Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành
Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai phụ trách 4 phường: Yên Bái, Âu Lâu, Nam Cường và Văn Phú. Hiện nay, các phần mềm nghiệp vụ do Tòa án nhân dân tối cao triển khai đều được Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn công tác.
Việc quản lý hồ sơ vụ án, thống kê, báo cáo, theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc được thực hiện chủ yếu trên môi trường điện tử, qua đó tiết kiệm thời gian, công sức cho đội ngũ cán bộ làm công tác hành chính - tư pháp, đồng thời nâng cao tính chính xác, kịp thời trong công tác tổng hợp, báo cáo.
Thực tế cho thấy, hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử từng bước được triển khai, bảo đảm thông tin thông suốt từ Trung ương đến địa phương. Văn bản hành chính (trừ văn bản mật) được xử lý và phát hành trên nền tảng số tòa án thông qua phần mềm quản lý văn bản và điều hành, thay thế hoàn toàn phương thức thủ công truyền thống, tiến tới mô hình văn phòng không giấy tờ.
100% thẩm phán, thư ký, thẩm tra viên sử dụng hệ thống quản lý án, cập nhật hồ sơ vụ án các loại đảm bảo đầy đủ thông tin, dữ liệu hồ sơ từ khi thụ lý đơn khởi kiện cho đến khi ban hành bản án, quyết định; công bố 500/500 bản án, quyết định thuộc diện phải công bố theo quy định.
Song song với đó, công tác quản lý nhân sự cũng được hiện đại hóa toàn diện, toàn bộ thông tin lý lịch, quá trình công tác của cán bộ, công chức được quản lý thống nhất trên hệ thống số thông qua phần mềm quản lý nhân sự.
Nhờ đó, dữ liệu được lưu giữ đồng bộ, chính xác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, đánh giá và sử dụng nguồn nhân lực.
Ngoài ra, 100% công chức trong đơn vị tham gia tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đã vận dụng hiệu quả những kiến thức mới vào quá trình xử lý hồ sơ, báo cáo, công tác chuyên môn.
Cùng với đó, việc tổ chức phiên tòa trực tuyến tiếp tục được đơn vị chú trọng triển khai theo đúng tinh thần Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội. Thời gian qua, đơn vị đã tổ chức thành công 2 phiên tòa trực tuyến, qua đó giúp rút ngắn thời gian giải quyết, tiết kiệm chi phí đi lại cho đương sự, đồng thời phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp.
Chú trọng số hóa hồ sơ và phần mềm trợ lý ảo
Một trong những kết quả nổi bật nữa đó là công tác số hóa hồ sơ theo kế hoạch của Tòa án nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai về Chiến dịch số hóa 2,5 triệu bản án và quyết định hôn nhân được triển khai trong 90 ngày đêm.
Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai đã chủ động rà soát, phân loại và tổ chức thực hiện số hóa các loại hồ sơ thuộc phạm vi quản lý theo đúng yêu cầu. Giai đoạn từ năm 2010 - 2017, có trên 4.300 hồ sơ cần số hóa và đã hoàn thành việc cập nhật 100% hồ sơ vào hệ thống dữ liệu số hóa theo đúng quy định. Giai đoạn từ 2018 - 2025, đơn vị đã hoàn tất công tác chuyển giao toàn bộ bản sao y bản án, quyết định ly hôn cho phòng tư pháp các huyện trước khi bỏ cấp huyện.
Cụ thể, 1.634 bản án, quyết định ly hôn đã được chuyển giao cho Phòng Tư pháp thành phố Yên Bái; 574 bản án, quyết định ly hôn đã được chuyển giao cho các phòng tư pháp cấp huyện.
Ngoài ra, việc ứng dụng phần mềm trợ lý ảo trong công tác chuyên môn nghiệp vụ được đơn vị triển khai đồng bộ, hiệu quả. Toàn bộ 16/16 công chức đều tích cực sử dụng và tương tác thường xuyên với phần mềm, đóng góp 155 lượt câu hỏi và tình huống pháp lý. Mỗi thẩm phán, thư ký đều tham gia với ít nhất 2 tình huống thực tiễn, vừa tham gia trả lời vừa tham gia đặt câu hỏi trao đổi chuyên môn nghiệp vụ.
Khó khăn và giải pháp
Cùng với những kết quả đạt được, công tác chuyển đổi số tại Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai vẫn còn một số khó khăn, hạn chế, như: cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin phục vụ chuyển đổi số còn thiếu và chưa đồng bộ; hạ tầng kỹ thuật, đường truyền mạng chưa ổn định, ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động trực tuyến; trình độ, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin của đội ngũ cán bộ, công chức chưa đồng đều...
Đối với người dân, nhất là người cao tuổi, người sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, tham gia tố tụng bằng hình thức trực tuyến vẫn còn nhiều bỡ ngỡ, chưa thực sự thuận lợi...
Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lào Cai Lê Thị Hoàng Hải cho biết: Thời gian tới, nhằm tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn vị tích cực đóng góp ý kiến hoàn thiện thể chế, quy định pháp luật về tư pháp điện tử, xét xử trực tuyến, quản lý và khai thác dữ liệu số trong hoạt động tòa án. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến để Nhân dân hiểu rõ ý nghĩa, lợi ích của việc ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức các hoạt động tố tụng trực tuyến; chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, phân công cán bộ có năng lực, am hiểu công nghệ thông tin trực tiếp phụ trách, theo dõi, hỗ trợ việc ứng dụng công nghệ trong công tác chuyên môn...
Chuyển đổi số trong ngành tòa án là xu thế tất yếu, khách quan trong giai đoạn hiện nay, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian, chi phí cho Nhà nước và Nhân dân. Đặc biệt, nâng cao chất lượng, tính minh bạch, công khai trong hoạt động xét xử, góp phần xây dựng nền tư pháp hiện đại, công khai, minh bạch, vì Nhân dân phục vụ.
