Xây dựng tổ ấm văn minh từ môi trường sống không khói thuốc

Mai Thanh Hiền - Hứa Thế Quang

31/05/2026 07:00

Khói thuốc lá từ lâu đã được cảnh báo là một trong những "sát thủ thầm lặng" đe dọa đến sức khỏe cộng đồng và sự ổn định của mỗi gia đình. Hiện nay, chiến dịch xây dựng môi trường không khói thuốc đang nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của toàn xã hội. Tuy nhiên, cuộc chiến chống lại làn khói trắng này chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi bắt đầu từ chính mỗi ngôi nhà - nơi những người cha, người chồng nâng cao ý thức và trách nhiệm trong việc bảo vệ sức khỏe cho người thân.

Trong xã hội hiện đại, không ít người vẫn duy trì thói quen hút thuốc lá hằng ngày với những lý do như áp lực công việc, căng thẳng trong cuộc sống hoặc nhu cầu giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, đối với anh Phạm Quang Tuân, 47 tuổi, trú tại tổ dân phố Đồng Tâm 2, phường Yên Bái, ranh giới giữa thói quen cá nhân và sức khỏe gia đình là điều anh nhận thức rất rõ. Thời trẻ, anh Tuân đã từng hút thuốc lá, nhưng bước ngoặt quan trọng làm thay đổi tư duy và lối sống của anh bắt đầu từ khi lập gia đình và có con.

Thời thanh niên tôi cũng hút thuốc theo phong trào rồi thành quen. Nhưng khi lập gia đình, nghĩ đến sức khỏe và sự an toàn của vợ con, tôi quyết tâm bỏ. Đến nay, đã nhiều năm tôi không hút thuốc, sức khỏe bản thân tốt hơn và gia đình cũng có môi trường sống trong lành - Anh Tuân chia sẻ.

Gia đình hạnh phúc của anh Phạm Quang Tuân.

Kiên trì duy trì không gian sống hoàn toàn không khói thuốc, anh Phạm Hồng Hải, trú tại tổ dân phố Đồng Tâm 10, phường Yên Bái, chia sẻ rằng anh may mắn được thừa hưởng lối sống lành mạnh từ thế hệ đi trước. Từ nhỏ đến lớn, anh Hải chưa bao giờ thấy bố mình hút thuốc lá. Sự gương mẫu, nghiêm túc của người cha đã định hình nên thói quen, nếp sống của anh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường cho đến khi trưởng thành.

Gia đình anh Phạm Hồng Hải - không gian sống không khói thuốc.

Anh Hải chia sẻ: "Tôi không hút thuốc trước hết là vì sức khỏe của cả gia đình, sau là tiếp nối thói quen từ bố. Từ nhỏ tôi đã sống trong ngôi nhà không khói thuốc nên khi có con, tôi cũng muốn làm gương để con mình lớn lên không bao giờ tiếp xúc với thuốc lá".

Sự lựa chọn đầy trách nhiệm của anh Hải đã mang lại niềm hạnh phúc, sự tự hào và an tâm tuyệt đối cho những người đồng hành cùng anh dưới một mái nhà.

Chị Nguyễn Thị Thanh Hiếu, vợ anh Hải, không giấu được niềm vui khi chia sẻ về gia đình nhỏ của mình - nơi luôn duy trì không gian sống trong lành, không khói thuốc. "Tôi và các con cảm thấy rất an toàn khi được sống trong gia đình có hai thế hệ không hút thuốc lá. Với tôi, điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe cho cả nhà mà còn có ý nghĩa rất lớn trong việc làm gương, giáo dục ý thức sống lành mạnh cho con cái từ nhỏ" - chị Hiếu cho biết.

Sự làm gương của hai thế hệ trong gia đình anh Hải đã trở thành “lá chắn” vững chắc, góp phần bảo vệ các con trước những tác hại của thuốc lá.

Dưới góc độ chuyên môn, thạc sĩ, bác sĩ, Thầy thuốc ưu tú Vũ Anh Trường - Trưởng Khoa Lao và các bệnh về phổi, Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh cho biết: Mỗi năm trên thế giới có khoảng 8 triệu người chết do các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Trong thuốc lá có chứa đến 7.000 chất độc hại và 69 chất gây ung thư. Việc hút thuốc lá thường xuyên sẽ gây ra 25 bệnh nguy hiểm, trong đó hai loại bệnh hay gặp nhất là ung thư phế quản phổi và nhồi máu cơ tim. Đáng chú ý, trong 100 trường hợp bị ung thư phế quản phổi thì có đến 95 trường hợp có tiền sử hút thuốc lá.

Tác hại của thuốc lá vô cùng lớn cả với người sử dụng và thụ động.

Không chỉ gây ra các bệnh lý nguy hiểm ở người trưởng thành, bác sĩ Vũ Anh Trường cũng bày tỏ lo ngại trước thực trạng thuốc lá đang ngày càng xâm nhập sâu vào giới trẻ. Khói thuốc lá để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với thế hệ tương lai, ảnh hưởng cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bác sĩ Vũ Anh Trường phân tích sâu hơn: Đối với giới trẻ, thuốc lá gây tác hại cực kỳ khôn lường. Chất nicotine trong thuốc lá làm suy giảm sự phát triển của não bộ, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, tư duy và trí nhớ của học sinh, sinh viên. Không chỉ vậy, hút thuốc sớm làm giảm chức năng phổi nghiêm trọng, hạn chế sự phát triển chiều cao và thể lực của thanh thiếu niên, khiến các em dễ mắc các bệnh hô hấp mãn tính. Đáng sợ hơn, đây chính là chất gây nghiện, tiềm ẩn nguy cơ dẫn dắt một bộ phận giới trẻ tiếp cận các tệ nạn xã hội và những chất kích thích độc hại khác, làm hủy hoại tương lai của các em khi còn quá sớm. Chính vì vậy, vai trò làm gương của những người cha, người chú trong gia đình như anh Tuân, anh Hải trở thành tấm lá chắn vô cùng quan trọng. Khi trẻ em được lớn lên trong ngôi nhà không khói thuốc, các em sẽ hình thành tư duy bài trừ thuốc lá ngay từ trong nhận thức, giảm thiểu tối đa nguy cơ bị lôi kéo, sa ngã trước những cám dỗ bên ngoài xã hội.

Bác sĩ Vũ Anh Trường cũng khuyến cáo người dân không nên sử dụng thuốc lá, nếu đã sử dụng thì nên bỏ ngay càng sớm càng tốt.

Bác sĩ Vũ Anh Trường tư vấn cho bệnh nhân về tác hại của thuốc lá tại Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai.

Một ngôi nhà văn minh không chỉ được đánh giá qua tiện nghi vật chất, mà quan trọng hơn là mức độ an toàn và lành mạnh đối với sức khỏe của các thành viên. Việc người cha trong gia đình chủ động từ bỏ thuốc lá góp phần xây dựng môi trường sống không khói thuốc, giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cho người thân. Đây là hành động thiết thực thể hiện trách nhiệm đối với gia đình và ý thức giữ gìn môi trường sống an toàn, bền vững.

Tuyệt đối không sử dụng thuốc lá và hãy bỏ thuốc để bảo vệ sự an toàn cho gia đình và cộng đồng.

Xây dựng môi trường không khói thuốc là hành trình dài cần sự chung tay của cả cộng đồng trong đó mỗi gia đình chính là một “pháo đài” vững chắc nhất. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng trong bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng đời sống và hướng tới xây dựng nếp sống văn minh, an toàn, bền vững.

Phái sinh từ truyền hình