Cách đây hơn 10 năm, gia đình anh Hoàng Văn Xô, thôn Trĩ Trong mạnh dạn đưa cá tầm về nuôi thử nghiệm. Trước đó, anh trực tiếp đi học hỏi kinh nghiệm tại các hộ nuôi cá nước lạnh ở Sa Pa, Bát Xát; đồng thời nghiên cứu kỹ điều kiện nguồn nước, khí hậu và tham vấn chuyên gia để đầu tư trang trại phù hợp.
Hệ thống 4 đường ống độc lập được anh xây dựng để dẫn nước về các bể nuôi. Vụ đầu tiên, anh chỉ nuôi thử một bể với hơn 100 con cá tầm. Thấy cá sinh trưởng tốt, thích nghi với điều kiện địa phương, anh tiếp tục mở rộng quy mô.
Hiện, gia đình anh Xô có 4 bể nuôi liên hoàn, mỗi năm cung cấp ra thị trường hơn 5 tấn cá tầm thương phẩm, thu lãi hơn 200 triệu đồng.
“Lúc mới nuôi tôi cũng lo lắm, vì chưa biết cá có hợp với nguồn nước, khí hậu ở đây không. Sau đó, vừa nuôi vừa học hỏi, rút kinh nghiệm, dần dần nắm được kỹ thuật. Thấy cá phát triển tốt nên gia đình tôi yên tâm mở rộng quy mô, có thêm nguồn thu ổn định”, anh Xô chia sẻ.
Từ hiệu quả thực tế, mô hình nuôi cá tầm đang được một số hộ dân trong xã lựa chọn, nhất là tại những khu vực có lợi thế về nguồn nước và khí hậu.
Hiện, xã Phúc Khánh có 38 hộ nuôi cá tầm với gần 70 bể, tập trung tại các thôn Trĩ Trong, Trĩ Ngoài và Làng Nủ. Các hộ chủ yếu tận dụng diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả để phát triển mô hình. Địa phương đang phối hợp với ngành chuyên môn hỗ trợ kỹ thuật, khuyến khích người dân mở rộng sản xuất theo hướng liên kết, từng bước hình thành hợp tác xã nuôi cá tầm, nhằm nâng cao hiệu quả và thuận lợi hơn trong tiêu thụ sản phẩm.
Cùng với cá tầm, kinh tế đồi rừng là hướng sản xuất chủ lực của người dân Phúc Khánh, trong đó cây quế được nhiều hộ lựa chọn để phát triển sinh kế.
Gia đình ông Dương Công Uẩn, thôn Làng Nủ, bắt đầu trồng quế từ hơn 10 năm trước, với vài trăm cây ban đầu. Nhận thấy cây quế phù hợp với điều kiện đất đai, ông từng bước mở rộng diện tích. Đến nay, gia đình có hơn 10 ha trồng quế.
Ông Uẩn cho biết: “Từ trồng quế, tôi có điều kiện lo cho các con học hành. Làm nhà, mua xe, rồi dựng vợ, gả chồng cho các con cũng nhờ nguồn thu từ cây quế. Với gia đình tôi, cây quế không chỉ mang lại thu nhập mà còn giúp cuộc sống ổn định hơn”.
Từ những đồi quế, nguồn thu được tích lũy qua nhiều năm đã giúp gia đình ông Uẩn đầu tư xây nhà khang trang, mua sắm phương tiện, máy móc phục vụ sản xuất. Câu chuyện của gia đình ông Uẩn cũng là minh chứng cho hiệu quả của hướng phát triển kinh tế đồi rừng tại địa phương.
Hiện, xã Phúc Khánh có trên 2.760 ha quế, được trồng ở hầu hết thôn. Người dân tiếp tục chăm sóc diện tích hiện có, chủ động bón phân, phòng trừ sâu bệnh, duy trì năng suất và chất lượng nguyên liệu. Những đồi quế xanh mướt, trải dài đang trở thành nguồn sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân.
Để nâng cao thu nhập cho người dân, Phúc Khánh cũng đẩy mạnh đa dạng hóa sản xuất, lựa chọn những cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện từng khu vực, giúp người dân có thêm lựa chọn sinh kế. Toàn xã hiện có 17,8 ha dâu tằm, 60 ha cam V2, hơn 15 ha bưởi và hơn 5,3 ha chè đang cho thu hoạch. Các mô hình này giúp người dân có thêm nguồn thu, từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đa dạng hóa sinh kế.
Cùng với đó, địa phương chú trọng nâng cao giá trị nông sản thông qua phát triển sản phẩm OCOP. Đến nay, xã có 5 sản phẩm OCOP 3 sao như măng, cốm, rượu sim..., góp phần nâng giá trị nông sản và tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Bên cạnh phát triển các mô hình hàng hóa, Phúc Khánh vẫn duy trì sản xuất lương thực với 288 ha lúa và 124 ha ngô, trong đó chú trọng đưa các giống mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Việc giữ ổn định diện tích cây lương thực cùng mở rộng các cây trồng có giá trị giúp địa phương phát huy hiệu quả đất canh tác, tạo cơ cấu sản xuất đa dạng và phù hợp với điều kiện thực tế.
Địa phương xác định phát triển kinh tế nông nghiệp phải dựa trên lợi thế đất đai, điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm sản xuất của người dân; đồng thời, lựa chọn những cây trồng, vật nuôi có khả năng tạo giá trị, phù hợp với điều kiện thực tế.
Theo đó, xã tập trung hướng dẫn người dân áp dụng kỹ thuật, chủ động phòng trừ sâu bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất và tiêu thụ. Mục tiêu không chỉ nâng năng suất, giá trị sản phẩm mà còn tạo việc làm, phát huy lao động tại chỗ, nâng hiệu quả sử dụng đất.
Từ những hướng đi này, thu nhập bình quân của người dân xã Phúc Khánh đạt 48 triệu đồng/người/năm. Toàn xã còn 114 hộ nghèo, chiếm 5,67% và 163 hộ cận nghèo, chiếm 8,1%, giảm khoảng 2% so với năm 2025.
Những kết quả trên cho thấy việc tạo sinh kế, nâng thu nhập đang trở thành hướng đi quan trọng trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững ở Phúc Khánh.
