Âm nhạc góp phần định vị thương hiệu văn hóa Tây Bắc

Trong đời sống âm nhạc đương đại, việc bảo tồn văn hóa dân tộc không chỉ dừng ở việc lưu giữ nguyên bản, mà còn là sự kế thừa và phát triển để phù hợp với thị hiếu người nghe, đặc biệt là giới trẻ. Tại Lào Cai - một thế hệ nhạc sĩ trẻ đang miệt mài làm mới những "viên ngọc quý" của âm nhạc truyền thống, mang đến làn gió mới cho âm nhạc dân tộc.

0:00 / 0:00
0:00

Những nghệ sĩ tại Lào Cai chọn cách "đánh thức" bản sắc dân tộc bằng tư duy của thế hệ trẻ, tạo nên diện mạo nghệ thuật vừa lạ vừa quen, khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc trong kỷ nguyên số. Tiêu biểu trong số đó là nhạc sĩ Hà Thành - Chi hội trưởng Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Lào Cai và nhạc sĩ Bùi Quốc Huy - Trưởng khoa Nghệ thuật trường Cao đẳng nghề Yên Bái tỉnh Lào Cai.

z7367527293329-e2d4430bf69b8778e05d3fa0287a3b00.jpg
Tác phẩm "Thả lưới đêm trăng" khai thác chất liệu dân ca Tày của nhạc sĩ Hà Thành.

Nhắc đến nhạc sĩ Hà Thành là nhắc đến một tư duy âm nhạc không ngại thử nghiệm. Với anh, chất liệu dân gian dân tộc là nền tảng, nhưng tiết tấu đương đại lại là hơi thở. Nhạc sĩ Hà Thành sáng tác nhiều ở cả thể loại ca khúc và nhạc khí nhưng thế mạnh của anh lại là hòa âm phối khí.

Trong ca khúc “Cho em cùng bay”, người nghe vẫn nhận ra chất liệu âm nhạc đặc trưng của đồng bào Mông với tiếng khèn, tiếng sáo réo rắt, nhưng lại được đặt trên một nền hòa âm hiện đại, khiến bài hát trở nên bay bổng và tiệm cận với dòng nhạc trẻ hiện nay. Hay trong “Thả lưới đêm trăng”, chất liệu dân ca Tày vốn mềm mại, dịu dàng đã được anh thổi vào nhịp sống đương đại, tạo nên một không gian âm nhạc vừa thân thuộc vừa mới lạ.

Đặc biệt, ở mảng nhạc khí, nhạc sĩ Hà Thành đã gây ấn tượng mạnh với “Nhạc ngựa xuống núi” và bản hòa tấu “Hội mùa trên bản Cao Lan”. Những chất liệu mộc mạc nhất của đời sống vùng cao được anh đưa vào phòng thu, kết hợp với nhạc cụ điện tử và đặc biệt là dòng nhạc EDM sôi động. Ở mảng đề tài này, nhạc sĩ Hà Thành đã đoạt nhiều giải thưởng lớn, như: ca khúc “Giữ lời hẹn”, chất liệu dân gian dân tộc Khơ mú, đạt giải A Liên hoan âm nhạc toàn quốc; “Thả lưới đêm trăng”, đạt giải A giải thưởng Văn học Nghệ thuật tỉnh; “Mơ xuân”, đạt giải B Liên hoan âm nhạc toàn quốc; “Hội mùa trên bản Cao Lan”, đạt Huy chương Vàng Liên hoan âm nhạc ASEAN, giải A giải thưởng Văn học Nghệ thuật tỉnh.

baolaocai-tl_presentation1.jpg
Các giải thưởng của nhạc sĩ Hà Thành.

" Âm nhạc dân tộc rất đẹp nhưng nếu cứ giữ nguyên lối cũ, giới trẻ sẽ khó tiếp cận. Tôi chọn đưa EDM và tiết tấu hiện đại để tạo ra chiếc cầu nối' về cảm xúc. Ở đó, người trẻ vẫn tìm thấy niềm tự hào dân tộc nhưng trong một hình hài năng động, trẻ trung và đầy lôi cuốn" – nhạc sĩ Hà Thành chia sẻ.

Nếu nhạc sĩ Hà Thành mạnh về phối khí và những thử nghiệm sáng tạo, thì nhạc sĩ, thầy giáo Bùi Quốc Huy lại được gọi là người "vẽ" bức tranh Tây Bắc bằng âm nhạc. Anh ghi dấu ấn bằng những giai điệu đậm chất trữ tình, ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên và con người vùng cao.

Với nhạc sĩ Bùi Quốc Huy, những chuyến đi thực tế tại cơ sở, được sống với đồng bào, được trải nghiệm không gian đặc trưng, nơi những bản làng xa xôi trên đỉnh núi cao, những thửa ruộng bậc thang uốn lượn lưng trừng trời, lắng nghe âm thanh của núi rừng, tiếng hát của trai gái trong những ngày hội... đã mang đến nguồn cảm hứng để anh sáng tác nên những tác phẩm âm nhạc đậm hồn dân tộc, hòa cùng với hơi thở đương đại.

baolaocai-tl_z7367527291563-0b9a92a4eaf1e16ff9cf9d523c2169a8.jpg
Tác phẩm "Tiếng gọi vùng cao" của nhạc sĩ Bùi Quốc Huy.

Các tác phẩm của nhạc sĩ Bùi Quốc Huy như “Âm vang núi rừng”, “Tiếng gọi vùng cao”, “Bay trên mùa vàng” đã khắc họa thành công bức tranh hùng vĩ của núi rừng quê hương. Gần đây nhất, tác phẩm “Tiếng sáo gọi bạn” của anh đã tạo được tiếng vang lớn, tiếp tục khẳng định thế mạnh trong việc khai thác chất liệu dân gian một cách tinh tế và đầy cảm hứng.

Thành công của nhạc sĩ Bùi Quốc Huy không thể thiếu sự đồng hành của người bạn nghề thân thiết - nhạc sĩ Hà Thành. Sự kết hợp giữa một người giỏi viết giai điệu và một người là “bậc thầy” về hòa âm phối khí đã tạo nên những tác phẩm độc đáo và mới lạ về cả nội dung lẫn hình thức thể hiện.

baolaocai-tl_z7365444139194-2b0b3b55b4c48eee686a63f2c5d0f665.jpg
Tác phẩm của nhạc sĩ Bùi Quốc Huy được các em học sinh khoa Nghệ thuật biểu diễn.

"Trong các tác phẩm của mình, tôi luôn có sự đồng hành của anh Hà Thành. Anh ấy giúp tôi hiện đại hóa những ý tưởng sơ khai qua những bản phối đầy màu sắc. Đôi khi tôi tự thể hiện, hoặc cùng các học sinh của mình truyền tải ca khúc, tất cả đều hướng tới mục tiêu đưa âm nhạc vùng cao đi xa hơn, đến được với công chúng yêu nhạc cả nước". Nhạc sĩ Bùi Quốc Huy tâm sự.

Sự nỗ lực của các nhạc sĩ Lào Cai đã được đền đáp bằng nhiều giải thưởng danh giá từ Trung ương đến địa phương nhưng trên hết, phần thưởng lớn nhất chính là sự đón nhận của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đó là niềm hạnh phúc khi những giai điệu mang âm hưởng núi rừng đã thực sự "sống" lại qua những bản hòa âm phối khí hiện đại, pha trộn giữa chất liệu dân gian mộc mạc với tiết tấu EDM sôi động, được biểu diễn trên cả sân khấu chuyên nghiệp lẫn không chuyên.

baolaocai-tl-z7367258407952-72ad19208af846e97f93c8401db7ee6d.jpg
Tác phẩm của nhạc sĩ Hà Thành được dàn dựng, biểu diễn phục vụ bà con.

Việc làm mới âm nhạc dân tộc không có nghĩa là đánh mất bản sắc, mà khoác cho tác phẩm 'chiếc áo mới' để đến gần hơn với công chúng. Hành trình của nhạc sĩ Hà Thành, nhạc sĩ Bùi Quốc Huy và những nghệ sĩ trẻ Lào Cai là minh chứng cho thấy âm nhạc dân tộc luôn có sức sống mãnh liệt nếu chúng ta biết cách "kích hoạt" bằng sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Những tác phẩm mới lạ mà quen thuộc ấy đang góp phần quan trọng vào việc định vị thương hiệu văn hóa Tây Bắc trên bản đồ âm nhạc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Triển lãm” văn hóa Mông

“Triển lãm” văn hóa Mông

Người Mông ở vùng Trạm Tấu trước đây có một hệ lịch riêng. Tết của người Mông diễn ra sớm hơn Tết Nguyên đán chừng một tháng. Nhưng hơn chục năm trở lại đây, do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, những gia đình người Mông ở vùng Trạm Tấu đã “chung một Tết” theo lịch chung. Dù vậy, những phong tục truyền thống như một phần linh hồn vẫn được giữ gìn cẩn trọng.

Người Hà Nhì vui Tết Gạ Ma O

Người Hà Nhì vui Tết Gạ Ma O

Người Hà Nhì đen là cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống tại một số xã vùng cao, biên giới khu vực Bát Xát với bản sắc văn hóa độc đáo. Một năm của người Hà Nhì đen thường có nhiều lễ hội, trong đó mở đầu bằng Tết Gạ Ma O.

Giữ gìn lễ hội Khai hạ của người Mường ở Liên Sơn

Giữ gìn lễ hội Khai hạ của người Mường ở Liên Sơn

Tại xã Liên Sơn, người Mường sinh sống tập trung ở các thôn: Ả Thưởng, Ả Hạ, Bản Vãn, Ao Luông, Gốc Bục, Gốc Bóp. Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng người Mường nơi đây vẫn gìn giữ được kho tàng văn hóa truyền thống phong phú, trong đó có lễ hội Khai hạ - một nghi lễ dân gian mang đậm bản sắc, được tổ chức thường niên vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch.

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt nghệ sĩ, nhà báo, vận động viên tiêu biểu nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt nghệ sĩ, nhà báo, vận động viên tiêu biểu nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026

Chiều 23/2, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gặp mặt, chúc Tết các nhà văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, phóng viên, vận động viên, huấn luyện viên, đại diện các doanh nghiệp văn hóa, du lịch, doanh nhân tiêu biểu trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Đặc sắc Lễ hội đình Làng Dọc

Đặc sắc Lễ hội đình Làng Dọc

Cứ mỗi độ xuân về, người dân xã Việt Hồng lại nô nức tham gia Lễ hội đình Làng Dọc - lễ hội dân gian mang đậm sắc thái văn hóa của người Kinh và người Tày cổ. Đây không chỉ là dịp cầu cho mạ xanh, lúa tốt, mùa màng bội thu mà còn gửi gắm ước vọng về cuộc sống an lành, no ấm, hạnh phúc.

Lễ Xên Đông - nét văn hóa đặc sắc của người Thái Mường Lò

Lễ Xên Đông - nét văn hóa đặc sắc của người Thái Mường Lò

Trong cộng đồng người Thái, lễ Xên Đông (còn gọi là lễ hội cúng rừng) thường được tổ chức vào đầu năm mới. Đây là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống ấm no, vạn vật sinh sôi, thể hiện sự gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Lào Cai tăng cường quản lý tổ chức lễ hội đầu xuân Bính Ngọ 2026

Lào Cai tăng cường quản lý tổ chức lễ hội đầu xuân Bính Ngọ 2026

Những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, trên khắp các làng bản, phố phường tỉnh của Lào Cai rộn ràng không khí lễ hội; tiếng trống hội tưng bừng, cờ ngũ sắc tung bay hòa quện với khói hương lan tỏa trong nắng sớm. Dòng người thành kính hướng về chùa, đền, đình và các di tích linh thiêng, gửi gắm ước vọng về một năm mới an khang, mùa màng tươi tốt, gia đình ấm no, hạnh phúc.

Bà con chơi kéo co tại Lễ hội Gầu Tào.

Rộn ràng trò chơi dân gian đầu xuân

Tết đến, xuân về, khi những cánh đào phai khoe sắc khắp núi rừng Tây Bắc cũng là lúc các bản làng ở Lào Cai tưng bừng mở hội. Sau phần nghi lễ trang nghiêm, thành kính là phần hội sôi động với những trò chơi dân gian đặc sắc - hoạt động không thể thiếu trong mỗi lễ hội xuân. Tiếng khèn, tiếng trống, tiếng reo hò hòa quyện trong tiết trời xuân tạo nên bức tranh rộn ràng, trở thành điểm nhấn sinh động trong đời sống văn hóa cộng đồng các dân tộc.

Lên Bắc Hà trải nghiệm cùng ngựa đua

Lên Bắc Hà trải nghiệm cùng ngựa đua

Bắc Hà không chỉ nổi tiếng với cảnh quan tươi đẹp, văn hóa chợ phiên, nét cổ kính của Dinh thự Hoàng A Tưởng... mà còn thu hút du khách bởi lễ hội đua ngựa truyền thống - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Khai mạc Lễ hội Đền Đông Cuông năm 2026

Khai mạc Lễ hội Đền Đông Cuông năm 2026

Trong hai ngày 21 và 22/02/2026 (tức mùng 05 và mùng 06 Tết), UBND xã Đông Cuông tỉnh Lào Cai đã tổ chức Lễ hội đền Đông Cuông năm 2026. Đây là lễ hội tâm linh thường niên, thu hút hàng vạn người dân địa phương và du khách thập phương về tham dự, chiêm bái và trẩy hội đầu xuân.

Lãnh đạo xã Yên Thành thực hiện nghi thức "Tịch điền".

Đặc sắc Lễ hội “Lồng Tồng” ở Yên Thành

Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn xã Yên Thành lại nô nức xuống đồng thực hiện các nghi thức truyền thống với mong ước về một năm mới mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau lễ cúng thần linh và trời đất, Ban tổ chức thực hiện nghi lễ “Tịch điền” để lấy may, lấy phúc cho dân và suôn sẻ cho vụ mùa trong năm.

Xuân về vui hội đình Bằng Là

Xuân về vui hội đình Bằng Là

Cứ vào mồng 04 - mồng 05 tháng giêng hằng năm, khi sắc xuân còn ngập tràn trên khắp các miền quê, người dân xã Chấn Thịnh lại rộn ràng tổ chức Lễ hội đình Bằng Là - một trong những sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu của địa phương.

Ngựa trong văn hóa dân gian người Nùng Dín

Ngựa trong văn hóa dân gian người Nùng Dín

Với đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng cao, con ngựa là vật nuôi gần gũi, thân thiết trong mỗi gia đình. Dù không là "đầu cơ nghiệp" nhưng ngựa cũng được xem là tài sản có giá trị. Người vùng cao nuôi ngựa làm phương tiện thồ hàng, làm sức kéo, thậm chí để đua tài trong dịp lễ hội truyền thống... Sự gắn bó giữa người và ngựa cũng tạo nên những nét văn hóa đặc sắc trong nếp sống của mỗi dân tộc, vùng miền, trong đó có đồng bào Nùng Dín ở Lào Cai.

Nét đẹp từ sự nguyên bản

Nét đẹp từ sự nguyên bản

Dưới những nếp nhà sàn vương khói bếp, người Dao ở xã Yên Thành đón Tết cổ truyền đậm đà bản sắc. Không cầu kỳ, phô trương, Tết của đồng bào nơi đây mang đậm lòng thành kính hướng về tổ tiên và sự giao hòa tuyệt vời với thiên nhiên đại ngàn.

fb yt zl tw