Đi lễ hội Khô Già Già nghe truyền thuyết ngựa thần

Đầu tháng 6 âm lịch, các thôn, bản người Hà Nhì trên vùng cao Bát xát lại tưng bừng tổ chức lễ hội Khô Già Già, cầu cho mùa màng tươi tốt. Điều ít người biết là lễ hội xuất phát từ một truyền thuyết kỳ bí về ngựa thần trên núi Gạ Tà Mò.

Ngày 29/6/2023, tức ngày Ngọ đầu tiên (ngày con ngựa) của tháng 6 âm lịch (năm nay nhuận 2 tháng Hai nên ngày này rơi vào 12 tháng 5 âm lịch) , các gia đình người Hà Nhì trong các thôn, bản ở xã Y Tý, huyện Bát Xát lại rộn ràng chuẩn bị các lễ vật bày lên chiếc mâm mây truyền thống mang ra lán công viên tham gia nghi lễ cúng thần trong lễ hội Khô Già Già.

1.jpg
Thanh niên người Hà Nhì lấy cỏ lợp lại lán công viên trong ngày đầu tiên của lễ hội Khô Già Già.
2.jpg
Các thôn, bản đều mổ trâu hiến tế thần linh trong lễ hội Khô Già Già.

Dưới chân cột đu, hai thầy cúng trịnh trọng bày lễ vật dâng cúng thần linh, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, trong đó không thể thiếu một đấu thóc và một nắm cỏ xanh để cúng ngựa thần trên đỉnh núi thiêng Gạ Tà Mò (núi Ngựa).

3.jpg
Các gia đình người Hà Nhì làm lễ cúng tổ tiên.

Nghệ nhân ưu tú Ly Seo Chơ, thôn Lao Chải, xã Y Tý chia sẻ: Truyền thuyết của người Hà Nhì kể lại rằng, từ xa xưa, người Hà Nhì đã đến Y Tý định cư và khai khẩn đất đai, làm ruộng bậc thang, cấy lúa dưới thung lũng Thề Pả, gần cầu Thiên Sinh. Năm đó, thời tiết hạn hán, không một hạt mưa, cỏ cây khô héo, cây ngô, cây lúa trồng dưới thung lũng Thề Pả không ra bông, ra bắp. Cuộc sống người Hà Nhì rất khó khăn vì mùa màng thất thu. Các thầy cúng bảo rằng trên núi Gạ Tà Mò có con ngựa thần thường xuyên bay xuống thung lũng Thề Pả quấy phá, ăn lúa, ngô của bà con làm cho ngô, lúa không ra hạt được. Vì thế, phải làm lễ cúng thần ngựa trên đỉnh núi kia.

11.jpg
Mỗi gia đình chuẩn bị một mâm lễ vật tham gia lễ cúng chung của thôn tại lán công viên.
5.jpg
Lễ vật gồm các loại nông sản do gia đình sản xuất được.

Làm theo lời thầy cúng, người Hà Nhì tổ chức lễ cúng linh đình, thôn nào cũng mổ trâu làm mâm cúng chung, mỗi gia đình chuẩn bị một mâm cúng riêng để cúng ở khu rừng công viên của thôn. Lễ vật gồm có thịt trâu, rượu, gạo, các loại nông sản mà bà con làm được để dâng cúng các vị thần linh. Cùng với đó, dưới chân cột đu phải đặt một đấu thóc và nắm cỏ xanh làm lý, cầu mong ngựa thần nhận lễ vật, không xuống phá ngô, lúa của bà con. Sau khi cúng xong, người Hà Nhì ở một số thôn còn đặt con hổ đá (Hà Gừ) đối diện với phía đỉnh núi đá không cho ngựa thần xuống phá mùa màng nữa. Kể từ đó, mùa màng luôn tươi tốt, người Hà Nhì có cuộc sống ấm no hơn.

6.jpg
Đấu thóc và nắm cỏ để cúng ngựa thần trên núi Gạ Tà Mò.

Xuất phát từ truyền thuyết về ngựa thần và lễ cúng từ xa xưa, đời này truyền đời khác, hằng năm cứ đến tháng 6 âm lịch người Hà Nhì ở Y Tý và các xã khác như Nậm Pung, Trịnh Tường, A Lù lại tổ chức Lễ hội Khô Già Già cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

7.jpg
Sau lễ cúng, đại diện các gia đình liên hoan trong lán công viên, trao đổi công việc lao động, sản xuất.

Đến với lễ hội Khô Già Già, cùng với nghe truyền thuyết về ngựa thần, du khách còn được trải nghiệm nhiều hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc. Ngày Thìn đầu tiên của tháng 6 âm lịch, các thanh niên trong bản tập trung sửa lại lán công viên. Ngày thứ hai bà con mổ trâu chia thịt cho các gia đình về làm lễ cúng tổ tiên. Ngày thứ 3 của lễ hội là ngày Ngọ (ngày con ngựa), các gia đình đều chuẩn bị mâm lễ vật là các nông sản do gia đình sản xuất được tham gia lễ cũng chung của thôn, dâng lễ vật lên các vị thần linh (thần đất, thần nước, thần rừng). Riêng đấu thóc và nắm cỏ tươi là để cúng thần ngựa trên núi Gạ Tà Mò.

8.jpg
Trẻ em tham gia trò chơi đu quay trong lễ hội Khô Già Già ở Y Tý.
9.jpg
Lễ hội Khô Già Già là dịp du khách được trải nghiệm bản sắc dân tộc và các món ẩm thực của dân tộc Hà Nhì.

Kết thúc phần lễ, trong 2 ngày tiếp theo, người dân và du khách được tham gia phần hội với các trò chơi dân tộc độc đáo như đu quay, đu dây, kéo co, đi cà kheo…Các gia đình vui vẻ mời bạn bè, du khách đến thăm nhà và thưởng thức những món ăn ngon mang đậm hương vị của núi rừng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nhịp sống mới dưới chân đèo Khau Phạ

Nhịp sống mới dưới chân đèo Khau Phạ

Sau 14 năm tổ chức, Festival Dù lượn tại đèo Khau Phạ (xã Tú Lệ) đã trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với ruộng bậc thang Mù Cang Chải, cũng là sự kiện hấp dẫn có “thương hiệu” của địa phương. Từ đây, mỗi ngày mới của người dân sinh sống ở khu vực dưới chân đèo bắt đầu không chỉ với tiếng cuốc, tiếng dao phát nương, mà còn có cả tiếng nói cười của du khách từ khắp nơi đổ về trải nghiệm mùa vàng, bay dù lượn và khám phá văn hóa vùng cao.

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Vân Sam - đi tìm khoảng lặng giữa mây ngàn

Vân Sam - đi tìm khoảng lặng giữa mây ngàn

Có những ngày, phố xá trở nên chật chội không phải vì dòng người đông đúc, mà vì tâm trí quá tải bởi những lo toan... Trước bộn bề, nhịp hối hả của cuộc sống, tôi đã tìm ra mình cho mình một "liều thuốc" tâm hồn, sạc thêm năng lượng. Và Vân Sam - đỉnh núi mới được cắm chóp với độ cao 2.800m đã thôi thúc tôi chinh phục.

Bên dòng Nậm Lùng

Bên dòng Nậm Lùng

Từ đỉnh núi mây phủ, dòng Nậm Lùng trong veo len qua xã Tú Lệ như mạch nguồn nuôi dưỡng cả vùng thung lũng trù phú dưới chân đèo Khau Phạ. Dòng nước ấy không chỉ tưới mát cho cánh đồng nếp nổi tiếng bao đời mà còn âm thầm lưu giữ ký ức, nếp sinh hoạt và văn hóa canh tác của người Thái nơi đây.

Đông Cuông - điểm hẹn hấp dẫn mùa hè

Đông Cuông - điểm hẹn hấp dẫn mùa hè

Xã Đông Cuông (Lào Cai) đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch Tây Bắc với sự kết hợp hài hòa giữa du lịch tâm linh và du lịch sinh thái trải nghiệm. Không chỉ nổi tiếng với đền Đông Cuông - trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu của vùng Tây Bắc, nơi đây còn sở hữu nhiều thắng cảnh thiên nhiên hoang sơ, những dòng thác kỳ vĩ cùng không gian văn hóa cộng đồng giàu bản sắc, thu hút đông đảo du khách trong mùa hè 2026.

Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng Giải leo ruộng bậc thang “Dấu chân mùa nước đổ” thành sự kiện thường niên

Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng Giải leo ruộng bậc thang “Dấu chân mùa nước đổ” thành sự kiện thường niên

Tại Hội nghị thường kỳ lần thứ 10 ngày 11/5, sau khi xem xét Báo cáo số 50-BC/VPTU ngày 10/5/2026 của Văn phòng Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã thảo luận và cơ bản thống nhất về tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm theo nội dung Báo cáo; đồng thời giao Đảng ủy UBND tỉnh khẩn trương nghiên cứu xây dựng Giải leo ruộng bậc thang “Dấu chân mùa nước đổ” tại xã Mù Cang Chải trở thành sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch thường niên đặc sắc của tỉnh.

Ngòi Tu bình yên níu chân du khách

Ngòi Tu bình yên níu chân du khách

Trong bối cảnh nhiều điểm đến đang dần trở nên quen thuộc theo hướng hiện đại, thì Ngòi Tu - bản nhỏ ven hồ Thác Bà lại chọn một con đường khác: giữ nguyên vẻ mộc mạc, bình yên. Chính điều đó đã trở thành sức hút đặc biệt khiến không ít du khách, nhất là du khách quốc tế không chỉ ghé thăm mà còn quay trở lại nhiều lần.

“Viên ngọc xanh” chờ được “đánh thức”

“Viên ngọc xanh” chờ được “đánh thức”

Ẩn sâu giữa đại ngàn vùng giáp ranh Púng Luông - Nả Háng (xã Chế Tạo), Tà Cây Đằng thuộc Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Mù Cang Chải là nơi lưu giữ hàng nghìn cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Những cây pơ mu, thiết sam cổ không chỉ tạo nên giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học mà còn mở ra tiềm năng lớn cho phát triển du lịch sinh thái. Tuy nhiên, làm thế nào để đánh thức “viên ngọc xanh” này mà không làm “tổn thương” màu xanh nguyên bản của đại ngàn vẫn là bài toán lớn đặt ra với địa phương.

Sa Pa: Một trong những điểm du lịch hè 2026 cho gia đình nhiều thế hệ

Sa Pa: Một trong những điểm du lịch hè 2026 cho gia đình nhiều thế hệ

Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian lý tưởng để nghỉ ngơi sau những tháng ngày học tập, làm việc căng thẳng mà còn là dịp để các gia đình nhiều thế hệ cùng quây quần, tận hưởng những chuyến đi ý nghĩa bên nhau. Những năm gần đây, xu hướng du lịch gia đình đang có sự thay đổi rõ rệt khi nhiều người ưu tiên các điểm đến thiên nhiên, khí hậu mát mẻ và nhịp sống thư thái thay vì lịch trình di chuyển dày đặc.

Mù Cang Chải hướng tới phát triển du lịch bền vững

Mù Cang Chải hướng tới phát triển du lịch bền vững

Từ mảnh đất vùng cao chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, Mù Cang Chải đang từng bước chuyển dịch sang phát triển kinh tế du lịch. Địa phương đã cụ thể hóa nghị quyết phát triển du lịch bằng những giải pháp sát thực tế, lấy người dân làm trung tâm, lấy bản sắc văn hóa làm nền tảng và hướng tới phát triển bền vững.

Mini talkshow du lịch xanh: Phụ nữ bản địa Lào Cai lan tỏa sinh kế bền vững

Mini talkshow du lịch xanh: Phụ nữ bản địa Lào Cai lan tỏa sinh kế bền vững

Sáng 15/5, tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai (cơ sở 2), Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai, Trường Cao đẳng Lào Cai và Hiệp hội Du lịch tỉnh tổ chức thành công mini talkshow với chủ đề “Từ bản làng đến du lịch xanh: Câu chuyện của những người phụ nữ làm du lịch ở Lào Cai”.

Lào Cai hướng tới phát triển du lịch bốn mùa, bứt phá từ liên kết vùng và bản sắc văn hóa

Lào Cai hướng tới phát triển du lịch bốn mùa, bứt phá từ liên kết vùng và bản sắc văn hóa

Sau hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 – 01/5/2026, du lịch Lào Cai tiếp tục tăng trưởng ấn tượng với gần 800.000 lượt khách, doanh thu khoảng 2.217 tỷ đồng. Không gian du lịch mở rộng từ Sa Pa, Bắc Hà, phường Lào Cai đến Mù Cang Chải, Nghĩa Lộ, Trạm Tấu… đang tạo nên chuỗi trải nghiệm liên vùng hấp dẫn, đồng thời cho thấy định hướng phát triển du lịch bốn mùa ngày càng rõ nét.

Du lịch mùa nước đổ - nơi vẻ đẹp lao động hòa quyện cùng kỳ quan thiên nhiên

Du lịch mùa nước đổ - nơi vẻ đẹp lao động hòa quyện cùng kỳ quan thiên nhiên

Mùa nước đổ tại các xã Tả Van, Mù Cang Chải, Tú Lệ đang trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp ruộng bậc thang và trải nghiệm nhịp sống lao động của đồng bào vùng cao. Với sự chủ động trong phát triển du lịch của địa phương đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng ngành du lịch tỉnh Lào Cai.

Những bản, làng đáng sống

Những bản, làng đáng sống

Những ngày này, về các bản, làng vùng cao Lào Cai, không khó để bắt gặp hình ảnh du khách rảo bước trên những tuyến đường bê tông sạch đẹp, dừng chân bên những nếp nhà truyền thống được gìn giữ nguyên bản, hay trải nghiệm cuộc sống sinh hoạt cùng người dân địa phương. Một diện mạo mới đang dần hiện hữu - hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc, đủ đầy mà vẫn vẹn nguyên giá trị truyền thống.

fb yt zl tw