Không gian, dư địa phát triển mới
Sáng cuối tháng 7, trong làn sương mờ của Sa Pa, chị Vàng Thị Lý (người Dao đỏ, thôn Tả Van) đã chuẩn bị xong bữa sáng cho đoàn khách người Pháp. Với chị, việc mở homestay, nấu ăn và hướng dẫn du khách quanh bản giờ đây không chỉ là công việc mà còn là cách kể câu chuyện của dân tộc mình.
"Từ ngày đường lên bản được bê tông hóa, du khách đến nhiều lắm. Họ không chỉ ngắm ruộng bậc thang, mà còn học làm bánh dày, thêu váy Dao, uống rượu ngô", chị Lý chia sẻ.
Bà Jenny Wilson, du khách đến từ Anh, khẽ mở cửa sổ, đón làn sương bảng lảng vắt ngang ruộng bậc thang. Bà hít sâu, rồi nói với chủ nhà, Vàng Thị Lý: “Tôi chưa từng thấy nơi nào yên bình như thế này. Thật khó tin là bạn sống giữa thiên nhiên như vậy mỗi ngày”.
Tỉnh mới Lào Cai trong 6 tháng đầu năm 2025, toàn tỉnh đón hơn 7,3 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt hơn 21.000 tỷ đồng con số tăng trưởng ấn tượng, phản ánh hiệu quả bước đầu sau hợp nhất. Toàn tỉnh Lào Cai hiện có hơn 2.100 cơ sở lưu trú, gần 21.000 phòng, trong đó có hàng trăm homestay đạt chuẩn cộng đồng, giúp du khách trải nghiệm văn hóa bản địa. Hệ thống các khu, điểm du lịch được quy hoạch lại, phát triển thêm 3 khu mới, nâng tổng số lên 35 khu, điểm được công nhận.
Khu nghỉ dưỡng Le Champ tại xã Tú Lệ (Văn Chấn - Yên Bái cũ) nằm dưới chân đèo Khau Phạ, giáp quốc lộ 32 là nơi có vẻ đẹp huyền bí được ví với nhan sắc của nàng tiên nữ miền sơn cước. Chính những nét đẹp ấy đã tạo nên một Tú Lệ hùng vĩ, hoang sơ, nên thơ và yêu kiều.
Anh Nguyễn Đức Long, nhân viên Công ty Cổ phần Phát triển du lịch xanh Minh Đức chia sẻ: "Hiện nay, khu nghỉ dưỡng của chúng tôi có diện tích 5,7ha, đáp ứng khoảng 200 khách lưu trú/ngày.
Riêng năm 2023 chúng tôi đã đón khoảng 25 nghìn lượt du khách đến nghỉ dưỡng tham quan trải nghiệm. Ngoài ra du khách được tham gia trò chơi Zipline, trượt cáp hay gọi là trò "đu dây mạo hiểm" là một "điểm nhấn" của Le Champ Tú Lệ Resort Hot Spring & Spa".
Đó là một lát cắt rất thật từ bức tranh du lịch Lào Cai sau khi chính thức sáp nhập với tỉnh Yên Bái đầu năm 2025. Từ một địa bàn chia cắt về địa lý, hành chính, giờ đây không gian du lịch rộng lớn đã kết nối thành một mạch liền, đầy sức hút.
“Tôi đi từ Hà Nội lên Sa Pa, rồi nghỉ lại vài hôm ở Le Champ Tú Lệ Resort Hot Spring & Spa và kết thúc hành trình tại hồ Thác Bà. Mỗi nơi một nét, nhưng điều tôi thích là cách người dân đón tiếp không phải kiểu thương mại hóa, mà là sự chân thành. Ở Trạm Tấu, tôi được hướng dẫn làm bánh chưng gù, uống rượu táo mèo. Ở Mù Cang Chải, tôi được cùng người bản địa gặt lúa trên nương”, bà Jenny kể.
Sau sáp nhập, hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển du lịch đã được rà soát và hợp nhất. Nghị quyết mới thay thế các chính sách cũ của hai tỉnh đang được xây dựng với hướng đi rõ ràng: Ưu tiên phát triển sản phẩm du lịch xanh, bản địa hóa, chất lượng cao. Các chính sách hỗ trợ vay vốn, phát triển homestay, hỗ trợ đào tạo, quảng bá du lịch được duy trì, tạo điều kiện cho cộng đồng dân cư tham gia vào chuỗi giá trị du lịch.
Hướng tới trung tâm du lịch xanh ở Đông Nam Á
Một điểm sáng rõ nét sau sáp nhập là việc tăng tốc xây dựng sản phẩm du lịch mới. Hội chợ Du lịch Quốc tế Lào Cai 2025 lần đầu tổ chức đã thu hút hơn 200 doanh nghiệp, 15 gian hàng quốc tế và 140 đơn vị lữ hành nước ngoài, mở ra cánh cửa đưa du lịch tỉnh lên bản đồ khu vực.
Song hành, tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh chuyển đổi số với các nền tảng du lịch thông minh: Cổng thông tin số, bản đồ số, app du lịch Sa Pa, wifi miễn phí tại điểm đến, đồng thời phát triển chiến lược quảng bá thương hiệu "Du lịch Lào Cai kết nối khát vọng xanh" với sự hỗ trợ từ nhiều đối tác quốc tế như vùng Nouvelle-Aquitaine (Pháp), ADB, KOICA…
Dù có nhiều cơ hội mới, ngành du lịch Lào Cai cũng đối diện không ít thách thức sau hợp nhất. Mô hình chính quyền 2 cấp tuy tinh gọn nhưng đòi hỏi sự thống nhất từ điều hành, quy hoạch, xúc tiến điều chưa thể làm ngay.
Nguồn nhân lực du lịch còn thiếu và yếu chỉ khoảng 45% lao động trong ngành được đào tạo bài bản. Công tác thống kê, đánh giá hiệu quả quảng bá, xúc tiến còn rời rạc. Một số điểm đến vẫn chưa có cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư.
Bên cạnh đó, các quy định về cấp phép cho khách nước ngoài vào khu vực biên giới như Sa Pa, Y Tý, Mường Khương vẫn là rào cản khiến lượng khách quốc tế chưa phục hồi mạnh mẽ.
Bà Vũ Thị Mai Oanh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch tỉnh Lào Cai chia sẻ: Mục tiêu lớn được tỉnh Lào Cai đặt ra là đến năm 2030, du lịch trở thành ngành kinh tế chủ đạo, đón ít nhất 15 triệu lượt khách, doanh thu 71.500 tỷ đồng, tạo ra trên 60.000 việc làm. Tầm nhìn đến năm 2050, Lào Cai trở thành trung tâm du lịch "xanh, thông minh, mạo hiểm" hàng đầu khu vực, gắn với bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số.
Muốn làm được điều đó, phải thực sự coi du lịch xanh làm nền tảng, du lịch văn hóa là sản phẩm chiến lược, tiếp tục đẩy du lịch nghỉ dưỡng trở thành sản phẩm chủ lực, tạo đột phá du lịch số thúc đẩy kinh tế số của tỉnh trong bối cảnh mới để có thể phục vụ đa nhu cầu, đáp ứng đa mục tiêu và hướng tới đa giá trị.
