LCĐT - Giữa tiếng ve râm ram trong vòm lá lẫn cả tiếng nắng vỡ tí tách trên mái ngói ngày hè oi ả, khi những lớp học đã “cửa đóng then cài” cho một kỳ nghỉ hè dài ngày thì ngay giữa thung lũng Mường Hoa thơ mộng, đám trẻ vẫn đến với “lớp của thầy Giêm” - một lớp học tiếng Anh miễn phí cho trẻ em vùng cao. Lớp tiếng Anh ấy có 2 thầy giáo: Một người Việt, một người Anh và một đám trẻ với những đôi mắt sáng trưng và ánh nhìn đầy háo hức.
Tình yêu không biên giới
James Vellacott năm nay 25 tuổi được mọi người thân thiết gọi là “thầy Giêm”. James không theo học chuyên ngành sư phạm, công việc chính của anh là thiết kế. Đích đến trong hành trình “khám phá thế giới” của James cũng không phải Việt Nam. Cơ duyên đến Việt Nam, rồi cụ thể hơn là xã Tả Van (thị xã Sa Pa) cũng là một hướng rẽ ngoài lịch trình đầy bất ngờ. Năm 2020, khi đang có chuyến “vi vu” tại Hồng Kông (Trung Quốc) thì dịch Covid-19 bùng phát. Khi ấy, theo dõi tin tức, James nhận thấy Việt Nam đang là điểm đến an toàn nên “quá cảnh” sang Việt Nam với ý định tạm tránh dịch một thời gian rồi hồi hương. Thế nhưng, khi đến Sa Pa và “phải lòng” với nơi được gọi là “trời Âu thu nhỏ”, James quyết định gắn bó với mảnh đất này thêm 1 năm. Đến năm 2021, thời gian dự kiến ở lại 1 năm của James đã qua đi, nhưng chàng trai trẻ vẫn ấp ủ mong muốn “làm được điều gì đó” cho mảnh đất này, anh quyết định ở lại.
Tôi rất thích cách gọi tên mọi sự vật, sự việc của James. Bằng chất giọng đều đều gần như không dấu rất đặc trưng của người nước ngoài khi phát âm tiếng Việt, James gọi tên vùng đất anh đang sống là “Muong Hoa xinh dep”. Có lẽ sự “xinh dep” của thung lũng này đã giữ chân chàng thanh niên quốc tịch Anh ở lại rồi mở một lớp học để dạy lại ngôn ngữ của mình cho những đứa trẻ.
Trò chuyện với chúng tôi bằng vốn tiếng Việt ít ỏi, cứ mỗi khi khó diễn đạt, anh lại chuyển sang dùng tiếng Anh bằng cách nói rất chậm, lưu loát và cố gắng diễn đạt một cách dễ hiểu nhất. Đây cũng là cách James đang dạy ngôn ngữ mẹ đẻ của mình cho những đứa trẻ đang học tiếng Anh tại xã Tả Van. Lớp tiếng Anh còn có một “trợ giảng” là anh Phạm Quốc Phòng, giáo viên môn tiếng Anh, Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Tả Van. Một thầy Tây, một thầy Việt - một người trực tiếp giảng dạy, một người diễn đạt, hướng dẫn bằng tiếng Việt cho khoảng 20 đứa trẻ từ 6 đến 10 tuổi. Tất cả những con người có mặt trong lớp học ấy đều có chung một đam mê với môn tiếng Anh.
“Sống là để cho đi”
“Lớp của thầy Giêm” không giống như một lớp học, bởi không phải một phòng học với bảng đen, phấn trắng và những dãy bàn. “Lớp của thầy Giêm” hôm thì học ngoài vườn, hôm học giữa sân, có hôm thì học ở quán café… Bởi vậy, thầy James và thầy Phòng thường gọi lớp của mình là một sân chơi. Lớp tiếng Anh thường bắt đầu vào buổi chiều thứ 7 hoặc chủ Nhật hằng tuần và đã duy trì được khoảng 3 tháng nay. Để chuẩn bị cho mỗi buổi học, 2 thầy giáo chuẩn bị “đạo cụ” là những vật dụng, đồ dùng hoặc những hoạt động cụ thể để việc giảng dạy được hiệu quả hơn. Mẹ của James vốn là giáo viên tiếng Anh về hưu, trước mỗi buổi học, James thường gọi điện trò chuyện với mẹ về phương pháp cũng như cách thức truyền tải sao cho dễ hiểu nhất. Những đứa trẻ hằng tuần đều đặn đến lớp với sự hào hứng như tham gia một buổi dã ngoại cuối tuần.
Anh Phạm Quốc Phòng dù là giáo viên dày dặn kinh nghiệm đứng lớp, nhưng thường “đứng sau” với vai trò như một trợ giảng cho James. Trước đây, lớp học không có địa điểm cụ thể nên những hôm nắng nóng hoặc mưa lớn, lớp thường phải mượn địa điểm. Cũng từ đó mà homestay “Tả Van EC” được anh và vợ ấp ủ, đầu tư để có thêm không gian cho lớp học.
Nói về việc dạy tiếng Anh miễn phí ngoài giờ, anh Phòng bộc bạch: Học tiếng Anh trong nhà trường và học tiếng Anh trực tiếp, giao tiếp với người Anh có nhiều điểm khác nhau. Không cứng nhắc như học trên lớp, ở đây các em vừa học vừa chơi. Tôi cũng học thêm được nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy môn này. Khi học với James, các em được rèn kỹ năng nghe, nói, ghi nhớ từ vựng và tự tin hơn trong giao tiếp.
Theo anh Phạm Quốc Phòng, 2 chữ EC trong tên của homestay là viết tắt của Education (giáo dục) và Charity (từ thiện). Bên cạnh việc phục vụ du khách đến du lịch Tả Van, homestay của gia đình anh Phòng mong trở thành một cơ sở giáo dục miễn phí và phục vụ các hoạt động từ thiện cho cộng đồng. Bởi vậy, nếu các đoàn đến hoạt động từ thiện tại Tả Van, homestay sẽ miễn phí lưu trú. “Làm du lịch chỉ là phụ, còn mục đích chính vẫn là giáo dục và thiện nguyện - vì sống là để cho đi mà” - anh Phòng nói.
James phụ họa: Tôi đến thế giới này với hai bàn tay trắng, khi rời đi cũng sẽ như vậy. Tôi luôn sống và hỏi rằng tôi sẽ làm được gì? Tôi nghĩ rằng mình hoàn toàn có thể làm gì đó cho trẻ em nơi này và những điều làm cho người ở lại sẽ là những điều còn mãi.
