Tham gia thảo luận tại hội trường, đại biểu Hà Đức Minh - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai cơ bản nhất trí với Tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của cơ quan Quốc hội; đồng thời đóng góp một số ý kiến nhằm hoàn thiện các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra, cơ chế giám sát hoạt động điều tra hình sự và phân định thẩm quyền của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.
Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra, đại biểu Hà Đức Minh đề nghị bổ sung cụm từ “hoặc xử lý khác theo quy định của pháp luật” sau cụm từ “lập hồ sơ vụ án đề nghị truy tố” tại khoản 3, Điều 6 của dự thảo luật.
Theo đại biểu, trong thực tiễn tố tụng hình sự, giai đoạn điều tra không chỉ kết thúc bằng việc lập hồ sơ đề nghị truy tố mà còn phát sinh nhiều trường hợp phải ban hành các quyết định đình chỉ điều tra hoặc áp dụng các biện pháp xử lý khác theo Bộ luật Tố tụng hình sự như: miễn trách nhiệm hình sự, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, bị hại rút yêu cầu khởi tố hoặc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội. Việc bổ sung này cần thiết để đảm bảo tính bao quát, chuẩn xác và thống nhất chặt chẽ với pháp luật tố tụng.
Về cơ chế giám sát hoạt động điều tra hình sự, đại biểu Hà Đức Minh chỉ rõ, hoạt động điều tra hình sự là lĩnh vực đặc thù, đòi hỏi tính bảo mật cao. Trong khi đó, việc thiếu quy định rõ ràng về phạm vi tiếp cận thông tin khiến các đoàn giám sát của cơ quan dân cử gặp khó khăn khi thực hiện giám sát việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo tại địa phương. Cơ quan điều tra cũng có thể gặp vướng mắc hoặc từ chối cung cấp tài liệu vì lý do bảo mật nghiệp vụ.
Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế hoặc giao cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về phạm vi, mức độ, thời điểm và quy trình tiếp cận thông tin, hồ sơ vụ án đối với các cơ quan dân cử, nhất là những vụ án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.
Đối với nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra trong Công an nhân dân, đại biểu Hà Đức Minh đề nghị làm rõ phạm vi thẩm quyền tại khoản 1, Điều 27 của dự thảo luật.
Đại biểu phân tích, dự thảo luật đã quy định thẩm quyền khởi tố vụ án và tiến hành một số hoạt động điều tra ban đầu đối với các đơn vị nghiệp vụ cấp phòng thuộc lực lượng an ninh, trong đó xác định rõ cấp hành chính. Tuy nhiên, đối với một số đơn vị thuộc lực lượng Cảnh sát nhân dân như Cảnh sát giao thông, Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, dự thảo chưa làm rõ phạm vi cấp hành chính.
Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung cụm từ “thuộc Công an cấp tỉnh” ngay sau tên gọi các đơn vị cấp phòng để bảo đảm thống nhất trong xác định thẩm quyền.
Đại biểu nhấn mạnh, trong hệ thống tổ chức Công an nhân dân, các đơn vị cấp cục thuộc Bộ Công an và cấp phòng thuộc Công an cấp tỉnh có chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền pháp lý khác nhau. Nếu không quy định rõ sẽ dễ dẫn đến cách hiểu thiếu thống nhất, gây lúng túng trong thực thi pháp luật, đặc biệt khi thực hiện các hoạt động điều tra ban đầu và ký ban hành văn bản tố tụng.
Việc bổ sung, làm rõ quy định này sẽ góp phần minh bạch hóa thẩm quyền, phân cấp hành chính, bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.
