Lý giải bước leo thang chưa từng có của Iran ở eo biển Hormuz
Trong những ngày gần đây, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã thực hiện bước leo thang chưa từng có khi tấn công ba siêu tàu chở dầu và hai tàu container.
Trong những ngày gần đây, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã thực hiện bước leo thang chưa từng có khi tấn công ba siêu tàu chở dầu và hai tàu container.
Trong 4 ngày qua, có ít nhất 10 tàu thuyền bị tấn công tại eo biển Hormuz hoặc vùng biển lân cận, mức cao nhất kể từ khi chiến sự bùng phát ở Trung Đông.
Trong ngày 3/10 và sáng 4/10, căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục duy trì ở mức cao khi Washington tăng sức ép quân sự quanh khu vực, trong khi Tehran phát tín hiệu sẵn sàng đáp trả mạnh hơn nếu hứng chịu các cuộc tấn công mới. Song song với những tuyên bố cứng rắn, các nỗ lực ngoại giao liên quan đến eo biển Hormuz vẫn chưa tạo được đột phá.
Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục ở mức cao trong ngày 27/9 và sáng 28/9/2026 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác đề xuất của Tehran liên quan chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, cả Washington và Tehran vẫn phát tín hiệu cho thấy các kênh trung gian ngoại giao chưa hoàn toàn bị đóng lại.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bác bỏ đề xuất của Iran về lộ trình 7 ngày nhằm mở lại Eo biển Hormuz và hướng tới chấm dứt xung đột. Trong khi đó, Tehran cho biết vẫn đang chờ phản hồi chính thức của Washington thông qua các bên trung gian.
Iran cho biết đã chuyển tới Mỹ đề xuất mở lại Eo biển Hormuz trong vòng chưa đầy một tuần và sớm khởi động đàm phán về chương trình hạt nhân, với điều kiện Washington dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Tehran và đáp ứng một số yêu cầu khác.
Mỹ và Iran đã nối lại các cuộc tiếp xúc tại New York trong nỗ lực tìm lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên, đến sáng 24/9 theo giờ Việt Nam, chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên đạt được thỏa thuận cuối cùng; việc mở lại eo biển Hormuz tiếp tục là một trong những vấn đề khó giải quyết nhất.
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp trong ngày 18/9 và rạng sáng 19/9, khi Tehran tuyên bố tấn công một tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, trong khi hàng trăm nghìn người tập trung tại thủ đô Tehran thể hiện sự ủng hộ chính phủ. Cùng lúc, Washington tiếp tục gây sức ép kinh tế và chuẩn bị cho các cuộc tiếp xúc ngoại giao tại Liên hợp quốc.
Iran ngày 18/9 tuyên bố đã tấn công một tàu chở dầu treo cờ Togo khi tàu này tìm cách đi qua eo biển Hormuz. Trong một diễn biến liên quan tình hình khu vực, Hàn Quốc đang cân nhắc mở rộng hoạt động của lực lượng hải quân tại Vịnh Aden nhằm bảo vệ tàu thuyền và các tuyến vận chuyển dầu.
Saudi Arabia đã cắt giảm lượng dầu xuất khẩu sang châu Âu sau khi các cuộc tấn công bằng UAV làm hư hại tuyến đường ống xuất khẩu chủ chốt của nước này ra Biển Đỏ.
Giá dầu thế giới tiếp tục tăng trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn, sau khi Saudi Arabia đóng một tuyến đường ống vận chuyển dầu thô có khả năng tránh eo biển Hormuz, trong khi những rủi ro tại khu vực Bab el-Mandeb gia tăng.
Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang khi Tehran cảnh báo đáp trả các cuộc tấn công mới, trong khi tình hình tại eo biển Hormuz và các cơ sở năng lượng vùng Vịnh ngày càng đáng lo ngại.
Người đứng đầu Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cảnh báo áp đặt biện pháp trừng phạt đối với các tàu quá cảnh, trong bối cảnh hoạt động phong tỏa của Mỹ và các vụ tấn công tàu chở dầu làm gia tăng căng thẳng.
Ngày 6/9, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo Iran sẽ phải hứng chịu đòn đáp trả nặng nề nếu tấn công Israel, đồng thời tuyên bố chính phủ của ông vẫn quyết tâm lật đổ ban lãnh đạo tại Tehran.
Ngày 3/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ ủng hộ khả năng sử dụng tuyến đường qua Syria như một phương án thay thế cho eo biển Hormuz.
Ngày 2/9 đánh dấu một bước leo thang đáng chú ý trong căng thẳng Mỹ - Iran, khi các cuộc tấn công trực tiếp giữa hai bên nối lại với cường độ cao hơn và bắt đầu tác động rõ hơn tới các quốc gia trong khu vực.
Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào mục tiêu của Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả đây là những cuộc tấn công “quy mô lớn và mạnh mẽ”, trong khi Tehran tuyên bố Washington sẽ phải “hối tiếc”.
Giá vàng thế giới giảm nhẹ trong phiên chiều 1/9, khi giới giao dịch đánh giá những căng thẳng tại Trung Đông và chờ đợi dữ liệu quan trọng từ thị trường lao động Mỹ - yếu tố có thể định hình kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Trước diễn biến xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại sau một tháng yên ắng, ngày 31/8 (giờ địa phương), Liên Hợp Quốc đã lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế tối đa, sớm quay lại kênh đàm phán ngoại giao để tránh đẩy tình hình Trung Đông leo thang nguy hiểm.
Ngày 30/8, Mỹ thông báo đã tấn công các bệ phóng của Iran trên đảo Larak, thuộc eo biển Hormuz. Đây là cuộc không kích đầu tiên của Washington nhằm vào Tehran trong một tháng qua, kéo theo hành động đáp trả của Iran.