“Tôi bác bỏ đề xuất của họ”, Tổng thống Donald Trump nói với báo giới bên ngoài Nhà Trắng ngày 26/9.
Theo ông Trump, Iran muốn đạt được một thỏa thuận vì đang ở thế bất lợi. Tổng thống Mỹ cho biết ông cũng mong muốn đạt được thỏa thuận với Tehran, song đề xuất hiện nay của Iran không thể được chấp nhận.
Sau phát biểu của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã ghi nhận “phản ứng ban đầu” của nhà lãnh đạo Mỹ đối với đề xuất, nhưng chưa nhận được phản hồi chính thức thông qua các bên trung gian.
Theo ông Araghchi, Iran đang chờ các bên trung gian chuyển lập trường “dứt khoát” của Washington trước khi quyết định bước đi tiếp theo.
“Chỉ có giải pháp thông qua đàm phán mới có thể giúp họ thoát khỏi tình thế bế tắc này. Đó là lập trường của chúng tôi”, Ngoại trưởng Iran nói.
Ông Araghchi đồng thời khẳng định các điều kiện của Tehran đã được nêu rõ và bất kỳ động thái nào nhằm mở lại Eo biển Hormuz đều phụ thuộc vào việc những điều kiện này có được đáp ứng hay không.
Trước đó, ngày 25/9, Ngoại trưởng Iran cho biết Tehran đã chính thức chuyển tới Mỹ thông qua Qatar một lộ trình kéo dài 7 ngày và chờ phản hồi từ Washington.
Theo đề xuất, nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, Eo biển Hormuz có thể được mở lại và hoạt động hàng hải bình thường được khôi phục trong vòng 7 ngày.
Kế hoạch của Tehran yêu cầu Washington dỡ bỏ phong tỏa đường biển đối với các cảng của Iran, miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của Iran, giải phóng khoảng 12 tỷ USD tài sản của Iran đang bị phong tỏa và thực hiện lệnh ngừng bắn trên phạm vi khu vực, trong đó có Liban và Yemen.
“Lựa chọn hiện nằm trong tay Mỹ. Iran không chấp nhận sự cưỡng ép, đe dọa hay uy hiếp và sẽ không từ bỏ các quyền chủ quyền của mình dưới sức ép”, ông Araghchi tuyên bố tại Liên hợp quốc ở New York.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ thế giới, đang là một trong những vấn đề trung tâm trong xung đột giữa Mỹ và Iran. Các nỗ lực trung gian mới đã được tiến hành trong tuần qua sau gần 7 tháng xung đột.
Đầu tuần, Ngoại trưởng Araghchi đã có cuộc tiếp xúc với Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff. Phía Iran cũng đưa ra các điều kiện nhằm chấm dứt xung đột và mở lại tuyến hàng hải này.
Cùng ngày 26/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran không còn tin tưởng vào các cuộc đàm phán với Washington sau khi những vòng thương lượng trước đó được tiếp nối bằng các cuộc tấn công và biện pháp trừng phạt.
“Chúng tôi không còn lòng tin vào phía Mỹ và không biết có thể đạt được sự hiểu biết với họ trên cơ sở nào”, ông Pezeshkian nói.
Tổng thống Iran cũng bác bỏ quan điểm cho rằng Tehran phải chịu trách nhiệm về việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa. Theo ông, Mỹ đã “đóng các tuyến đường trước Iran”, còn việc đóng cửa eo biển là phản ứng khi các tuyến đường của Iran bị cắt đứt.
Ông Pezeshkian cho rằng cuộc khủng hoảng có thể được giải quyết bằng đàm phán thay vì sử dụng vũ lực, đồng thời cho biết Eo biển Hormuz sẽ được mở trở lại đối với hoạt động hàng hải thương mại nếu các cuộc đàm phán giúp chấm dứt xung đột.
Theo Alzajerra
