HOÀNG GIANG
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy
Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam luôn giữ vị trí trung tâm, là nhân tố quyết định hiệu lực, hiệu quả trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với toàn xã hội. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định: Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp, tuyệt đối của Đảng đối với mọi mặt của đời sống xã hội, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Tại tỉnh Lào Cai (sau khi hợp nhất từ hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái trước đây), việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đã được cụ thể hóa bằng những hành động thực tiễn, sáng tạo và hiệu quả. Trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cùng các nghị quyết của Trung ương, Đảng bộ tỉnh đã triển khai đồng bộ năm phương thức lãnh đạo cơ bản, qua đó tạo nên những chuyển biến rõ nét, toàn diện trong hoạt động của hệ thống chính trị.
Sau khi hợp nhất hai tỉnh thành tỉnh Lào Cai và chuẩn bị Báo cáo Chính trị trình tại Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã xác định rõ các quan điểm chỉ đạo, trong đó đầu tiên và trước hết là việc nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của tổ chức đảng; tăng cường xây dựng, chỉnh đốn đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, liêm chính, hành động hiệu quả; đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, có năng lực, tận tụy vì Nhân dân phục vụ. Bám sát thực tiễn, vận dụng linh hoạt, sáng tạo đường lối, chủ trương, định hướng của Đảng, nhất là các quyết sách lớn, chiến lược của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, hướng đến thực hiện thắng lợi mục tiêu: Xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; tạo bước đột phá xây dựng tỉnh Lào Cai trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế, phát triển theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc.
Thực tiễn những năm qua cho thấy, Tỉnh ủy Lào Cai và Tỉnh ủy Yên Bái đã có nhiều vận dụng sáng tạo, cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng thông qua việc nghiên cứu, ban hành các nghị quyết, chỉ thị, chương trình, đề án, kế hoạch phù hợp, bảo đảm lãnh đạo toàn diện nhiệm vụ chính trị, tạo ra những bước phát triển đột phá cho địa phương. Quá trình vận dụng các chủ trương của Trung ương vào điều kiện thực tiễn ở Lào Cai và Yên Bái được tiến hành liên tục, có sự kế thừa, bổ sung, điều chỉnh cách làm phù hợp, ngày càng toàn diện, sâu sắc cả về nhận thức và hành động thực tiễn.
Trên cơ sở nghị quyết đại hội đảng bộ và các chủ trương của Trung ương, Tỉnh ủy Lào Cai và Tỉnh ủy Yên Bái qua các giai đoạn đã xây dựng, tổ chức thực hiện nhiều chương trình công tác với các chương trình hành động, đề án, kế hoạch, nghị quyết chuyên đề mang tính chiến lược, bảo đảm tính đồng bộ, toàn diện, ngắn gọn, dễ áp dụng và thuận lợi trong đánh giá. Các chương trình công tác trọng tâm, chỉ tiêu, lĩnh vực đột phá cho giai đoạn tiếp theo đều được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh chuẩn bị kỹ lưỡng, thảo luận dân chủ tại đại hội, tạo sự thống nhất cao trước khi ban hành. Nhờ đó, ngay sau khi có nghị quyết đại hội, các đề án, nghị quyết, chỉ tiêu được phê duyệt kịp thời để triển khai khẩn trương. Tiêu biểu, trong giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Lào Cai đã ban hành Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 10/10/2020 về phát triển kinh tế cửa khẩu giai đoạn 2020 - 2025, định hướng đến 2030; Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 20/3/2021 về chuyển đổi số tỉnh Lào Cai đến năm 2025, định hướng đến năm 2030…
Tại Yên Bái, một trong những điểm nhấn nổi bật của nhiệm kỳ 2020 - 2025 là việc Tỉnh ủy chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng “giao nhiệm vụ, khoán sản phẩm” cho tập thể, cán bộ, đảng viên, gắn với cơ chế giám sát chặt chẽ tiến độ, chất lượng và hiệu quả công việc. Cách làm này vừa khuyến khích tính chủ động, sáng tạo, vừa nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân trong hệ thống chính trị. Nghị quyết Đại hội XIX Đảng bộ tỉnh Yên Bái, nhiệm kỳ 2020 - 2025 xác định rõ “5 phương hướng phát triển, 3 đột phá chiến lược, 7 nhiệm vụ trọng tâm”, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội, môi trường, theo định hướng “xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”. Lần đầu tiên, Đại hội đã biểu quyết thông qua chỉ tiêu mới ngoài bộ tiêu chí quốc gia, đó là “chỉ số hạnh phúc của người dân”. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh ban hành kế hoạch, giao nhiệm vụ cho từng ngành xây dựng chỉ tiêu cụ thể, hình thành bộ quy chuẩn đánh giá phù hợp, nhanh chóng đưa nghị quyết vào thực tiễn cuộc sống.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong công tác quán triệt, học tập, tuyên truyền chỉ thị, nghị quyết, chủ trương đã để lại nhiều dấu ấn với “thương hiệu” riêng của Lào Cai và Yên Bái. Các mô hình mới, cách làm sáng tạo như “Tuyên vận” của Lào Cai hay “Chỉ số hạnh phúc” của Yên Bái được đánh giá cao và nhân rộng. Trong tổ chức nghiên cứu, quán triệt nghị quyết, các tỉnh đã áp dụng phương thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, mời báo cáo viên Trung ương trực tiếp truyền đạt tại địa phương. Cách làm này bảo đảm trong cùng một thời điểm, đông đảo cán bộ, đảng viên trên toàn tỉnh được tham gia học tập, tiếp thu, tạo nên sự thống nhất về nhận thức và hành động từ cấp ủy viên chủ chốt đến đảng viên cơ sở. Công tác kiểm tra việc học tập, quán triệt nghị quyết cũng có nhiều đổi mới, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, trong đó việc đánh giá kết quả tiếp thu được thực hiện thông qua quét mã QR. Việc số hóa học tập nghị quyết giúp cán bộ, đảng viên giảm bớt thời gian viết thu hoạch, đồng thời tập trung nắm bắt những nội dung cốt lõi của nghị quyết qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm. Nhờ đó, việc học tập, quán triệt nghị quyết trên địa bàn tỉnh đã đi vào nền nếp, bảo đảm chất lượng thực chất, góp phần khắc phục tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên còn thiếu nghiêm túc trong nghiên cứu, học tập chỉ thị, nghị quyết của Đảng.
Công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật của Đảng được tăng cường và đạt nhiều kết quả tích cực, bảo đảm nguyên tắc “giám sát mở rộng”, “kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm”. Cách làm này đã chuyển hoạt động từ thế bị động sang chủ động, tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn, vị trí công tác phức tạp, nhạy cảm, dễ phát sinh vi phạm, được dư luận xã hội quan tâm; đồng thời hạn chế tối đa tình trạng chồng chéo về nội dung, thời gian và đối tượng kiểm tra, giám sát.
Phương thức lãnh đạo của Đảng được thể hiện trước hết ở việc lãnh đạo bằng tổ chức bộ máy và công tác cán bộ. Đảng bộ tỉnh luôn nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Trong thực tiễn, Tỉnh ủy đã có nhiều đổi mới, nổi bật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các cấp ủy, tổ chức đảng gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, qua đó phát huy tính chủ động, sáng tạo của cấp ủy, cán bộ, đảng viên. Một số nội dung về công tác cán bộ và sắp xếp tổ chức bộ máy được Tỉnh ủy triển khai sớm so với Trung ương, như: quy định cán bộ cấp phó chỉ đảm nhiệm một chức vụ lãnh đạo không quá hai nhiệm kỳ; chủ động xác định tinh giản 20% biên chế (cao hơn 10% so với quy định của Trung ương); sáp nhập một số sở, phòng, đơn vị sự nghiệp...
Thời gian qua, thực hiện chủ trương lớn của Trung ương về việc hợp nhất tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái để thành lập tỉnh Lào Cai mới, đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Tỉnh ủy Lào Cai đã lãnh đạo hoàn thành toàn bộ các nội dung theo đúng kế hoạch. Công tác sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức, viên chức được tiến hành khách quan, công tâm, bảo đảm lựa chọn đúng người, đúng chuyên môn đào tạo, không để phát sinh tâm lý cục bộ địa phương. Kết quả, tỉnh đã hoàn thành việc hợp nhất, giảm 24 cơ quan cấp sở; chấm dứt hoạt động của 18/18 đơn vị hành chính cấp huyện; sắp xếp, hợp nhất các xã, phường, thị trấn còn 99 đơn vị, giảm 220 đơn vị hành chính cấp xã; đồng thời tinh giản 2.375 biên chế.
Chuẩn bị bước vào nhiệm kỳ mới với những mục tiêu chiến lược, tỉnh Lào Cai xác định xây dựng đội ngũ cán bộ là một trong ba khâu đột phá trong thực hiện nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2025 - 2030. Trên cơ sở đó, tỉnh đã đề ra và từng bước triển khai đồng bộ các giải pháp về công tác cán bộ phù hợp với tình hình mới. Trong đó, đặc biệt chú trọng xây dựng kế hoạch luân chuyển cán bộ, nhất là cán bộ cấp tỉnh về cơ sở, nhằm tạo điều kiện để mỗi đồng chí được rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực thực tiễn, đồng thời hun đúc tư duy đổi mới, sáng tạo ngay từ thực tiễn cơ sở.
Có thể khẳng định, phương thức lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đã có nhiều đổi mới, đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện. Nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cùng tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên và người đứng đầu trong tuyên truyền, vận động, tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng ngày càng được nâng cao. Tỉnh đã bảo đảm thực hiện đúng cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”.
Việc sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đang được triển khai đồng bộ, phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp ủy, tổ chức, đồng thời khắc phục tình trạng bao biện, làm thay hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo của Đảng.
Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ở Lào Cai trong những năm qua đã góp phần quan trọng nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện, hiệu quả đối với hoạt động của hệ thống chính trị và trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Qua đó, thúc đẩy mạnh mẽ sự nghiệp đổi mới, đồng thời xây dựng và bảo vệ vững chắc biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Để tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, Tỉnh ủy đã xây dựng và đề ra hệ thống giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương trong thời gian tới. Trước hết là đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng và ban hành văn bản của Đảng theo hướng đồng bộ, toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm tính dự báo, bám sát thực tiễn; đồng thời khắc phục tình trạng ban hành văn bản thiếu sát thực, còn chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu tính khả thi, chưa rõ trách nhiệm hoặc không bảo đảm nguồn lực tổ chức thực hiện.
Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm hiệu quả thiết thực; nâng cao chất lượng tham mưu của các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng, nhất là trong công tác tham mưu chiến lược, hoạch định chủ trương, đường lối. Đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động cán bộ, đảng viên và Nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Phát huy vai trò của cơ quan báo chí, truyền thông, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trong công tác tuyên truyền, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).
Nâng cao trách nhiệm, tính tự giác, gương mẫu của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên trong việc thực hiện và vận động thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về dân chủ ở cơ sở và Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị, nhất là công tác dân vận của các cơ quan nhà nước, với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đặt quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân ở vị trí trung tâm trong thực hiện quy chế và pháp luật về dân chủ ở cơ sở. Tổ chức bộ máy được triển khai theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm vận hành thông suốt cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển tổ chức cơ sở đảng, đặc biệt là trong khu vực ngoài nhà nước, cũng như tại xã, phường, thôn, tổ dân phố, trường học…
Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng tại Lào Cai không chỉ là sự vận dụng sáng tạo lý luận vào thực tiễn, mà còn là minh chứng sinh động cho năng lực cầm quyền, bản lĩnh chính trị và khát vọng phát triển. Trên nền tảng truyền thống cách mạng kiên cường, với đội ngũ cán bộ tận tâm, hệ thống chính trị vững mạnh và Nhân dân đồng lòng, tỉnh Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành một tỉnh phát triển toàn diện, bền vững, bản sắc và hạnh phúc.
