Hiện tại, toàn tỉnh có 273 sản phẩm OCOP được chứng nhận. Trong số đó, có 25 sản phẩm đạt 4 sao và 248 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm OCOP của tỉnh thuộc các nhóm ngành hàng: ngành thực phẩm 205 sản phẩm; ngành thủ công mỹ nghệ, trang trí 15 sản phẩm; ngành thảo dược 21 sản phẩm; ngành đồ uống 14 sản phẩm; ngành dịch vụ du lịch nông thôn và bán hàng 17 sản phẩm…
Sản phẩm rất phong phú, đa dạng, song quá trình phát triển OCOP vẫn còn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề cốt lõi nhất là chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, quy trình sản xuất chưa thực sự chuẩn hóa và đặc biệt là công tác xây dựng, quản lý và phát triển thương hiệu còn nhiều khó khăn; nhiều sản phẩm OCOP vẫn mang tính tự phát, manh mún, chưa có sự liên kết chuỗi giá trị bền vững, dẫn đến khả năng cạnh tranh thấp trên thị trường…
Thương hiệu không chỉ là tên gọi, logo hay bao bì sản phẩm, mà còn là tổng hòa của chất lượng, uy tín, câu chuyện và giá trị mà sản phẩm mang lại cho người tiêu dùng. Đối với OCOP, thương hiệu còn là niềm tự hào của địa phương, thể hiện bản sắc văn hóa và sự tinh túy của sản vật đất trời. Do đó, việc quản lý chặt chẽ quá trình phát triển thương hiệu OCOP có vai trò rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự thành công và bền vững của chương trình.
Trước hết, quản lý chặt chẽ giúp bảo đảm chất lượng và uy tín sản phẩm. Khi thương hiệu được xây dựng trên nền tảng chất lượng và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, người tiêu dùng sẽ có niềm tin hơn vào sản phẩm. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng của tỉnh cần ban hành và thực thi các tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng, quy trình sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc minh bạch.
Các sản phẩm OCOP phải được đánh giá, phân hạng một cách công bằng, khách quan, tránh tình trạng chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng. Đẩy mạnh công tác quản lý còn góp phần chống lại hàng giả, hàng nhái, bảo vệ quyền lợi của nhà sản xuất và người tiêu dùng.
Hiện tượng làm giả, làm nhái sản phẩm OCOP đã xuất hiện ở một số địa phương, gây thiệt hại nghiêm trọng đến uy tín của thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng. Vì vậy, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ, đồng thời hỗ trợ các chủ thể OCOP đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, mã vạch, tem chống hàng giả.
Mặt khác, quản lý chặt chẽ giúp tạo dựng sự đồng bộ và nhận diện thương hiệu mạnh mẽ. Nhiều sản phẩm OCOP của Yên Bái hiện nay vẫn thiếu sự thống nhất về mẫu mã, bao bì, nhãn mác. Điều này làm giảm khả năng nhận diện thương hiệu và gây khó khăn cho việc quảng bá, tiếp thị. Tỉnh cần có định hướng chung về thiết kế, bao bì, câu chuyện thương hiệu cho các sản phẩm OCOP, đồng thời khuyến khích các chủ thể đầu tư xây dựng bộ nhận diện thương hiệu chuyên nghiệp để thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và phát triển bền vững…
Ông Nguyễn Đình Chiến - Phó Giám đốc Sở Công Thương khẳng định: "Chương trình OCOP đã và đang mở ra cơ hội lớn cho kinh tế nông thôn Yên Bái. Tuy nhiên, để những cơ hội này thực sự biến thành hiện thực và mang lại giá trị bền vững, việc quản lý chặt chẽ quá trình phát triển thương hiệu OCOP là một yêu cầu cấp thiết. Từ việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cho chủ thể, đến kiểm soát chất lượng và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mỗi giải pháp đều cần được triển khai một cách đồng bộ, quyết liệt. Sở Công Thương sẽ tiếp tục tham mưu, đề xuất với tỉnh những giải pháp hữu hiệu nhằm ngày càng nâng cao chất lượng cho các sản phẩm OCOP”...
Xây dựng được một hệ sinh thái OCOP vững mạnh, lấy chất lượng và uy tín làm nền tảng, thương hiệu được bảo vệ và phát triển bền vững chính là giải pháp giúp các sản phẩm OCOP của tỉnh vươn xa, chiếm lĩnh thị trường. Đây không chỉ là trách nhiệm của các cấp chính quyền, mà rất cần sự chung tay của cộng đồng, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Thiên Cầm
