Washington bác đề xuất 7 ngày của Tehran
Tâm điểm của căng thẳng Mỹ - Iran ngày 27/9 là phản ứng của hai bên đối với sáng kiến mà Tehran đưa ra bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.
Theo Reuters, Iran cho biết đề xuất đã được chuyển tới phía Mỹ thông qua các nhà trung gian Qatar. Nội dung hướng tới việc mở lại eo biển Hormuz và tiến tới chấm dứt giao tranh trong khu vực trong khoảng 7 ngày nếu Washington đáp ứng những điều kiện nhất định.
Các thông tin trước đó cho thấy Iran muốn Mỹ giảm sức ép quân sự, dỡ phong tỏa các cảng Iran và tạo điều kiện nối lại một tiến trình đàm phán rộng hơn. Eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn đặc biệt quan trọng bởi tuyến hàng hải này giữ vai trò lớn đối với hoạt động vận chuyển dầu và hàng hóa từ vùng Vịnh ra thị trường thế giới.
Tổng thống Donald Trump công khai cho biết ông không chấp nhận đề xuất hiện tại của Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng Washington có thể đạt được một thỏa thuận với các điều kiện có lợi hơn. Tuy nhiên, động thái này chưa đồng nghĩa tiến trình ngoại giao đã hoàn toàn đổ vỡ.
Iran nói vẫn chờ phản hồi chính thức
Trong ngày 27/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh Tehran vẫn coi ngoại giao là con đường để xử lý cuộc đối đầu với Mỹ và Israel.
Đáng chú ý, ông Araghchi cho biết các nhà trung gian chưa chuyển cho Iran một thông báo chính thức xác nhận Washington bác bỏ đề xuất. Tehran vì vậy sẽ chờ lập trường cuối cùng được truyền đạt qua các kênh ngoại giao trước khi quyết định bước tiếp theo.
Lập trường này cho thấy có sự khác biệt giữa tuyên bố công khai của Tổng thống Trump và tiến trình trao đổi thông qua trung gian.
Reuters cũng dẫn phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng giải pháp ngoại giao vẫn cần được theo đuổi, trong bối cảnh quan hệ giữa Tehran và Washington đã bị suy giảm niềm tin nghiêm trọng sau nhiều tháng xung đột.
Mỹ vẫn để ngỏ khả năng đàm phán trong tuần này
Dù bác phương án do Iran đề xuất, Tổng thống Trump sau đó cho biết ông dự kiến các nhà đàm phán Mỹ tiếp tục tiếp xúc trong tuần này.
Chi tiết này được xem là một dấu hiệu quan trọng cho thấy hai bên vẫn duy trì một số kênh trao đổi, dù khoảng cách về điều kiện chấm dứt xung đột, các biện pháp quân sự và quyền kiểm soát hoạt động hàng hải tại Hormuz vẫn rất lớn.
Trước đó, ngày 22/9, ông Trump cũng xác nhận các cuộc trao đổi với Iran vẫn diễn ra và cho rằng một thỏa thuận cuối cùng vẫn có thể đạt được. Tuy nhiên, Washington tiếp tục đặt vấn đề chương trình hạt nhân Iran là một trong những nội dung trọng tâm trong bất kỳ tiến trình thương lượng nào.
Như vậy, đến sáng 28/9, chưa có thông tin cho thấy Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận mới, nhưng cũng chưa xuất hiện tuyên bố chính thức từ hai bên về việc chấm dứt hoàn toàn đàm phán.
Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng
Hormuz đang trở thành một trong những vấn đề quyết định triển vọng hạ nhiệt xung đột.
Đây là tuyến hàng hải kết nối vùng Vịnh với Ấn Độ Dương và là một trong những hành lang vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới. Trước khi xung đột bùng phát, khoảng một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu đi qua khu vực này.
Hoạt động vận tải qua Hormuz đã bị ảnh hưởng đáng kể trong nhiều tháng qua, dù lượng tàu và dầu thô lưu thông gần đây có dấu hiệu phục hồi.
Theo các số liệu được Reuters dẫn lại, xuất khẩu dầu từ khu vực Trung Đông đã tăng trở lại trong tháng 9, song nguy cơ gián đoạn vẫn khiến thị trường đặc biệt nhạy cảm với mọi diễn biến giữa Mỹ và Iran.
Giá dầu tăng trở lại sáng 28/9
Phản ứng của thị trường quốc tế thể hiện rõ mức độ lo ngại đối với nguy cơ đối đầu Mỹ - Iran kéo dài.
Sáng 28/9, Reuters cho biết giá dầu tăng hơn 1% sau khi Tổng thống Trump bác kế hoạch của Iran. Giới giao dịch tiếp tục tính tới nguy cơ nguồn cung Trung Đông có thể bị gián đoạn nếu giao tranh tái diễn hoặc hoạt động hàng hải qua Hormuz bị siết chặt trở lại.
Đồng USD cũng duy trì gần mức cao nhất trong khoảng hai tháng khi tâm lý thận trọng gia tăng trên các thị trường tài chính. Reuters nhận định tình trạng bế tắc Mỹ - Iran vẫn là một trong những yếu tố hỗ trợ giá dầu và tác động tới kỳ vọng lạm phát toàn cầu.
Xung đột khu vực làm bài toán Mỹ - Iran thêm phức tạp
Căng thẳng giữa Washington và Tehran không diễn ra độc lập mà đan xen với nhiều điểm nóng khác ở Trung Đông, đặc biệt là Yemen.
Trong những ngày gần đây, giao tranh liên quan lực lượng Houthi tại Yemen và liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tiếp tục diễn biến phức tạp. Reuters cho biết các lực lượng Saudi Arabia đã đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái do Houthi phóng, trong khi tình hình Yemen tiếp tục làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng.
Iran có quan hệ lâu dài với lực lượng Houthi, trong khi Saudi Arabia là đối tác quan trọng của Mỹ tại vùng Vịnh. Vì vậy, bất kỳ đợt leo thang mới nào tại Yemen cũng có thể làm phức tạp thêm các cuộc thương lượng giữa Washington và Tehran.
Ngoại giao chưa đóng cửa, nhưng khoảng cách vẫn lớn
Tính đến sáng 28/9/2026, điểm đáng chú ý nhất là Mỹ đã bác đề xuất hiện tại của Iran nhưng hai bên vẫn chưa tuyên bố đóng cửa đối thoại.
Tehran tiếp tục yêu cầu Washington chuyển lập trường chính thức thông qua các nhà trung gian; phía Mỹ đồng thời cho biết các cuộc tiếp xúc có thể tiếp tục trong tuần này.
Trong khi đó, những vấn đề cốt lõi như mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, phong tỏa các cảng Iran, các biện pháp trừng phạt, chương trình hạt nhân và cơ chế bảo đảm an ninh khu vực vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.
Theo Reuters, AP
