Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Người cao tuổi là nguồn lực phát triển đất nước

Đảm bảo an sinh xã hội và chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi

Báo cáo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết, cả nước hiện có gần 16,5 triệu người cao tuổi, trong đó nam giới hơn 7 triệu người (chiếm 42,78%) và nữ giới hơn 9,4 triệu người (chiếm 57,22%). Trong 7 tháng năm 2026, quy mô và mạng lưới an sinh xã hội dành cho người cao tuổi tiếp tục được mở rộng, bao phủ vững chắc. Đến nay, cả nước có hơn 3,53 triệu người cao tuổi đang hưởng bảo hiểm xã hội hằng tháng (gồm khoảng 2,35 triệu người hưởng lương hưu và 530 nghìn người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng từ 60 tuổi trở lên); hơn 1,2 triệu người hưởng trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng và gần 2,5 triệu người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Công tác chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi đạt nhiều kết quả nổi bật; gần 15,7 triệu người cao tuổi đã có thẻ bảo hiểm y tế. Hệ thống đã lập hồ sơ quản lý, theo dõi sức khỏe ban đầu cho 80% người cao tuổi và thực hiện khám sức khỏe định kỳ hằng năm ít nhất một lần cho hơn 69% người cao tuổi. Mạng lưới y tế lão khoa tiếp tục phát triển với 7 bệnh viện chuyên khoa lão và khoảng 155 bệnh viện cấp Trung ương, cấp tỉnh có khoa lão khoa. Bên cạnh đó, việc liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với cơ sở dữ liệu bảo hiểm đã giúp 100% cơ sở khám chữa bệnh triển khai khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID, VssID.

Cả nước duy trì và phát triển gần 80.000 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, thu hút trên 3 triệu người cao tuổi tham gia. Mô hình "Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau" tiếp tục khẳng định tính nhân văn và hiệu quả thiết thực.

Báo cáo kết quả hoạt động của Hội Người cao tuổi Việt Nam, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hội cho biết, phong trào thi đua yêu nước "Tuổi cao - Gương sáng" đã được triển khai sâu rộng. Lớp người cao tuổi đã tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, đi đầu gương mẫu trong tuân thủ pháp luật, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và giáo dục đạo đức, truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã thảo luận về tiến độ xây dựng Đề án phát triển "Kinh tế bạc" và phương án hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; xây dựng hệ sinh thái "kinh tế bạc"; mốc thời gian hoàn thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi; giải pháp ứng dụng công nghệ thông minh phục vụ người cao tuổi và công tác hội nhập quốc tế về người cao tuổi.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu đã phân tích các khó khăn, vướng mắc như Việt Nam có tốc độ già hóa dân số nhanh, gây sức ép lớn lên hệ thống an sinh xã hội; hạ tầng và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi còn thiếu, chưa đồng bộ; cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư xã hội hóa vào các cơ sở dưỡng lão, phục hồi chức năng chưa đủ hấp dẫn và sự phối hợp liên ngành có lúc, có nơi còn mang tính hình thức.

Coi người cao tuổi là động lực quan trọng của sự phát triển

Phát biểu chỉ đạo kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến công tác người cao tuổi và đối với người cao tuổi. Cùng với đó, nhận thức của cả hệ thống trị, toàn xã hội về người cao tuổi ngày càng rõ, toàn diện và tốt hơn. Người cao tuổi ngày càng phát huy vai trò quan trọng trong xã hội, cộng đồng, thể hiện rất rõ qua tính nêu gương, mẫu mực và thực sự là một trong những lực lượng nòng cốt trong xã hội để thúc đẩy đất nước phát triển bền vững và toàn diện.

Để công tác người cao tuổi có những bước phát triển đột phá, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tập trung nâng cao nhận thức và trách nhiệm công tác người cao tuổi của hệ thống chính trị, toàn xã hội trong tình hình mới. Thực sự tạo được chuyển biến tư duy của hệ thống chính trị cũng như toàn xã hội, từ chăm sóc đến hỗ trợ, để khẳng định người cao tuổi là nguồn lực phát triển quốc gia, là một trong những động lực để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia yêu cầu các bộ, ngành và địa phương từ nay đến cuối năm 2026 tập trung triển khai quyết liệt các nhóm nhiệm vụ trọng tâm theo tinh thần chủ động và liên thông chặt chẽ. Trước hết, giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan chủ trì xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình tuyên truyền thông tin một cách rất đầy đủ, toàn diện về công tác người cao tuổi.

Đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách có liên quan đến người cao tuổi, đặc biệt là Luật Người cao tuổi, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương hoàn thiện Báo cáo tổng kết thi hành Luật Người cao tuổi và đề xuất lộ trình sửa đổi phù hợp.Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ cùng các bộ, ngành liên quan rà soát các văn bản chính sách, quy phạm pháp luật liên quan đến người cao tuổi; bảo đảm khi xây dựng pháp luật cần phải chú ý đến vấn đề bình đẳng giới, người cao tuổi.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị tập trung khai thác và thúc đẩy hệ sinh thái "kinh tế bạc" một cách bền vững, góp phần phát triển kinh tế đất nước. Các bộ, ngành liên quan phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương xây dựng hệ thống đề án phát triển "kinh tế bạc" đáp ứng được yêu cầu tạo thuận lợi cho việc thể chế hóa thúc đẩy hệ sinh thái "kinh tế bạc".

Đối với ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa dữ liệu, Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an chủ trì, phối hợp cùng Hội Người cao tuổi Việt Nam và các đơn vị liên quan đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi, đảm bảo kết nối liên thông, đồng bộ tất cả các nền tảng số có liên quan và hệ thống dữ liệu chuyên ngành của các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực y tế.

Yêu cầu chú trọng vấn đề chăm sóc sức khỏe, đời sống văn hóa, tinh thần, vật chất cho người cao tuổi, Phó Thủ tướng lưu ý Bộ Y tế chủ trì phối hợp với các bộ, ngành tập trung trọng tâm vào vấn đề khám, chữa bệnh, hồ sơ quản lý sức khỏe cho người cao tuổi, hình thành hệ sinh thái y tế lão khoa, nâng cao chất lượng Bệnh viện Lão khoa cũng như cơ sở phục hồi chức năng. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp phát huy, xây dựng các thiết chế văn hóa, tinh thần cho người cao tuổi. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan, thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ chăm sóc sức khỏe, điều dưỡng cho người cao tuổi và các chính sách huy động nguồn lực từ người cao tuổi trong phát triển kinh tế-xã hội.

Về công tác Hội Người cao tuổi Việt Nam, Phó Thủ tướng đề nghị Hội tiếp tục rà soát, củng cố tổ chức bộ máy, nhân lực hệ thống của Hội người cao tuổi ở tất cả các cấp và chuẩn bị tốt cho Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Người cao tuổi Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Trên phương diện đối ngoại, hợp tác quốc tế về người cao tuổi, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Ngoại giao khẩn trương hoàn thiện, để Chính phủ sớm phê duyệt các đề án hợp tác quốc tế về người cao tuổi, tham gia đàm phán Công ước quốc tế về quyền của người cao tuổi, đồng thời chủ động chuẩn bị các sáng kiến cho Hội nghị bên lề APEC 2027 với chủ đề về "kinh tế bạc"; cùng với đó làm tốt công tác nghiên cứu, đánh giá các xu thế trên thế giới để có những tham mưu, đề xuất với cấp có thẩm quyền trong công tác người cao tuổi.

Chia sẻ với ý kiến phát biểu thảo luận tại hội nghị về đảm bảo an ninh, an toàn cho người cao tuổi, đặc biệt trên không gian mạng, viễn thông, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công an chủ trì nghiên cứu xây dựng đề án để vừa bảo vệ, đồng thời cũng phát huy thứ vai trò của người cao tuổi đối với an ninh mạng, chuyển đổi số quốc gia. Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động, chương trình hỗ trợ người cao tuổi trong quá trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế số...