Căn cứ Đắk Pét của Nguỵ quyền nằm ở phía Bắc thị xã Kon Tum, do Tiểu đoàn 88 Biệt động quân cùng hơn 400 lính cộng hòa và trên 300 lính bảo an, dân vệ chốt giữ. Lực lượng địch được trang bị pháo 105 ly, cối 81 ly cùng nhiều loại súng chống tăng, đại liên và trung liên.
Đây là một căn cứ có vị trí phòng thủ đặc biệt khó khăn cho việc tiến công, khi doanh trại nằm trên địa hình cao khoảng 700 đến 1.500m, xung quanh là các dãy đồi thấp dần xuống vùng bãi ven sông Mô Kô. Chỉ huy căn cứ là một thiếu tá quận trưởng cùng hệ thống sĩ quan được huấn luyện bài bản, tổ chức chỉ huy chặt chẽ.
Việc tiếp cận doanh trại địch rất khó, do địch dễ quan sát và có lợi thế nằm trên điểm cao, chúng dùng hoả lực mạnh để ngăn chặn quân ta; đặc biệt, khi quân ta tiếp cận gần đến mục tiêu thì chúng gọi cho không quân đến chi viện ném bom, bắn rốc két... Cũng bởi những ưu thế của địch mà 2 đơn vị của ta đã nhiều lần tấn công Đắk Pét nhưng đều không thành công.
Trong bối cảnh đó, tinh thần “khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” được phát huy, trở thành động lực cổ vũ cán bộ, chiến sĩ toàn đơn vị nêu cao quyết tâm chiến đấu giải phóng Đắk Pét, lập công dâng Bác.
Cựu chiến binh Trần Văn Dư, Tiểu đội 3 kể lại: "Toàn đơn vị hăng say huấn luyện và chuẩn bị mọi điều kiện cho trận đánh lớn. Các phương án hiệp đồng được bản thảo kỹ lưỡng, cán bộ, chiến sĩ sẵn sàng vượt qua gian khó, chấp nhận hy sinh, bắt địch phải đầu hàng, thua trận, góp phần thực hiện Hiệp định Pari đã được ký kết”.
Sau 8 ngày hành quân xuyên đêm, bộ đội ta trèo đèo, lội suối, băng rừng, trên vai mang nặng quân trang, toàn đơn vị đã vào vị trí tập kết.
Cựu chiến binh Nguyễn Lê Thông, xã Trấn Yên kể lại: "Đường hành quân gian khó lắm, trẻ, khỏe như tôi và Sơn (Nguyễn Lê Sơn em ruột đồng chí Thông) còn đỡ, chứ cậu Lộc, ông cậu họ của chúng tôi tuổi đã nhiều, sức vóc lại có hạn, càng vất vả hơn. Dù vậy, anh em luôn đoàn kết, chia sẻ và hỗ trợ nhau trong suốt chặng đường hành quân. Đặc biệt, chúng tôi thường xuyên nhận được sự động viên, khích lệ từ anh Toại, Trung đội trưởng, cùng anh Tỵ (đồng chí Đỗ Bá Tỵ, người sau này giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Chủ tịch Quốc hội)... Rồi đơn vị cũng vào được vị trí tập kết để nhanh chóng đào hầm trú ẩn và chuẩn bị bước vào trận đánh.
Sáng 16/5/1974, pháo binh ta từ bốn hướng đồng loạt dội hỏa lực xuống căn cứ địch, từng tốp quân trong đội hình tiến lên mang theo giá mìn (những khối bọc phá) áp sát hàng rào kẽm gai quyết tâm phá đồn địch. Bị tấn công bất ngờ, địch gọi máy bay đến yểm trợ, mấy chiếc C130 và cả OV-10 gầm rú trên trời, xả rốc két và bom vào đội hình ta. Trước hỏa lực dữ dội của đối phương, thương vong đã xảy ra, buộc lòng bộ đội phải rút vào hầm trú ẩn, vài phút sau, từng tia lửa đạn lao thẳng trên trời, một chiếc C130 bốc cháy, chiếc khác cũng trúng đạn, khói đen ngòm dưới cánh quạt, rồi một chiếc phản lực cũng rơi ngay vách núi.
Tiếng anh Trần Văn Nam, người xã Cổ Phúc làm nhiệm vụ quan sát hô lớn: "Cháy rồi, cháy rồi, pháo 37 của ta bắn giỏi quá, máy bay cháy hết rồi".
Toàn trận địa reo vang rồi lại chắc tay súng tiến lên. Khoảng 10 giờ, đội hình đi trước của Trung đội 1 điểm hỏa, lớp hàng rào thứ nhất bị thổi bay, tiếp đến là các trung đội khác vào vị trí, thực hiện nhiệm vụ. Chỉ trong thời gian ngắn, 4 lớp hàng rào đều bị thổi bay, mở toang cửa để cho bộ đội ta tiến vào trung tâm cứ điểm Đắk Pét.
Từ các lô cốt, địch điên cuồng dùng đại liên bắn ra nhằm ngăn cản bước quân ta.
Cựu chiến binh Hứa Lại Hồng, xã Trấn Yên kể lại: “Tình huống hết sức nguy cấp, thương vong đã xảy ra, trong số những chiến sĩ hy sinh có đồng chí Thông, người bạn đồng ngũ, cùng làng với tôi, vừa chiều nay anh được gặp cậu em trai ngoài Bắc mới vào; họ còn chưa kịp kể hết cho nhau nghe chuyện hậu phương, chuyện tiền tuyến".
"Rồi điều kỳ diệu đã xảy ra, trong tốp mở cửa có anh Lục, người xã Bảo Hưng, một thanh niên sức vóc không quá nổi bật nhưng bắn được 9 quả B40, xin được nhắc lại là bắn liên tiếp được 9 quả liền, người bình thường chỉ bắn được 3 đến 4 quả, bởi sức ép rất lớn. Do cự ly gần nên phát bắn nào của Lục cũng trúng mục tiêu, đại liên, trung liên trong lô cốt địch đều câm họng. Lục bắn xong quả đạn thứ 9 thì gục xuống, anh em thừa cơ xông lên" - Cựu chiến binh Hứa Lại Hồng kể tiếp.
Khi các lớp phòng ngự bị phá vỡ, xe tăng ta vượt chướng ngại vật, đồng loạt xung phong tiến vào trung tâm căn cứ, liên tiếp nhả đạn, doanh trại địch bị thổi bay trong phút chốc, bộ đội ta chiếm lĩnh từng vị trí.
Trước sức tiến công mạnh mẽ của quân ta, những tên địch điên cuồng chống trả đều bị tiêu diệt gọn, nhiều tên run rẩy buông súng đầu hàng. Các mục tiêu điểm A, điểm B lần lượt được quân ta chiếm giữ, tiếp đến khu trung tâm, địch cũng thất thủ, binh lính, sỹ quan lốc nhốc ra hàng; bộ đội ta nhanh chóng cứu chữa thương binh, bắt tù binh và thu hồi vũ khí.
12 giờ 30 phút, cờ giải phóng đã tung bay giữa X74 - Đắk Pét, trận đánh kết thúc, 800 tên địch bị tiêu diệt và bắt sống, quân ta đã thu giữ được nhiều vũ khí, trang bị; riêng Tiểu đoàn 6, bắt giữ 25 tên địch, thu 1 pháo RRC25, 1 cối 81, 4 M79, 1 đại liên... Tên quận trưởng nổi tiếng đã bị bộ đội ta trói tay, dẫn giải từ hầm trú ẩn với vẻ mặt thất thần.
Chiến thắng Đắk Pét đã giải phóng khoảng 5.000 người dân trong vùng, trong đó 2/3 là đồng bào Thượng. Trong ngày vui giải phóng, đồng bào vui mừng vẫy chào đoàn quân anh hùng chiến thắng đã trở về. Với chiến sỹ Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 66, Quân đoàn 3, chiến thắng Đắk Pét là đóa hoa tươi thắm dâng lên Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân ngày sinh nhật Người và cũng là một trong những chiến công lớn của bộ đội ta tại chiến dịch Tây Nguyên, góp phần phá tan tuyến phòng thủ Đắc Tô - Tân Cảnh.
Hơn 50 năm đã trôi qua, kể từ chiến công vang dội ấy, những cựu chiến binh từ mảnh đất Lào Cai vẫn luôn ghi nhớ mãi trong lòng sự kiện giải phóng Đắk Pét. Giờ tuổi đã cao, sức đã yếu, nhiều người đã ra đi nhưng phẩm chất cao đẹp của người lính, truyền thống quý báu của người cựu chiến binh vẫn luôn tỏa sáng.
