lý phù hợp, phối hợp giữa các cơ quan và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Điều này đặt ra yêu cầu gắn hoạt động đào tạo, bồi dưỡng với vị trí việc làm và công việc thực tế của người học.

Những năm qua, Trường Chính trị tỉnh Lào Cai từng bước đổi mới hoạt động, đồng thời thực hiện các tiêu chí xây dựng trường chính trị chuẩn. Quá trình chuẩn hóa được triển khai trên nhiều mặt, từ tổ chức, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất đến phương thức quản trị, phương pháp giảng dạy, nghiên cứu khoa học và trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ của từng đơn vị.

Giai đoạn 2021 - 2025, nhà trường tổ chức 228 lớp đào tạo, bồi dưỡng với tổng số 15.109 lượt học viên, trong đó có 76 lớp trung cấp lý luận chính trị với 4.585 học viên và 152 lớp bồi dưỡng với 10.524 học viên. Các lớp học góp phần cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh.

Tuy nhiên, số lớp và lượt học viên mới phản ánh quy mô đào tạo, bồi dưỡng. Chất lượng phải được đánh giá qua mức độ hiểu biết của người học về những vấn đề đặt ra trong công việc, khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn và năng lực thực hiện nhiệm vụ sau khóa học.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân Hằng - Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Lào Cai cho biết, nhà trường đang đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm, phát huy kinh nghiệm thực tiễn của cán bộ đang công tác tại cơ sở. Giảng viên xây dựng tình huống gắn với các vấn đề như phát triển du lịch, dân vận khéo, bảo tồn văn hóa truyền thống, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và quản lý đất đai. Qua trao đổi, phân tích và giải quyết tình huống, giảng viên và học viên từng bước nâng cao khả năng vận dụng kiến thức.

Đưa thực tiễn vào bài giảng, phát huy vai trò người học

Đổi mới đào tạo lý luận chính trị đòi hỏi khắc phục lối dạy thiên về truyền đạt một chiều, tạo điều kiện để người học trao đổi, phân tích và vận dụng kiến thức. Phần lớn học viên đang công tác tại các cơ quan, đơn vị, địa phương; kinh nghiệm thực tiễn của họ là nguồn tư liệu giúp làm phong phú nội dung giảng dạy.

Trên cơ sở chương trình khung do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành, Trường Chính trị tỉnh chú trọng cập nhật các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và định hướng phát triển của tỉnh. Một số chuyên đề được bổ sung gắn với đặc thù của tỉnh miền núi, biên giới, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Các nội dung về phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch cộng đồng, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ chủ quyền biên giới, chuyển đổi số và xây dựng tổ chức đảng ở cơ sở được đưa vào giảng dạy, thảo luận. Đây cũng là những vấn đề để học viên vận dụng kiến thức, rèn luyện tư duy lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Từ yêu cầu đó, các phương pháp giảng dạy tích cực như nêu vấn đề, thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống và khảo sát thực tế được chú trọng hơn. Học viên được khuyến khích phân tích nguyên nhân, trao đổi quan điểm, đề xuất giải pháp; giảng viên giữ vai trò định hướng, cung cấp cơ sở lý luận và giúp người học nhìn nhận vấn đề có hệ thống.

Cách tiếp cận này cũng tạo điều kiện để kinh nghiệm của học viên được đưa vào trao đổi tại lớp. Những vướng mắc trong công tác kiểm tra, giám sát, giải quyết thủ tục hành chính, quản lý nhà nước hay vận động Nhân dân được xem xét, đối chiếu với lý luận và quy định hiện hành. Qua đó, việc học không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn hỗ trợ người học tìm kiếm cách giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong công việc.

Đồng chí Bùi Văn Đức - Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Hợp Thành, học viên Lớp Bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp phòng - lớp 2, năm 2026, cho biết khóa học giúp bản thân nhận thức sâu sắc hơn rằng năng lực quản lý không chỉ thể hiện ở giải quyết công việc thường xuyên mà còn ở khả năng dự báo, tham mưu đúng và tổ chức thực hiện hiệu quả.

"Bài học quan trọng là phải xác định rõ mục tiêu, phân công đúng người, rõ trách nhiệm, kiểm soát tiến độ và đánh giá bằng kết quả; đồng thời biết phân tích nguyên nhân cốt lõi, xử lý tình huống trên cơ sở pháp luật và thực tiễn. Trên cương vị công tác, tôi sẽ vận dụng kiến thức đã học để nâng cao chất lượng tham mưu, đổi mới điều hành, đẩy mạnh chuyển đổi số, chủ động phối hợp và kịp thời tháo gỡ vướng mắc, góp phần xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, vì dân phục vụ".

Đổi mới phương pháp giảng dạy được nhà trường triển khai cùng với việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên. Trường hiện có 73 cán bộ, viên chức, trong đó có 61 giảng viên; 100% giảng viên có trình độ từ thạc sĩ trở lên, 13 người có học vị tiến sĩ và 15 người đang học nghiên cứu sinh; 53 cán bộ, giảng viên đạt chức danh giảng viên chính trở lên.

Đội ngũ giảng viên thường xuyên cập nhật tình hình, nghiên cứu những vấn đề mới phát sinh ở địa phương, tăng cường khảo sát cơ sở và trao đổi với những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Qua đó, nội dung giảng dạy gắn với công việc và vấn đề mà học viên đang gặp phải tại cơ quan, đơn vị, địa phương.

Đây là nguồn lực quan trọng để nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Tuy nhiên, trình độ chuyên môn cần được bổ sung bằng trải nghiệm thực tiễn. Giảng viên phải thường xuyên cập nhật tình hình, nghiên cứu những vấn đề mới phát sinh ở địa phương, tăng cường khảo sát cơ sở và trao đổi với những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Bài giảng có sức thuyết phục không chỉ nhờ kiến thức chính xác mà còn ở khả năng lý giải những vấn đề người học đang gặp phải trong công việc.

Nghiên cứu gắn với nhiệm vụ phát triển của địa phương

Bên cạnh đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn là nhiệm vụ quan trọng, góp phần khẳng định vai trò của Trường Chính trị trong hệ thống chính trị địa phương.

Những kết quả trên cho thấy hoạt động nghiên cứu khoa học được nhà trường quan tâm, triển khai với quy mô đáng kể. Yêu cầu trong giai đoạn tiếp theo là tiếp tục nâng cao chất lượng, đồng thời gắn kết chặt chẽ hơn kết quả với nhu cầu thực tiễn của địa phương.

Lào Cai có những đặc điểm riêng về địa hình, dân cư, kinh tế cửa khẩu, du lịch, quản lý vùng biên giới và phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra những vấn đề về phân công trách nhiệm, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, năng lực cán bộ và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan. Đây là những lĩnh vực cần được nghiên cứu, tổng kết có hệ thống để cung cấp luận cứ phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý.

Giá trị của đề tài thể hiện ở khả năng nhận diện đúng vấn đề thực tiễn, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp có thể vận dụng. Hoạt động nghiên cứu vì vậy cần gắn kết hai chiều: Khái quát kinh nghiệm từ cơ sở thành luận cứ khoa học, đồng thời đưa kết quả nghiên cứu trở lại phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện ở địa phương.

Muốn vậy, hoạt động nghiên cứu cần gắn chặt với các cơ quan, đơn vị, địa phương. Giảng viên cần được tạo điều kiện tiếp cận thực tiễn; cơ quan sử dụng cán bộ chủ động đề xuất những vấn đề đang vướng mắc. Các kết quả nghiên cứu cần được trao đổi, phản biện và đánh giá về khả năng áp dụng. Khi mối liên hệ này được duy trì thường xuyên, kết quả nghiên cứu sẽ bổ sung tư liệu cho bài giảng, đồng thời góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn. Qua đó, Trường Chính trị tỉnh phát huy vai trò vừa là cơ sở đào tạo, bồi dưỡng, vừa là nơi nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, tham gia tư vấn về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Việc trở thành trường chính trị đầu tiên trong cả nước đạt chuẩn mức 2 tạo thêm điều kiện để Trường Chính trị tỉnh Lào Cai phát triển đồng bộ hơn về đội ngũ, phương pháp đào tạo và hoạt động nghiên cứu. Với định hướng gắn đào tạo với thực tiễn, kết hợp nâng cao năng lực giảng viên với đổi mới phương pháp và tăng cường nghiên cứu khoa học, nhà trường có cơ sở để tiếp tục khẳng định vai trò trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, góp phần xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.