Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Manila, tuyên bố đặt mục tiêu thúc đẩy các hoạt động tuyển dụng minh bạch, công bằng và có trách nhiệm; ngăn chặn việc thu phí tuyển dụng quá cao hoặc bất hợp lý; bảo đảm cơ hội việc làm bình đẳng và tăng cường bảo vệ quyền lợi của người lao động di cư. Văn kiện cũng đề cao việc siết chặt quản lý, giám sát các doanh nghiệp môi giới lao động, cải thiện khả năng tiếp cận công lý và các biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các quốc gia thành viên ASEAN.
Phát biểu tại cuộc họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Lao động di cư Philippines Hans Leo Cacdac cho biết tuyên bố sẽ góp phần tăng cường bảo vệ các lao động di cư nói chung và Philippines nói riêng, những người đang làm việc tại các nước ASEAN thông qua việc củng cố các cơ chế bảo đảm an toàn trong toàn bộ quá trình tuyển dụng và sử dụng lao động.
Theo ông, văn kiện mới tiếp tục phát triển các cam kết của ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của người lao động di cư, đồng thời chú trọng xử lý những thách thức mới, đặc biệt là tình trạng tuyển dụng trực tuyến và các hình thức lừa đảo việc làm khiến người lao động có nguy cơ bị bóc lột. Bộ trưởng Philippines nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường phối hợp giữa các nước phái cử và tiếp nhận lao động, trong đó có việc công nhận lẫn nhau đối với các hệ thống cấp phép và quy trình tuyển dụng.
Tuyên bố cũng hướng tới ngăn chặn việc thu phí môi giới quá mức, đồng thời, tăng cường quản lý hoạt động cấp phép và giám sát các doanh nghiệp tuyển dụng, cung ứng lao động. Đáng chú ý, Bộ trưởng Cacdac cho biết khuôn khổ hợp tác mới sẽ hỗ trợ các nước ASEAN phối hợp giải cứu và hồi hương những công dân bị mắc kẹt tại các trung tâm lừa đảo trực tuyến, đồng thời tạo điều kiện để người lao động được tiếp cận hỗ trợ pháp lý và các dịch vụ phúc lợi tại nước sở tại.
Trong khi đó, Trợ lý Bộ trưởng Lao động di cư Philippines Levinson Alcantara cho biết việc triển khai Tuyên bố thuộc phạm vi hoạt động của Ủy ban ASEAN về thực hiện Tuyên bố Bảo vệ và thúc đẩy quyền của người lao động di cư (ACMW), đồng thời đã được đưa vào kế hoạch công tác giai đoạn 2026–2030 của cơ chế này. Theo ông, các sáng kiến triển khai đang được chuẩn bị và những hoạt động đầu tiên dự kiến bắt đầu vào đầu năm 2027.
Tuy nhiên, Tuyên bố không quy định hình thức xử phạt hoặc chế tài đối với các quốc gia thành viên không giải quyết hiệu quả những hành vi tuyển dụng thiếu đạo đức. Thay vào đó, văn kiện tập trung vào nâng cao năng lực, củng cố thể chế và tăng cường hợp tác khu vực. Ông Alcantara cho biết mục tiêu dài hạn là tiến tới xóa bỏ phí tuyển dụng đối với người lao động di cư trong ASEAN, mặc dù các quốc gia thành viên hiện vẫn chưa thống nhất được hệ thống quy định và cơ chế quản lý.
Tuyên bố mới kế thừa những cam kết trước đây của ASEAN, đặc biệt là Tuyên bố ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của người lao động di cư năm 2007 và Đồng thuận ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của người lao động di cư năm 2017. Việc thông qua văn kiện được kỳ vọng tạo thêm cơ sở để các nước ASEAN phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh trong di cư lao động, nhất là tình trạng môi giới bất hợp pháp, mua bán người và lừa đảo tuyển dụng trực tuyến đang gây nhiều lo ngại trong khu vực.
