Đi lễ hội Khô Già Già nghe truyền thuyết ngựa thần

Đầu tháng 6 âm lịch, các thôn, bản người Hà Nhì trên vùng cao Bát xát lại tưng bừng tổ chức lễ hội Khô Già Già, cầu cho mùa màng tươi tốt. Điều ít người biết là lễ hội xuất phát từ một truyền thuyết kỳ bí về ngựa thần trên núi Gạ Tà Mò.

Ngày 29/6/2023, tức ngày Ngọ đầu tiên (ngày con ngựa) của tháng 6 âm lịch (năm nay nhuận 2 tháng Hai nên ngày này rơi vào 12 tháng 5 âm lịch) , các gia đình người Hà Nhì trong các thôn, bản ở xã Y Tý, huyện Bát Xát lại rộn ràng chuẩn bị các lễ vật bày lên chiếc mâm mây truyền thống mang ra lán công viên tham gia nghi lễ cúng thần trong lễ hội Khô Già Già.

1.jpg
Thanh niên người Hà Nhì lấy cỏ lợp lại lán công viên trong ngày đầu tiên của lễ hội Khô Già Già.
2.jpg
Các thôn, bản đều mổ trâu hiến tế thần linh trong lễ hội Khô Già Già.

Dưới chân cột đu, hai thầy cúng trịnh trọng bày lễ vật dâng cúng thần linh, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, trong đó không thể thiếu một đấu thóc và một nắm cỏ xanh để cúng ngựa thần trên đỉnh núi thiêng Gạ Tà Mò (núi Ngựa).

3.jpg
Các gia đình người Hà Nhì làm lễ cúng tổ tiên.

Nghệ nhân ưu tú Ly Seo Chơ, thôn Lao Chải, xã Y Tý chia sẻ: Truyền thuyết của người Hà Nhì kể lại rằng, từ xa xưa, người Hà Nhì đã đến Y Tý định cư và khai khẩn đất đai, làm ruộng bậc thang, cấy lúa dưới thung lũng Thề Pả, gần cầu Thiên Sinh. Năm đó, thời tiết hạn hán, không một hạt mưa, cỏ cây khô héo, cây ngô, cây lúa trồng dưới thung lũng Thề Pả không ra bông, ra bắp. Cuộc sống người Hà Nhì rất khó khăn vì mùa màng thất thu. Các thầy cúng bảo rằng trên núi Gạ Tà Mò có con ngựa thần thường xuyên bay xuống thung lũng Thề Pả quấy phá, ăn lúa, ngô của bà con làm cho ngô, lúa không ra hạt được. Vì thế, phải làm lễ cúng thần ngựa trên đỉnh núi kia.

11.jpg
Mỗi gia đình chuẩn bị một mâm lễ vật tham gia lễ cúng chung của thôn tại lán công viên.
5.jpg
Lễ vật gồm các loại nông sản do gia đình sản xuất được.

Làm theo lời thầy cúng, người Hà Nhì tổ chức lễ cúng linh đình, thôn nào cũng mổ trâu làm mâm cúng chung, mỗi gia đình chuẩn bị một mâm cúng riêng để cúng ở khu rừng công viên của thôn. Lễ vật gồm có thịt trâu, rượu, gạo, các loại nông sản mà bà con làm được để dâng cúng các vị thần linh. Cùng với đó, dưới chân cột đu phải đặt một đấu thóc và nắm cỏ xanh làm lý, cầu mong ngựa thần nhận lễ vật, không xuống phá ngô, lúa của bà con. Sau khi cúng xong, người Hà Nhì ở một số thôn còn đặt con hổ đá (Hà Gừ) đối diện với phía đỉnh núi đá không cho ngựa thần xuống phá mùa màng nữa. Kể từ đó, mùa màng luôn tươi tốt, người Hà Nhì có cuộc sống ấm no hơn.

6.jpg
Đấu thóc và nắm cỏ để cúng ngựa thần trên núi Gạ Tà Mò.

Xuất phát từ truyền thuyết về ngựa thần và lễ cúng từ xa xưa, đời này truyền đời khác, hằng năm cứ đến tháng 6 âm lịch người Hà Nhì ở Y Tý và các xã khác như Nậm Pung, Trịnh Tường, A Lù lại tổ chức Lễ hội Khô Già Già cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

7.jpg
Sau lễ cúng, đại diện các gia đình liên hoan trong lán công viên, trao đổi công việc lao động, sản xuất.

Đến với lễ hội Khô Già Già, cùng với nghe truyền thuyết về ngựa thần, du khách còn được trải nghiệm nhiều hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc. Ngày Thìn đầu tiên của tháng 6 âm lịch, các thanh niên trong bản tập trung sửa lại lán công viên. Ngày thứ hai bà con mổ trâu chia thịt cho các gia đình về làm lễ cúng tổ tiên. Ngày thứ 3 của lễ hội là ngày Ngọ (ngày con ngựa), các gia đình đều chuẩn bị mâm lễ vật là các nông sản do gia đình sản xuất được tham gia lễ cũng chung của thôn, dâng lễ vật lên các vị thần linh (thần đất, thần nước, thần rừng). Riêng đấu thóc và nắm cỏ tươi là để cúng thần ngựa trên núi Gạ Tà Mò.

8.jpg
Trẻ em tham gia trò chơi đu quay trong lễ hội Khô Già Già ở Y Tý.
9.jpg
Lễ hội Khô Già Già là dịp du khách được trải nghiệm bản sắc dân tộc và các món ẩm thực của dân tộc Hà Nhì.

Kết thúc phần lễ, trong 2 ngày tiếp theo, người dân và du khách được tham gia phần hội với các trò chơi dân tộc độc đáo như đu quay, đu dây, kéo co, đi cà kheo…Các gia đình vui vẻ mời bạn bè, du khách đến thăm nhà và thưởng thức những món ăn ngon mang đậm hương vị của núi rừng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sắc đào Lùng Cúng - bản tình ca của núi rừng Tây Bắc

Sắc đào Lùng Cúng - bản tình ca của núi rừng Tây Bắc

Nằm ở độ cao khoảng 1.300 mét so với mực nước biển, dưới chân đỉnh Lùng Cúng cao 2.913 mét, bản Lùng Cúng (xã Nậm Có) mỗi độ xuân về lại bừng sáng trong sắc hồng dịu dàng của hoa đào. Không ồn ào, không phô trương, đào nơi đây nở lặng lẽ giữa núi rừng, trong cái lạnh còn vương của mùa đông và tiếng gió lùa qua những triền dốc. Chính vẻ đẹp trầm lắng ấy khiến Lùng Cúng trở thành điểm hẹn khó quên của mùa xuân vùng cao.

Cơ sở lưu trú Lào Cai sẵn sàng đón khách du xuân

Cơ sở lưu trú Lào Cai sẵn sàng đón khách du xuân

Những ngày này, không khí chuẩn bị đón khách du xuân đang rộn ràng tại các cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh. Từ khu du lịch quốc gia Sa Pa, cao nguyên trắng Bắc Hà đến các điểm du lịch cộng đồng tại vùng Mường Lò, Mù Cang Chải… hệ thống khách sạn, homestay đều tích cực chỉnh trang, nâng cấp cơ sở vật chất, làm mới không gian và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, sẵn sàng mang đến cho du khách một mùa xuân ấm áp như trở về nhà.

Lòng thành tạ lễ cuối năm

Lòng thành tạ lễ cuối năm

Những ngày cuối năm 2025 âm lịch, đền Bảo Hà (xã Bảo Hà) - nơi thờ danh tướng Hoàng Bảy tấp nập du khách thập phương về dâng hương, tạ lễ. Dòng người hành hương đổ về mỗi ngày một đông nhưng điều dễ nhận thấy là không còn cảnh chen chúc, xô đẩy, lộn xộn như trước. Không gian đền năm nay mang một diện mạo mới khang trang, nền nếp và chuyên nghiệp hơn, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách gần xa.

Mùa hoa cải ở Suối Giàng.

[Ảnh] Mùa hoa cải gọi xuân về trên đỉnh Suối Giàng

Những ngày xuân, khi tiết trời vùng cao còn se lạnh, Suối Giàng (xã Văn Chấn) lại bừng sáng trong sắc vàng rực rỡ của hoa cải. Mùa hoa cải ở Suối Giàng đến nhẹ nhàng như hơi sương đầu núi. Giữa không gian trong lành của núi rừng, những triền hoa vàng trải dài theo sườn dốc, len qua lối nhỏ, ôm lấy bản làng… tạo nên một khoảng không gian dịu dàng rất riêng của vùng cao.

Sắc hoa thắm gọi xuân về

Sắc hoa thắm gọi xuân về

Khi những đợt rét thưa dần, nắng rực rỡ hơn, cũng là lúc đất trời chuyển mình bước vào xuân. Nơi bản làng của vùng cao Lào Cai, sắc hoa thắm như lời gọi dịu dàng, báo hiệu một mùa xuân đang về.

Tăng cường quản lý các lễ hội gắn với phát triển du lịch tâm linh

Tăng cường quản lý các lễ hội gắn với phát triển du lịch tâm linh

Chỉ còn ít ngày nữa là đến tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa lễ hội xuân 2026. Đây là thời điểm các địa phương tại Lào Cai, đặc biệt là các địa bàn trọng điểm về du lịch tâm linh như Đông Cuông hay Bảo Hà... đang gấp rút triển khai phương án quản lý, tổ chức. Mục tiêu cốt yếu là đảm bảo các lễ hội diễn ra an toàn, đúng quy định, đồng thời tạo sức hút mạnh mẽ để di sản thực sự trở thành nguồn lực thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.

Mường Lò sẵn sàng đón khách dịp Tết

Mường Lò sẵn sàng đón khách dịp Tết

Những ngày cuối năm, nhịp sống của người dân ở các phường Cầu Thia, Nghĩa Lộ, Trung Tâm trong vùng “lòng chảo” Mường Lò càng thêm hối hả. Không chỉ tất bật chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 mà còn chuẩn bị sẵn sàng cho mùa cao điểm du lịch - du lịch Tết.

Lan tỏa, quảng bá hình ảnh quốc gia Việt Nam

Lan tỏa, quảng bá hình ảnh quốc gia Việt Nam

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 173/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Hé lộ "bản đồ" du xuân miền Bắc "lên rừng xuống biển" chất như nước cất

Hé lộ "bản đồ" du xuân miền Bắc "lên rừng xuống biển" chất như nước cất

Mùa xuân miền Bắc luôn có một “vị” rất riêng: cái lạnh ngọt của thời tiết, sắc thắm của đào phai và cả sự tĩnh lặng thâm trầm của những điểm đến tâm linh linh thiêng. Tết Bính Ngọ này, thay vì những lịch trình quen thuộc, giới xê dịch đang rỉ tai nhau về một “cung đường vàng” mới nổi vừa lạ mà quen Hà Nam - Hạ Long - Sa Pa.

Khám phá một Việt Nam đầy hoang dã và bí ẩn qua ống kính truyền hình Bỉ

Khám phá một Việt Nam đầy hoang dã và bí ẩn qua ống kính truyền hình Bỉ

Mới đây, trong chương trình "Khu vườn kỳ diệu", kênh La Une, Đài Phát thanh và truyền hình Bỉ (RTBF) đã giới thiệu đến công chúng hình ảnh về một Việt Nam với nét đẹp nguyên sơ, ẩn mình sau những cánh rừng và dãy núi trùng điệp. Vùng đất này từng bị chiến tranh tàn phá nhưng vẫn bền bỉ hồi sinh, vươn lên đầy sức sống.

Số hóa ngành du lịch: Chuyển đổi nhanh để phát triển toàn diện, bền vững

Số hóa ngành du lịch: Chuyển đổi nhanh để phát triển toàn diện, bền vững

Nhìn lại những thành tựu mà ngành du lịch đạt được trong năm 2025, có thể thấy rằng, năm qua, đánh dấu bước chuyển mình rõ nét của du lịch Việt Nam khi du lịch số không còn chỉ là xu hướng mà đã thực sự bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, thâm nhập vào toàn bộ hành trình khám phá của du khách. 

fb yt zl tw