Dưới cái nắng gay gắt của tháng 4, tại các khu công nghiệp trọng điểm của tỉnh, nhịp độ sản xuất vẫn duy trì hối hả nhưng có sự thay đổi rõ rệt trong sơ đồ vận hành. Theo Chỉ thị tăng cường tiết kiệm năng lượng của UBND tỉnh ban hành đầu quý II/2026, mục tiêu tiết kiệm điện đã được cụ thể hóa bằng con số áp đặt trực tiếp lên các ngành trọng điểm như thép, hóa chất, phốt pho.
Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp lớn trên địa bàn đã hoàn tất ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải phi thương mại (DR). Đây là bước đi mang tính cam kết chính trị và kinh tế cao, khi các đơn vị sẵn sàng tiết giảm công suất theo yêu cầu của ngành điện trong tình huống khẩn cấp, góp phần trực tiếp vào việc tránh nguy cơ quá tải cục bộ.
Tại xưởng sản xuất của Công ty TNHH Hapaco Yên Sơn (xã Trấn Yên) tiếng máy nghiền bột giấy vẫn rền vang nhưng hệ thống điều khiển nay đã khác trước. Thay cho những bảng điện vận hành thủ công là hệ thống biến tần tự động hiện đại.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, chúng tôi xác định tiết kiệm điện là giải pháp then chốt để giảm giá thành, nâng cao thu nhập cho người lao động. Từ năm 2025 đến nay, công ty đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng thay thế hệ thống vận hành thủ công bằng biến tần tự động, đặc biệt là ở dây chuyền nghiền giấy đế vốn tiêu thụ năng lượng rất lớn. Qua 8 tháng vận hành, hệ thống mới giúp giảm 10% điện năng, tiết kiệm từ 50 đến 70 triệu đồng mỗi tháng. Giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần kéo dài đáng kể tuổi thọ thiết bị.
Bài toán của Hapaco Yên Sơn cũng là bài toán chung của nhiều đơn vị khai thác, chế biến khoáng sản tại Lào Cai. Khi chi phí năng lượng chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, việc tiết kiệm điện trở thành biện pháp hữu hiệu trong thực tiễn cạnh tranh. Một trong những giải pháp kỹ thuật hiệu quả nhất được áp dụng đồng loạt là dịch chuyển khung giờ sản xuất. Thay vì vận hành tối đa công suất vào hai khung giờ “nóng” là 13h00 - 15h00 và 20h00 - 23h00, các doanh nghiệp đã chủ động dồn lực sản xuất vào khung giờ thấp điểm sau 22h đêm đến sáng sớm hôm sau. Cách làm này đã giúp giảm áp lực cho hệ thống truyền tải của Công ty Điện lực Lào Cai và giúp doanh nghiệp hưởng mức giá điện thấp điểm, từ đó tối ưu hóa chi phí sản xuất.
Tại Công ty TNHH MTV Đá trắng Bảo Lai (xã Yên Bình) tinh thần tiết kiệm điện được triển khai quyết liệt từ khối văn phòng đến phân xưởng. Với mức tiêu thụ điện năng hàng tháng dao động từ 3,5 đến 4 tỷ đồng vào mùa cao điểm, mỗi đơn vị điện tiết kiệm được đều có ý nghĩa sống còn đối với mục tiêu tăng trưởng 30% trong năm 2026.
Hưởng ứng tinh thần tiết kiệm điện của tỉnh, chúng tôi chủ động hạn chế sản xuất vào giờ cao điểm và dồn lực vào các khung giờ thấp điểm để giảm áp lực cho hệ thống lưới điện quốc gia. Hiện tại, với mức tiêu thụ từ 3,5 đến 4 tỷ đồng tiền điện mỗi tháng, công ty đang khẩn trương triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà để thay thế một phần điện lưới. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để đơn vị vừa giảm chi phí sản xuất, vừa hướng tới mục tiêu tăng trưởng 30% trong năm 2026
Sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp là kết quả của sự chỉ đạo sát sao và phân công nhiệm vụ rõ ràng từ bộ máy chính quyền tỉnh. Không dừng lại ở việc tuyên truyền suông, UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành để tạo ra hệ sinh thái sử dụng năng lượng hiệu quả.
Đồng chí Giám đốc Sở Công Thương Lào Cai trực tiếp chủ trì việc rà soát danh sách các phụ tải lớn, đồng thời thúc đẩy các dự án điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu. Song song đó, Sở Xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn bố trí hạ tầng trạm sạc điện tại các khu đô thị và bến bãi, hướng tới hoàn thành chính sách khuyến khích xe buýt điện vào tháng 9/2026.
Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò nòng cốt cho các ứng dụng đổi mới sáng tạo, tập trung vào công nghệ pin lưu trữ và động cơ hiệu suất cao. Đặc biệt, Sở Tài chính đã vào cuộc tham mưu cơ chế khuyến khích tài chính, giúp doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong việc tiếp cận các nguồn vốn đầu tư tiết kiệm năng lượng.
Công tác quản lý hành chính và văn hóa tiết kiệm cũng được siết chặt. Tại các khu vực văn phòng, việc cài đặt nhiệt độ điều hòa không thấp hơn 26 - 27°C và tắt hoàn toàn thiết bị khi ra khỏi phòng đã trở thành quy định bắt buộc.
Công ty Điện lực Lào Cai phối hợp cùng các doanh nghiệp thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ, rà soát hành lang an toàn lưới điện để giảm thiểu tổn thất điện năng. Mục tiêu đặt ra cụ thể: đưa tỷ lệ tổn thất điện năng xuống mức ≤ 3,3% vào năm 2030, với kế hoạch chi tiết phải hoàn thành ngay trong quý IV/2026.
Việc tiết kiệm năng lượng tại Lào Cai hiện nay không chỉ là giải pháp tình thế trong mùa nắng nóng mà đã trở thành chiến lược phát triển bền vững. Từ sự chủ động của các doanh nghiệp đến những chính sách đồng bộ của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc hướng dẫn xử lý chất thải từ pin năng lượng. Kết quả của những nỗ lực này không chỉ dừng lại ở những con số hàng chục tỷ đồng tiền điện được tiết kiệm mỗi tháng hay số megawat công suất được giảm tải cho lưới điện quốc gia. Quan trọng hơn, đó là sự khẳng định về bản lĩnh của cộng đồng doanh nghiệp Lào Cai trong việc thích ứng với những biến động của thị trường và điều kiện địa chính trị.
