Cuộc gặp Mỹ - Trung - Nga: Nhiều vấn đề gai góc khó giải quyết

Cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc mang ý nghĩa chính trị đáng kể, song khó có thể tạo ra bước ngoặt trong quan hệ giữa ba cường quốc cũng như giải quyết những điểm nóng địa chính trị hiện nay.

Giáo sư Chintamani Mahapatra, Chủ tịch sáng lập Viện Nghiên cứu Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Kalinga (Ấn Độ), nhận định về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung - Nga trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp gỡ trước tiệc chiêu đãi dành cho các nhà lãnh đạo APEC ở Thâm Quyến ngày 18/11 (Ảnh: Reuters)
Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp gỡ trước tiệc chiêu đãi dành cho các nhà lãnh đạo APEC ở Thâm Quyến ngày 18/11 (Ảnh: Reuters)

Nhiều vấn đề phức tạp đan xen

Theo Giáo sư Chintamani Mahapatra, quan hệ giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga vốn rất phức tạp, đan xen giữa hợp tác, cạnh tranh và những khác biệt về lợi ích chiến lược. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đang tìm kiếm một thỏa thuận nhằm thúc đẩy giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine, Washington và Bắc Kinh lại là những đối thủ cạnh tranh lớn trên cả phương diện địa chính trị và địa kinh tế. Trong khi đó, dù Nga và Trung Quốc duy trì quan hệ đối tác chiến lược tốt đẹp, quan hệ giữa hai nước vẫn có những vấn đề phức tạp riêng.

Trong bối cảnh đó, với việc ba nhà lãnh đạo cùng xuất hiện tại Thâm Quyến, Bắc Kinh có thể coi đây là cơ hội để thể hiện vai trò trung tâm trong việc kết nối các cường quốc. Tuy nhiên, Giáo sư Mahapatra cho rằng không nên đặt quá nhiều kỳ vọng vào khả năng cuộc gặp này có thể giải quyết những vấn đề quốc tế gai góc, từ xung đột Ukraine đến tình hình căng thẳng tại Trung Đông.

“Việc ba nhà lãnh đạo gặp nhau là điều tích cực, nhưng tôi nghi ngờ khả năng họ có thể giải quyết được vấn đề Ukraine, thậm chí cả vấn đề Iran”, ông nhận định.

Theo chuyên gia Ấn Độ, những diễn biến trên thực địa tiếp tục khiến triển vọng giải quyết xung đột Ukraine trở nên phức tạp. Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine nhằm vào các mục tiêu, trong đó có các cơ sở lọc dầu của Nga, đang tạo thêm sức ép đối với Moscow. Những gián đoạn và bất ổn trong lĩnh vực năng lượng cũng đặt Washington trước những lựa chọn khó khăn.

Giáo sư Mahapatra dẫn chứng việc Tổng thống Donald Trump phải nới lỏng một số biện pháp hạn chế liên quan đến hoạt động giao dịch năng lượng với Nga. Theo ông, điều này cho thấy những tính toán chính sách của Washington vẫn chịu tác động đáng kể từ thực tế địa chính trị và kinh tế.

Một trở ngại khác là sự khác biệt trong quan điểm về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Tổng thống Trump muốn thúc đẩy một khuôn khổ kiểm soát vũ khí hạt nhân có sự tham gia của Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh không muốn tham gia một thỏa thuận như vậy. Bên cạnh đó, những căng thẳng liên quan đến Iran tiếp tục gia tăng, khiến môi trường an ninh quốc tế thêm bất ổn.

Đáng chú ý, ngay trước thềm cuộc gặp tại Thâm Quyến, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc, kể cả thông qua bên thứ ba. Bắc Kinh tuyên bố sẽ có những biện pháp đáp trả phù hợp. Theo Giáo sư Mahapatra, thực tế này cho thấy cạnh tranh Mỹ - Trung vẫn hết sức gay gắt, bất chấp việc lãnh đạo hai nước có cơ hội gặp gỡ và trao đổi trực tiếp.

Không chỉ những khác biệt giữa ba cường quốc, sự vắng mặt của các bên liên quan trực tiếp trong những vấn đề an ninh cũng là yếu tố hạn chế khả năng đạt được kết quả thực chất. Một số nước châu Âu lo ngại về việc các cường quốc có thể thảo luận những vấn đề liên quan đến an ninh châu Âu mà không có sự tham gia của họ. Ukraine cũng có lý do để quan ngại nếu tương lai của cuộc xung đột liên quan trực tiếp đến nước này lại được thảo luận mà không có sự hiện diện của Kiev.

Từ những yếu tố trên, Giáo sư Chintamani Mahapatra cho rằng cuộc gặp tại Thâm Quyến có thể tạo điều kiện để các nhà lãnh đạo trao đổi quan điểm, hiểu rõ hơn lập trường của nhau và duy trì các kênh liên lạc. Tuy nhiên, kết quả thực chất nhiều khả năng chỉ dừng lại ở việc các bên nhất trí cần tiếp tục gặp gỡ, đối thoại trong thời gian tới.

“Tôi cho rằng kết quả chủ yếu của cuộc gặp có thể chỉ là sự hiểu biết chung rằng ba bên cần tiếp tục gặp nhau nhiều hơn. Ngoài điều đó ra, rất khó kỳ vọng sẽ có thêm những kết quả đáng kể”, ông đánh giá.

Cuộc gặp thượng đỉnh ba bên tại Thâm Quyến là cơ hội để Trung Quốc thể hiện vai trò trung tâm kết nối các cường quốc (Ảnh: Reuters)
Cuộc gặp thượng đỉnh ba bên tại Thâm Quyến là cơ hội để Trung Quốc thể hiện vai trò trung tâm kết nối các cường quốc (Ảnh: Reuters)

APEC tập trung vào ổn định kinh tế toàn cầu

Đề cập đến khả năng cuộc gặp tại Thâm Quyến mở ra cơ hội hợp tác giữa các cường quốc trong bối cảnh trật tự quốc tế ngày càng phân hóa, Giáo sư Chintamani Mahapatra nhấn mạnh cần nhìn nhận đúng chức năng và phạm vi của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).

Theo ông, APEC không phải là diễn đàn để giải quyết các vấn đề chính trị hay an ninh. Trọng tâm của cơ chế này là hợp tác kinh tế. Do đó, không nên kỳ vọng Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến có thể trực tiếp tháo gỡ những căng thẳng địa chính trị hoặc giải quyết các bất đồng chiến lược giữa những cường quốc.

Tuy nhiên, điều đó không làm giảm ý nghĩa của hội nghị. Theo ông Mahapatra, APEC tiếp tục là một diễn đàn quan trọng để các nhà lãnh đạo trao đổi về những vấn đề kinh tế có ảnh hưởng sâu rộng. Giáo sư Ấn Độ cho rằng trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với nhiều bất ổn, việc duy trì đối thoại và thúc đẩy hợp tác giữa các nền kinh tế lớn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ổn định toàn cầu là lợi ích chung mà tất cả các nền kinh tế, kể cả những cường quốc hàng đầu, đều cần hướng tới.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tên lửa Vulcan gặp sự cố ngay sau khi rời bệ phóng, thiêu rụi 40 vệ tinh của Amazon

Tên lửa Vulcan gặp sự cố ngay sau khi rời bệ phóng, thiêu rụi 40 vệ tinh của Amazon

Một tên lửa Vulcan thuộc sở hữu của United Launch Alliance (ULA) đã gặp sự cố nghiêm trọng chỉ 10 phút sau khi cất cánh từ bang Florida (Mỹ) ngày 15/11. Vụ việc đã phá hủy toàn bộ 40 vệ tinh thuộc mạng lưới internet Leo của Amazon, đánh dấu thất bại đầu tiên trong lịch sử hoạt động của ULA.

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49: Thúc đẩy tuyển dụng công bằng, bảo vệ lao động di cư

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49: Thúc đẩy tuyển dụng công bằng, bảo vệ lao động di cư

Ngày 15/11, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 ở Manila (Philippines), lãnh đạo các nước ASEAN đã thông qua Tuyên bố về tuyển dụng công bằng, có đạo đức và bền vững nhằm trao quyền cho người lao động di cư, hướng tới ngăn chặn các hành vi tuyển dụng trái phép, bóc lột lao động và lừa đảo việc làm xuyên biên giới.

Mỹ mở lại không phận sau sự cố hàng không nghiêm trọng, nâng yêu cầu ngân sách cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD

Mỹ mở lại không phận sau sự cố hàng không nghiêm trọng, nâng yêu cầu ngân sách cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày 13/11 đã dỡ bỏ lệnh tạm dừng cất cánh trên toàn quốc sau sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu, khiến hàng nghìn chuyến bay bị hủy. Sau sự cố, chính phủ Mỹ nâng yêu cầu cấp ngân sách để cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD.

Đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine kết thúc, đặc phái viên Mỹ đến Moscow gặp Tổng thống Putin

Đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine kết thúc, đặc phái viên Mỹ đến Moscow gặp Tổng thống Putin

Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner đánh giá vòng đàm phán ba bên Nga - Ukraine - Mỹ tại Abu Dhabi ngày 10 - 11/11 diễn ra nghiêm túc, thẳng thắn, mở ra cơ hội thu hẹp bất đồng. Ông và Đặc phái viên Steve Witkoff sẽ gặp Tổng thống Putin tại Moscow, sau đó gặp Tổng thống Zelensky tại Dublin.

Căng thẳng Mỹ Iran: Mỹ siết phong tỏa, kinh tế Iran đối mặt nguy cơ cạn nguồn thu dầu mỏ, Tehran cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công

Căng thẳng Mỹ Iran: Mỹ siết phong tỏa, kinh tế Iran đối mặt nguy cơ cạn nguồn thu dầu mỏ, Tehran cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công

Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hàng hải và trừng phạt nhằm vào Iran, trong khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã thắng nhưng vẫn muốn “chiến thắng hoàn toàn”. Phía Iran khẳng định không để urani làm giàu bị đưa ra nước ngoài và cảnh báo sẽ đánh vào các căn cứ Mỹ nếu bị tấn công. Theo Allianz Trade, chiến sự có thể khiến các nước vùng Vịnh thiệt hại hơn 200 tỷ USD.

Nhiều nước châu Âu bị đe dọa đánh bom, hơn 6.300 trường học tại Italia bị ảnh hưởng

Nhiều nước châu Âu bị đe dọa đánh bom, hơn 6.300 trường học tại Italia bị ảnh hưởng

Hơn 6.300 trường học tại Italia bị đe dọa đánh bom, trong khi nhiều trường ở Scotland, Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland cũng nhận email tương tự. Đây là chuỗi đe dọa và tấn công mạng mới nhất nhằm vào nhiều lĩnh vực ở châu Âu thời gian gần đây, trong đó có hàng không và truyền hình.

Qatar nhận định đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Qatar nhận định đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Một ngày sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hai bên đều đưa ra những tuyên bố tích cực về giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, ông nói “chưa thể xác định thỏa thuận đang gần hay còn xa”.

fb yt zl tw