LCĐT - Không phải là trường học ở nơi quá khó khăn, cũng không phải trường học ở nơi xa xôi, cách trở, nhưng Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ (huyện Bát Xát) lại có yếu tố đặc biệt bởi đang là “mái nhà chung” của hơn 30 học sinh mồ côi.
Ngôi trường có 30 học sinh mồ côi
Đã hơn 1 tháng nay, Lý A Ly, học sinh lớp 1, Trường Tiểu học và THCS xã Cốc Mỳ đã quen với tiếng loa truyền thanh từ khu vực bán trú ngân vang từ 5 giờ sáng. Mặc dù buổi sớm tháng 10 đã trở lạnh và còn ngái ngủ, nhưng Ly vẫn tung chăn dậy cùng các anh chị trong phòng đi đánh răng, rửa mặt, tập thể dục và ăn sáng trước khi lên lớp học. Ở phòng bán trú số 5, Lý A Ly nhỏ tuổi nhất, còn các học sinh khác đều học từ lớp 6 đến lớp 9. Ly cũng là trường hợp đặc biệt của Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ: Khi em còn rất nhỏ, bố mẹ đã chia tay, mẹ bỏ đi Trung Quốc, còn bố cũng bỏ mặc em ở với ông bà ngoại.
Năm lên 6 tuổi, Ly về sống với ông bà nội ở thôn Tân Giang, xã Cốc Mỳ và học lớp 1 ở Trường Tiểu học số 2 xã Cốc Mỳ. Em bị ngã gãy tay, các thầy cô giáo tận tình đưa em đi phẫu thuật, điều trị hàng tháng mới lành vết thương. Đầu năm học 2021 -2022, Lý A Ly được ông bà xin cho chuyển về học tại Trường Tiểu học và THCS xã Cốc Mỳ nhưng em phải học lại lớp 1 vì đọc, viết còn rất chậm. Không thể để Ly ở với ông bà do nhà cách trường 5 km, đi lại quá vất vả, các thầy cô giáo đón em vào ở bán trú cùng các anh chị lớp lớn hơn.
Thầy giáo Trần Xuân Thú, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ cho biết: Lý A Ly chỉ là một trong rất nhiều học sinh có hoàn cảnh đặc biệt đang học tại trường. Năm học 2021 - 2022, Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ có 22 lớp với 600 học sinh, trong đó 200 học sinh bán trú. Điều đáng nói là trường có 100 học sinh thuộc hộ nghèo, 21 học sinh mồ côi cha, 8 học sinh mồ côi mẹ, 1 học sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ, 3 học sinh bố mẹ ly hôn bỏ đi xa phải ở với người thân… Hầu hết những học sinh này là người dân tộc Mông, nhà ở những thôn đặc biệt khó khăn như Séo Phìn Than, Tả Câu Liềng, Dìn Pèng, Tân Giang…
Hầu hết các lớp học của trường có học sinh đặc biệt khó khăn, trong đó lớp 9A, lớp 9B có 4 - 5 học sinh mồ côi cha hoặc mẹ. Thật đau lòng khi nguyên nhân chính khiến các em mồ côi là do bố hoặc mẹ qua đời vì nghiện ma túy, bị bệnh hiểm nghèo.
Nơi ươm mầm yêu thương
Trong công tác giáo dục, việc dạy học đối với những học sinh bình thường ở vùng cao đã rất khó khăn, đối với những học sinh mồ côi, có hoàn cảnh đặc biệt càng khó hơn. Làm thế nào để những học sinh này bớt mặc cảm, tự ti để hòa đồng với các bạn cùng trang lứa? Làm thế nào để trường học thực sự là ngôi nhà thứ hai của các em, nơi mang đến hạnh phúc và tương lai tốt đẹp nhất cho học trò? Câu hỏi đó luôn là nỗi trăn trở đối với các thầy cô giáo Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ.
Trở lại câu chuyện của học sinh Lý A Ly, hơn 1 tháng qua, em nhận được tình yêu thương của các thầy cô giáo và các anh chị trong trường. Cô Đào Thị Dịu, giáo viên chủ nhiệm lớp 1A kể: Hằng ngày, em Ly ở bán trú tại trường, đến cuối tuần lại theo các anh chị về nhà ông bà ở thôn Tân Giang, đến chiều Chủ nhật mới ra lớp. Từ đầu năm học tới nay, có 2 buổi học sáng thứ 2 chưa thấy em ra lớp, tôi vào thôn Tân Giang tìm, đến nửa đường thì thấy có người quen đang đưa em đi học. Ở trường, thầy cô coi em như con, quyên góp quần áo, giầy dép, sách vở cho em. Mong sớm có cơ quan, tổ chức nhận đỡ đầu để em vơi bớt khó khăn, yên tâm học tập.
Em Châu A Thưởng, lớp 8B, phòng bán trú số 5 cho biết: Các anh chị trong phòng luôn dạy bảo, giúp đỡ em cách đánh răng, rửa mặt, vệ sinh cá nhân. Hằng ngày, các thành viên trong phòng còn giúp giặt quần áo, đưa đi chơi quanh trường để em đỡ nhớ nhà. Bây giờ em Ly đã quen hết các anh chị ở bán trú và còn biết giúp các anh chị nhổ rau, nhặt rau, nấu cơm.
Không chỉ Lý A Ly, mà các học sinh mồ côi, hoàn cảnh khó khăn khác của trường cũng nhận được sự quan tâm, chia sẻ của thầy cô giáo và các bạn. Cô Nguyễn Thị Toan, giáo viên chủ nhiệm lớp 9A cho biết: Lớp 9A có 35 học sinh, trong đó có 5 học sinh hoàn cảnh rất khó khăn do mồ côi cha hoặc mồ côi mẹ và 2 học sinh khuyết tật. Không để các em mặc cảm, tự ti về hoàn cảnh riêng làm ảnh hưởng tới việc học tập, tôi thường xuyên thăm hỏi, động viên, giúp các em thấy ở bán trú ấm áp như ở nhà, phân công học sinh khá giúp đỡ học sinh yếu để các em nhanh tiến bộ. Năm học trước có một học sinh có nguy cơ bỏ học, nhưng tôi động viên em đi học tiếp, đến nay không còn ý định bỏ học. Theo tôi, điều quan trọng nhất là tình yêu thương đối với học trò, khi mình thương các em như con thì các em cũng coi thầy cô như người cha, người mẹ thứ hai.
Xây dựng “Trường học hạnh phúc”
Năm học 2021 - 2022, ngành giáo dục và đào tạo thực hiện chủ đề “Trường học hạnh phúc”. Theo thầy giáo Trần Xuân Thú, “Trường học hạnh phúc” trước hết phải tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn cho thầy và trò. Đó cũng là nơi học sinh được học tập, vui chơi thoải mái và phát huy năng lực, sở trường, còn các thầy cô giáo cũng luôn thấy vui vẻ, yêu nghề, có tư tưởng thoải mái…
Để thực hiện điều này, những năm qua, cùng với làm tốt nhiệm vụ dạy học, đảm bảo tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần, nhà trường luôn tích cực kêu gọi các cơ quan, tổ chức, cá nhân ủng hộ, giúp đỡ học sinh mồ côi, học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đến nay, có 9 học sinh mồ côi đang được các tổ chức đỡ đầu, giúp đỡ. Đến Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng khi thấy khuôn viên trường xanh, sạch, đẹp và rực rỡ sắc hoa. Xung quanh trường được bố trí các bồn hoa, cây cảnh, khu “vườn cổ tích” với mô hình các loài vật sinh động đẹp chẳng khác gì trong công viên. Nhà trường còn có vườn rau rộng 600 m2 trồng nhiều loại rau phục vụ bữa ăn của học sinh bán trú.
Em Vàng Thị Nhè, học sinh lớp 8A cho biết: Nhà em thuộc hộ cận nghèo ở thôn Dìn Pèng, cách trường rất xa. Khi học lớp 5, bố em qua đời, mẹ vất vả nuôi 3 anh em ăn học. Em rất vui vì được học tập ở ngôi trường đẹp và được thầy cô giáo quan tâm. Em mơ ước sau này trở thành ca sỹ để hát những bài hát hay nhất về trường học của mình.
Lúc tiễn chúng tôi ra về, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Cốc Mỳ chia sẻ: Mặc dù thầy và trò nhà trường đang cố gắng xây dựng mô hình “Trường học sinh thái” và “Trường học hạnh phúc”, nhưng trước mắt vẫn còn nhiều khó khăn vì nhiều học sinh mồ côi chưa được đỡ đầu, thiếu trang - thiết bị dạy học, đặc biệt là máy tính, máy chiếu, ti vi ở các phòng học, cần xây dựng thêm 5 phòng ở cho học sinh bán trú, xây thêm tường rào đảm bảo an toàn cho học sinh bán trú… Công việc còn bộn bề nhưng chúng tôi tin rằng thầy và trò nhà trường sẽ sớm biến ước mơ xây dựng “Trường học hạnh phúc” thành hiện thực.
