Đi lễ hội Khô Già Già nghe truyền thuyết ngựa thần

Đầu tháng 6 âm lịch, các thôn, bản người Hà Nhì trên vùng cao Bát xát lại tưng bừng tổ chức lễ hội Khô Già Già, cầu cho mùa màng tươi tốt. Điều ít người biết là lễ hội xuất phát từ một truyền thuyết kỳ bí về ngựa thần trên núi Gạ Tà Mò.

Ngày 29/6/2023, tức ngày Ngọ đầu tiên (ngày con ngựa) của tháng 6 âm lịch (năm nay nhuận 2 tháng Hai nên ngày này rơi vào 12 tháng 5 âm lịch) , các gia đình người Hà Nhì trong các thôn, bản ở xã Y Tý, huyện Bát Xát lại rộn ràng chuẩn bị các lễ vật bày lên chiếc mâm mây truyền thống mang ra lán công viên tham gia nghi lễ cúng thần trong lễ hội Khô Già Già.

1.jpg
Thanh niên người Hà Nhì lấy cỏ lợp lại lán công viên trong ngày đầu tiên của lễ hội Khô Già Già.
2.jpg
Các thôn, bản đều mổ trâu hiến tế thần linh trong lễ hội Khô Già Già.

Dưới chân cột đu, hai thầy cúng trịnh trọng bày lễ vật dâng cúng thần linh, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, trong đó không thể thiếu một đấu thóc và một nắm cỏ xanh để cúng ngựa thần trên đỉnh núi thiêng Gạ Tà Mò (núi Ngựa).

3.jpg
Các gia đình người Hà Nhì làm lễ cúng tổ tiên.

Nghệ nhân ưu tú Ly Seo Chơ, thôn Lao Chải, xã Y Tý chia sẻ: Truyền thuyết của người Hà Nhì kể lại rằng, từ xa xưa, người Hà Nhì đã đến Y Tý định cư và khai khẩn đất đai, làm ruộng bậc thang, cấy lúa dưới thung lũng Thề Pả, gần cầu Thiên Sinh. Năm đó, thời tiết hạn hán, không một hạt mưa, cỏ cây khô héo, cây ngô, cây lúa trồng dưới thung lũng Thề Pả không ra bông, ra bắp. Cuộc sống người Hà Nhì rất khó khăn vì mùa màng thất thu. Các thầy cúng bảo rằng trên núi Gạ Tà Mò có con ngựa thần thường xuyên bay xuống thung lũng Thề Pả quấy phá, ăn lúa, ngô của bà con làm cho ngô, lúa không ra hạt được. Vì thế, phải làm lễ cúng thần ngựa trên đỉnh núi kia.

11.jpg
Mỗi gia đình chuẩn bị một mâm lễ vật tham gia lễ cúng chung của thôn tại lán công viên.
5.jpg
Lễ vật gồm các loại nông sản do gia đình sản xuất được.

Làm theo lời thầy cúng, người Hà Nhì tổ chức lễ cúng linh đình, thôn nào cũng mổ trâu làm mâm cúng chung, mỗi gia đình chuẩn bị một mâm cúng riêng để cúng ở khu rừng công viên của thôn. Lễ vật gồm có thịt trâu, rượu, gạo, các loại nông sản mà bà con làm được để dâng cúng các vị thần linh. Cùng với đó, dưới chân cột đu phải đặt một đấu thóc và nắm cỏ xanh làm lý, cầu mong ngựa thần nhận lễ vật, không xuống phá ngô, lúa của bà con. Sau khi cúng xong, người Hà Nhì ở một số thôn còn đặt con hổ đá (Hà Gừ) đối diện với phía đỉnh núi đá không cho ngựa thần xuống phá mùa màng nữa. Kể từ đó, mùa màng luôn tươi tốt, người Hà Nhì có cuộc sống ấm no hơn.

6.jpg
Đấu thóc và nắm cỏ để cúng ngựa thần trên núi Gạ Tà Mò.

Xuất phát từ truyền thuyết về ngựa thần và lễ cúng từ xa xưa, đời này truyền đời khác, hằng năm cứ đến tháng 6 âm lịch người Hà Nhì ở Y Tý và các xã khác như Nậm Pung, Trịnh Tường, A Lù lại tổ chức Lễ hội Khô Già Già cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

7.jpg
Sau lễ cúng, đại diện các gia đình liên hoan trong lán công viên, trao đổi công việc lao động, sản xuất.

Đến với lễ hội Khô Già Già, cùng với nghe truyền thuyết về ngựa thần, du khách còn được trải nghiệm nhiều hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc. Ngày Thìn đầu tiên của tháng 6 âm lịch, các thanh niên trong bản tập trung sửa lại lán công viên. Ngày thứ hai bà con mổ trâu chia thịt cho các gia đình về làm lễ cúng tổ tiên. Ngày thứ 3 của lễ hội là ngày Ngọ (ngày con ngựa), các gia đình đều chuẩn bị mâm lễ vật là các nông sản do gia đình sản xuất được tham gia lễ cũng chung của thôn, dâng lễ vật lên các vị thần linh (thần đất, thần nước, thần rừng). Riêng đấu thóc và nắm cỏ tươi là để cúng thần ngựa trên núi Gạ Tà Mò.

8.jpg
Trẻ em tham gia trò chơi đu quay trong lễ hội Khô Già Già ở Y Tý.
9.jpg
Lễ hội Khô Già Già là dịp du khách được trải nghiệm bản sắc dân tộc và các món ẩm thực của dân tộc Hà Nhì.

Kết thúc phần lễ, trong 2 ngày tiếp theo, người dân và du khách được tham gia phần hội với các trò chơi dân tộc độc đáo như đu quay, đu dây, kéo co, đi cà kheo…Các gia đình vui vẻ mời bạn bè, du khách đến thăm nhà và thưởng thức những món ăn ngon mang đậm hương vị của núi rừng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc Lễ hội Mùa Thu Y Tý

Khai mạc Lễ hội Mùa Thu Y Tý

Sáng 12/9, UBND xã Y Tý tổ chức khai mạc Lễ hội Mùa Thu Y Tý với chủ đề: “Y Tý - Sức hút đại ngàn”. Đây là lần đầu tiên địa phương tổ chức lễ hội nhằm quảng bá tiềm năng thiên nhiên, con người và những nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Hà Nhì, Mông, Dao đang sinh sống trên địa bàn.

Lễ hội Mường Lò 2026: Chốt lịch khai hội, sẵn sàng đón du khách

Lễ hội Mường Lò 2026: Chốt lịch khai hội, sẵn sàng đón du khách

Chiều 11/9, tại Trụ sở UBND tỉnh, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp rà soát công tác tổ chức Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Theo kế hoạch, Tuần lễ du lịch diễn ra từ ngày 1 - 7/10, trong đó chương trình khai mạc được tổ chức lúc 20 giờ ngày 2/10.

Khảo sát tuyến đường chinh phục đỉnh Ngũ Chỉ Sơn

Khảo sát tuyến đường chinh phục đỉnh Ngũ Chỉ Sơn

Ngày 8/9, Ban tổ chức Giải leo núi Ngũ Chỉ Sơn tổ chức khảo sát thực địa tuyến đường từ thôn Ngũ Chỉ Sơn lên đỉnh núi Ngũ Chỉ Sơn, nhằm chuẩn bị tốt nhất các điều kiện phục vụ giải, đặc biệt là bảo đảm an toàn cho vận động viên trong suốt hành trình chinh phục.

Chuyển đổi số mở rộng không gian phát triển du lịch Bắc Hà

Chuyển đổi số mở rộng không gian phát triển du lịch Bắc Hà

Khi xu hướng du lịch trực tuyến lên ngôi, chuyển đổi số chính là chìa khóa nâng cao sức cạnh tranh của các điểm đến. Với Bắc Hà - vùng đất giàu bản sắc văn hóa và cảnh quan thiên nhiên độc đáo, công nghệ số đang trở thành cầu nối đắc lực giúp quảng bá hình ảnh, mở rộng thị trường, kết nối du khách với các sản phẩm và dịch vụ du lịch bản địa. 

Tả Van nỗ lực xây dựng điểm đến an toàn trong mùa mưa lũ

Tả Van nỗ lực xây dựng điểm đến an toàn trong mùa mưa lũ

Địa hình đồi núi cao, bị chia cắt mạnh bởi nhiều dòng suối khiến xã Tả Van, tỉnh Lào Cai, đối mặt với nguy cơ sạt lở đất, lũ ống, lũ quét mỗi khi mùa mưa lũ về. Trước thực tế đó, chính quyền địa phương và các khu du lịch đã, đang triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, du khách.

Ngày 6/9: Y Tý sẽ tổ chức giải marathon giữa mùa vàng

Ngày 6/9: Y Tý sẽ tổ chức giải marathon giữa mùa vàng

Ngày 6/9, Giải chạy “Y Tý mùa vàng Marathon 2026” sẽ diễn ra tại xã Y Tý với 3 cự ly 10 km, 21 km và 42 km. Giải không chỉ tạo sân chơi cho những người yêu chạy bộ mà còn góp phần giới thiệu cảnh quan, văn hóa và các sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng cao Y Tý.

Du khách thích thú check-in cung đường hình chữ "S” ở Y Tý

Du khách thích thú check-in cung đường hình chữ "S” ở Y Tý

Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, Y Tý bước vào thời điểm đẹp nhất trong năm. Những thửa ruộng bậc thang trên các sườn núi đang vào mùa lúa chín, trải sắc vàng óng giữa không gian núi rừng biên giới. Nổi bật trong bức tranh ấy là cung đường hình chữ "S", thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm.

Du khách nườm nượp check-in Mù Cang Chải

Du khách nườm nượp check-in Mù Cang Chải

Những ngày này, hàng nghìn du khách tìm về Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của danh thắng ruộng bậc thang và khám phá những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc địa phương.

Hình ảnh trung tâm Sa Pa từ trên cao.

Du lịch Lào Cai khởi sắc dịp nghỉ lễ 2/9

Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay, du lịch Lào Cai đón lượng khách tăng cao ở cả các điểm đến nổi bật như: đền Bảo Hà tấp nập du khách hành hương mùa lễ hội tháng 7 âm lịch, hồ Thác Bà hút khách trải nghiệm du thuyền, còn Sa Pa để lại ấn tượng đẹp trong lòng du khách quốc tế.

Độc đáo hương vị cốm mùa thu trên "Cao nguyên trắng" Bắc Hà

Độc đáo hương vị cốm mùa thu trên "Cao nguyên trắng" Bắc Hà

Ngày 1/9, tại Dinh Hoàng A Tưởng, xã Bắc Hà tổ chức chương trình trải nghiệm làm cốm truyền thống của đồng bào dân tộc trên địa bàn, nằm trong chuỗi hoạt động Festival Mùa Thu Bắc Hà năm 2026 với chủ đề "Hương sắc mùa thu". Giữa tiết trời se lạnh vùng cao nguyên, hương thơm lúa nếp mới hòa cùng nhịp chày giã cốm đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách thập phương.

Giữ giá trị riêng để Lào Cai là điểm đến đặc biệt

Giữ giá trị riêng để Lào Cai là điểm đến đặc biệt

Không chỉ hướng tới những con số về lượng du khách hay doanh thu, Lào Cai đang đặt mục tiêu lớn hơn là trở thành “Trung tâm du lịch bốn mùa” hàng đầu Việt Nam và khu vực. Để đi tới đích đó, bài toán không chỉ là thu hút đầu tư, mở thêm đường, mà quan trọng hơn là giữ giá trị riêng ở mỗi điểm đến, để cảnh quan được bảo vệ, văn hóa được trao truyền và người dân trở thành chủ thể của phát triển.

fb yt zl tw